VAR gây tranh cãi, chuyên gia khẳng định Balogun không đáng nhận thẻ đỏ

Chiến thắng 2-0 của tuyển Mỹ trước Bosnia và Herzegovina ở vòng 1/16 World Cup 2026 lẽ ra sẽ được nhắc đến như màn trình diễn thuyết phục của đội đồng chủ nhà. Thay vào đó, tâm điểm sau trận đấu lại là chiếc thẻ đỏ gây nhiều tranh cãi của Folarin Balogun.

Không ít ý kiến cho rằng quyết định truất quyền thi đấu là hợp lý khi các góc quay chậm cho thấy tiền đạo tuyển Mỹ giẫm mạnh lên mắt cá chân Tarik Muharemovic. Tuy nhiên, theo Andy Davies – cựu trọng tài Premier League và chuyên gia phân tích VAR của ESPN – vấn đề không nằm ở pha va chạm, mà ở cách tổ VAR áp dụng giao thức xem lại tình huống.

Hình ảnh quay chậm có thể tạo ra nhận định sai lệch

Pha bóng xảy ra ở phút 63 khi Balogun và Muharemovic cùng lao vào tranh chấp. Tiền đạo của tuyển Mỹ cố che bóng, trong khi hậu vệ Bosnia chủ động cắt lên phía trước. Trong quán tính di chuyển, chân Balogun giẫm lên mắt cá chân đối phương khi bàn chân của Muharemovic bị xoắn xuống mặt cỏ.

Nếu chỉ quan sát ở tốc độ thực, đây là một pha tranh chấp diễn ra rất nhanh và cả hai cầu thủ đều hướng đến trái bóng. Tuy nhiên, khi được phát lại bằng hình ảnh quay chậm cùng các khung hình tĩnh, cú va chạm trở nên đặc biệt nghiêm trọng bởi mắt cá chân của Muharemovic bị bẻ gập rõ rệt. Đó cũng là cơ sở để tổ VAR đề nghị trọng tài Raphael Claus xem lại tình huống và cân nhắc rút thẻ đỏ trực tiếp.

Tranh cãi nằm ở quy trình VAR, không phải kết quả

Theo Andy Davies, tổ VAR đã mắc sai sót ngay từ bước đầu tiên. Ông cho rằng giao thức VAR quy định rất rõ: các đoạn quay chậm chỉ nên được sử dụng để xác định điểm tiếp xúc giữa hai cầu thủ trong các pha vào bóng nghiêm trọng.

Trong khi đó, việc đánh giá tốc độ, cường độ tác động và chủ ý của cầu thủ phải dựa chủ yếu vào hình ảnh ở tốc độ thực. Lý do là hình ảnh quay chậm có thể khiến một pha va chạm bình thường trở nên nguy hiểm hơn thực tế, làm thay đổi cảm nhận của trọng tài.

Trong trường hợp của Balogun, VAR lại sử dụng chủ yếu các góc quay chậm để đưa ra khuyến nghị xem lại. Khi trọng tài bước ra màn hình và chứng kiến những hình ảnh có tính tác động mạnh như vậy, việc thay đổi quyết định gần như là điều khó tránh khỏi.

Theo Davies, chính quy trình này đã khiến Balogun chịu bất lợi: "Đây không phải là tình huống đáng nhận thẻ đỏ. Hai cầu thủ cùng tranh chấp bóng và pha tiếp xúc chỉ là hệ quả ngoài ý muốn của một tình huống bóng bình thường."

Luật và cảm nhận đôi khi không giống nhau

Tình huống của Balogun tiếp tục cho thấy ranh giới mong manh giữa một pha phạm lỗi nghiêm trọng và một tai nạn trong bóng đá hiện đại. Xét về hậu quả, cú giẫm của tiền đạo tuyển Mỹ rõ ràng tiềm ẩn nguy cơ gây chấn thương nặng.

Nhưng nếu đánh giá toàn bộ diễn biến, Balogun không có động tác vung chân, không lao vào đối phương bằng gầm giày và cũng không có dấu hiệu cố ý triệt hạ. Điều này khiến nhiều chuyên gia cho rằng đây là pha bóng thiếu may mắn hơn là hành vi bạo lực. 

Trên thực tế, những tình huống tương tự thường tạo ra nhiều tranh cãi bởi luật yêu cầu trọng tài phải đánh giá cả mức độ nguy hiểm lẫn bản chất của pha bóng, thay vì chỉ nhìn vào điểm tiếp xúc cuối cùng.

Tuyển Mỹ phải trả giá vì một quyết định gây tranh cãi

Dù còn nhiều ý kiến trái chiều, chiếc thẻ đỏ vẫn có hiệu lực. Theo quy định của FIFA, Balogun sẽ bị treo giò ít nhất một trận và chắc chắn vắng mặt ở cuộc đối đầu với Bỉ. Đây là tổn thất không nhỏ với HLV Mauricio Pochettino, bởi Balogun đang là trung phong có phong độ tốt nhất của tuyển Mỹ.

Trước khi bị truất quyền thi đấu, anh đã ghi bàn mở tỷ số sau một pha di chuyển thông minh. Trước đó, Balogun cũng từng đưa bóng vào lưới Bosnia nhưng bàn thắng bị từ chối vì lỗi việt vị. Màn trình diễn tích cực ấy bị che mờ hoàn toàn bởi quyết định của VAR.

Cuộc tranh luận về VAR vẫn chưa có hồi kết

World Cup 2026 tiếp tục chứng minh rằng công nghệ VAR không loại bỏ hoàn toàn tranh cãi. Trong nhiều trường hợp, vấn đề không nằm ở việc có sử dụng VAR hay không, mà là cách các trọng tài vận dụng giao thức và lựa chọn góc quay để đánh giá tình huống.

Pha bóng của Balogun là ví dụ điển hình. Nếu tổ VAR tuân thủ chặt chẽ quy trình và ưu tiên hình ảnh ở tốc độ thực thay vì chỉ dựa vào các đoạn quay chậm, rất có thể trọng tài Raphael Claus đã giữ nguyên quyết định ban đầu.

Với tuyển Mỹ, điều đó giờ chỉ còn là giả thiết. Điều chắc chắn là họ sẽ bước vào trận đấu với Bỉ mà không có tiền đạo đang đạt phong độ cao nhất, trong khi tranh cãi về tính chính xác của VAR nhiều khả năng vẫn sẽ còn kéo dài sau tiếng còi mãn cuộc.