Bơi Trung Quốc đạt thành tích tốt nhất lịch sử, giành 30 HCV và quét sạch tất cả các nội dung tiếp sức

Môn bơi tại ASIAD Aichi-Nagoya 2026 khép lại ngày 25/9 với một con số đủ để cho thấy quy mô áp đảo của Trung Quốc: 30 HCV trong tổng số 41 nội dung, bên cạnh 13 HCB và 11 HCĐ. Đội tuyển Trung Quốc chiếm tới 73,2% số HCV của môn bơi, trong khi Nhật Bản đứng thứ hai với 7 HCV và Hàn Quốc chỉ có 1.

Nếu chỉ nhìn vào con số 30 HCV, đây đã là thành tích tốt nhất lịch sử của bơi Trung Quốc tại ASIAD. Nhưng ý nghĩa của Aichi-Nagoya nằm ở chỗ Trung Quốc không đơn thuần phá kỷ lục của chính mình. Đội tuyển này còn thể hiện sức mạnh trên nhiều tầng: các ngôi sao kỳ cựu vẫn duy trì vị trí dẫn đầu, những tài năng tuổi teen bắt đầu giành HCV ở cấp độ châu lục, còn lực lượng tiếp sức đủ chiều sâu để thâu tóm toàn bộ 7 nội dung.

Từ 28 lên 30 HCV: Trung Quốc không chỉ giữ đỉnh mà còn nới khoảng cách

Tại Hàng Châu 2022, giải đấu thực tế diễn ra vào năm 2023, Trung Quốc đã tạo ra cột mốc 28 HCV, 21 HCB và 9 HCĐ. Khi đó, đây đã là thành tích tốt nhất lịch sử của bơi Trung Quốc tại ASIAD, đồng thời bỏ xa Hàn Quốc với 6 HCV và Nhật Bản với 5 HCV.

Ba năm sau, Trung Quốc tiếp tục nâng chuẩn lên 30 HCV. Điều đáng nói là tổng số huy chương không tăng theo: từ 58 huy chương ở Hàng Châu xuống 54 tại Aichi-Nagoya. Số HCB giảm từ 21 xuống 13, trong khi HCĐ tăng lên 11.

Điều này cho thấy sự tiến bộ của Trung Quốc chủ yếu nằm ở khả năng chuyển hóa thành tích thành HCV, thay vì đơn giản tăng số lượng huy chương. Một đội tuyển có thể giành nhiều huy chương hơn nhờ lực lượng đông, nhưng việc nâng số HCV từ 28 lên 30 trong khi tổng số huy chương giảm lại phản ánh sự tập trung rất cao ở những nội dung quyết định.

Khoảng cách với Nhật Bản vì thế vẫn rất lớn. Nhật Bản thực tế cũng tiến bộ, từ 5 lên 7 HCV, nhưng 7 HCV chỉ tương đương 17,1% số nội dung. Trung Quốc có 30 HCV, nhiều hơn Nhật Bản 23 HCV.

Sự khác biệt càng rõ khi nhìn vào Hàn Quốc. Từ 6 HCV ở Hàng Châu, đội tuyển này chỉ còn 1 HCV tại Tokyo. Hàn Quốc vẫn giành tổng cộng 20 huy chương, nhưng phần lớn là HCB và HCĐ. Kim Young-beom là VĐV Hàn Quốc duy nhất giành HCV, ở nội dung 50m tự do nam.

Như vậy, nếu Hàng Châu cho thấy Trung Quốc đã vượt lên khỏi Nhật Bản và Hàn Quốc về số lượng HCV, Aichi-Nagoya khẳng định khoảng cách ấy không thu hẹp mà tiếp tục được kéo giãn.

Danh sách 30 HCV của Trung Quốc

7/7 HCV tiếp sức và sự khác biệt nằm ở chiều sâu lực lượng

Nếu số HCV cá nhân phản ánh chất lượng của các ngôi sao thì thành tích tiếp sức mới là chỉ dấu rõ nhất về chiều sâu của cả hệ thống.

Trung Quốc giành HCV ở cả 7 nội dung tiếp sức: 4x100m tự do nam, 4x200m tự do nam, 4x100m hỗn hợp nam, 4x100m tự do nữ, 4x200m tự do nữ, 4x100m hỗn hợp nữ và 4x100m hỗn hợp nam-nữ.

Nói cách khác, Trung Quốc đạt tỷ lệ thắng 100% ở các nội dung tiếp sức. Đây là chi tiết quan trọng bởi tiếp sức không cho phép một VĐV đơn lẻ quyết định kết quả. Một đội muốn thắng cả 7 nội dung phải có lực lượng đủ mạnh ở nhiều kiểu bơi, nhiều cự ly và cả hai giới.

Sức mạnh ấy thể hiện rõ ở cuộc đua 4x200m tự do nam. Trung Quốc bị Nhật Bản dẫn tới 3,47 giây sau hai lượt đầu. Pan Zhanle thu hẹp khoảng cách ở lượt thứ ba, trước khi Zhang Zhanshuo hoàn tất màn ngược dòng ở lượt cuối. Đội Trung Quốc cán đích sau 7 phút 00,17 giây, phá kỷ lục châu Á.

Ở 4x100m tự do nam, Trung Quốc cũng thiết lập kỷ lục châu Á với 3 phút 10,60 giây. Những kết quả này cho thấy khoảng cách giữa hai đội không đơn thuần nằm ở việc Trung Quốc có một ngôi sao nhanh hơn đối thủ, mà ở khả năng đưa bốn VĐV đạt chuẩn cao cùng lúc.

Đây cũng là điểm Trung Quốc tạo ra khác biệt so với Nhật Bản. Đội chủ nhà vẫn có những cá nhân xuất sắc và giành 7 HCV, nhưng không thể duy trì sức mạnh tương tự ở toàn bộ hệ thống tiếp sức.

Đáng chú ý, Nhật Bản lại tạo ra những màn trình diễn cá nhân rất đáng kể. VĐV 17 tuổi Shin Ohashi phá kỷ lục thế giới 200m ếch với 2 phút 04,83 giây, trở thành một trong những điểm sáng lớn nhất của giải. Nhật Bản cũng có Yumeki Kajima phá kỷ lục ASIAD ở 400m hỗn hợp nam.

Điều đó dẫn đến một bức tranh khá rõ: Nhật Bản vẫn có những cá nhân đủ sức tạo ra thành tích đặc biệt, nhưng Trung Quốc có nhiều VĐV đủ sức giành HCV cùng lúc ở nhiều nhóm nội dung.

7 HCV tiếp sức của Trung Quốc

Zhang Zhanshuo, Yu Zidi và bài toán chuyển giao thế hệ

Nếu 30 HCV cho thấy chiều sâu của bơi Trung Quốc, Zhang Zhanshuo và Yu Zidi lại cho thấy một khía cạnh quan trọng hơn: đội tuyển Trung Quốc đang có lớp kế cận đủ khả năng tiếp nối những VĐV đã tạo dấu ấn ở các kỳ ASIAD và Olympic trước đó.

Ở tuổi 19, Zhang Zhanshuo đã bước ra khỏi nhóm tài năng triển vọng để trở thành một trong những nhân vật nổi bật nhất của đội tuyển Trung Quốc tại ASIAD 2026. Anh giành 7 HCV, gồm 4 danh hiệu cá nhân ở các cự ly 200m, 400m, 800m và 1.500m tự do cùng 3 HCV tiếp sức. Đây là số HCV nhiều nhất mà một VĐV bơi giành được trong một kỳ ASIAD.

Điều đáng chú ý nằm ở phạm vi thi đấu của Zhang. Anh không chỉ tập trung vào một cự ly sở trường mà có thể cạnh tranh từ 200m đến 1.500m tự do. Thành tích 1 phút 43,49 giây ở 200m tự do giúp anh phá kỷ lục châu Á, trong khi 3 phút 41,28 giây ở 400m và 7 phút 42,49 giây ở 800m đều là kỷ lục ASIAD. Ở 1.500m tự do, Zhang cũng về nhất với 14 phút 42,42 giây.

Khả năng thi đấu dày đặc của Zhang còn có ý nghĩa với các nội dung tiếp sức. Tại chung kết 4x200m tự do nam, Trung Quốc bị Nhật Bản dẫn trước sau hai lượt đầu. Pan Zhanle rút ngắn khoảng cách ở lượt ba, trước khi Zhang hoàn tất màn ngược dòng ở lượt cuối với thành tích 1 phút 42,92 giây. Trung Quốc về đích sau 7 phút 00,17 giây, phá kỷ lục châu Á.

Như vậy, Zhang mang đến cho Trung Quốc một mẫu VĐV có thể đóng góp ở cả nội dung cá nhân lẫn tiếp sức. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh đội tuyển Trung Quốc phải duy trì sức mạnh trên một chương trình thi đấu ngày càng rộng. Một VĐV có thể cạnh tranh ở nhiều cự ly tự do giúp ban huấn luyện linh hoạt hơn trong việc xây dựng đội hình, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào một vài cá nhân ở từng nội dung.

Zhang cũng đang xuất hiện đúng vào thời điểm đội tuyển Trung Quốc cần chuẩn bị cho giai đoạn chuyển giao. Những gương mặt như Xu Jiayu, Qin Haiyang, Zhang Yufei hay Pan Zhanle vẫn giữ vai trò quan trọng, nhưng Zhang Zhanshuo cho thấy lớp VĐV trẻ đã bắt đầu đủ sức đảm nhận những nhiệm vụ lớn tại đấu trường châu lục. Khoảng cách giữa một tài năng trẻ và một trụ cột thực sự đang được rút ngắn.

Nếu Zhang Zhanshuo đại diện cho lớp VĐV đang bước vào giai đoạn trưởng thành, Yu Zidi lại là câu chuyện ở một tầng khác. Mới 13 tuổi, Yu đã giành 3 HCV tại ASIAD 2026, lần lượt ở 200m bướm, 200m hỗn hợp cá nhân và 400m hỗn hợp cá nhân.

Ba nội dung này cho thấy điểm đặc biệt trong nền tảng chuyên môn của Yu. Cô không phải VĐV chỉ phát triển theo một hướng, mà có khả năng cạnh tranh ở cả bướm và hỗn hợp cá nhân, những nội dung đòi hỏi kỹ thuật ở nhiều kiểu bơi khác nhau. Thành tích 2 phút 05,08 giây ở 200m bướm và 4 phút 28,56 giây ở 400m hỗn hợp đều trở thành kỷ lục ASIAD.

Ở 200m hỗn hợp, Yu đạt 2 phút 06,10 giây, tiếp tục cho thấy khoảng cách của cô với nhóm VĐV hàng đầu thế giới đang được thu hẹp. Quan trọng hơn, những thành tích này xuất hiện khi Yu mới 13 tuổi, đồng nghĩa cô còn nhiều năm để phát triển về thể chất, kỹ thuật và kinh nghiệm thi đấu.

Tuy nhiên, trường hợp của Yu cũng cần được nhìn nhận khác với Zhang. Với một VĐV mới 13 tuổi, những thành tích đạt được ở hiện tại chưa thể dùng để khẳng định chắc chắn quỹ đạo sự nghiệp trong tương lai. Giai đoạn thiếu niên còn rất dài, trong đó sự thay đổi về thể chất, khối lượng tập luyện, lịch thi đấu và khả năng thích nghi với các cấp độ cạnh tranh cao hơn đều có thể ảnh hưởng đến thành tích.

Vì vậy, giá trị lớn nhất của Yu tại ASIAD 2026 không nằm ở việc cô đã giành bao nhiêu HCV, mà ở việc một VĐV 13 tuổi đã đủ khả năng cạnh tranh và giành chiến thắng ở nhiều nội dung trước những đối thủ trưởng thành. Đây là dấu hiệu cho thấy hệ thống đào tạo trẻ của Trung Quốc tiếp tục tạo ra nguồn VĐV có nền tảng kỹ thuật và khả năng thi đấu đa nội dung.

Đặt Zhang và Yu cạnh nhau, quá trình chuyển giao của bơi Trung Quốc hiện lên khá rõ. Zhang đang ở điểm giao giữa tài năng trẻ và VĐV chủ lực: đủ trẻ để còn dư địa phát triển nhưng đã có khả năng gánh khối lượng thi đấu lớn và tạo ảnh hưởng trực tiếp đến thành tích của đội tuyển. Yu mới ở điểm khởi đầu, nhưng đã cho thấy nền tảng để trở thành một VĐV đáng chú ý trong những năm tới.

Điều đáng nói là quá trình chuyển giao này không diễn ra theo kiểu thế hệ cũ lập tức rời đi để thế hệ mới thay thế. Những VĐV như Zhang Yufei, Qin Haiyang hay Xu Jiayu vẫn đóng góp tại ASIAD 2026, trong khi Zhang Zhanshuo và Yu Zidi đồng thời tạo ra những cột mốc mới. Sự chồng lấn giữa các thế hệ giúp Trung Quốc duy trì lực lượng ở nhiều nhóm nội dung thay vì phải chờ một thế hệ mới trưởng thành hoàn toàn.

Đó cũng là một trong những lý do 30 HCV của Trung Quốc tại ASIAD 2026 có ý nghĩa vượt ra ngoài con số tổng kết. Thành tích này cho thấy đội tuyển không chỉ duy trì sức mạnh của thế hệ hiện tại mà còn bắt đầu nhìn thấy những gương mặt có thể đảm nhận vai trò lớn hơn trong tương lai. Zhang Zhanshuo là mắt xích đã tiến gần vị trí trụ cột, còn Yu Zidi mới đặt những viên gạch đầu tiên cho một chặng đường dài hơn.

Hàn Quốc sa sút, Nhật Bản có điểm sáng nhưng chưa đủ chiều sâu

Sự vượt trội của Trung Quốc càng rõ nếu đặt cạnh Hàn Quốc. Tại Hàng Châu, Hàn Quốc giành 6 HCV, 6 HCB và 10 HCĐ, đứng thứ hai sau Trung Quốc. Ba năm sau, đội tuyển này chỉ còn 1 HCV, 6 HCB và 13 HCĐ. Kim Young-beom giành HCV 50m tự do nam, nhưng những trụ cột từng tạo nên thành công tại Hàng Châu không còn duy trì được vị thế tương tự.

Hwang Sun-woo, người từng giành HCV 200m tự do và 4x200m tự do tại Hàng Châu, lần này chỉ có HCB ở 200m tự do và thêm các HCĐ. Kim Woo-min, chủ nhân của ba HCV tại Hàng Châu, gặp vấn đề ở vai và không thể bảo vệ các danh hiệu 400m và 800m tự do.

Đây là khác biệt quan trọng về cấu trúc lực lượng. Khi một vài trụ cột của Hàn Quốc không đạt trạng thái tốt nhất, số HCV của đội tuyển giảm rất mạnh. Trong khi đó, Trung Quốc vẫn có thể bù đắp bằng một lớp VĐV khác.

Nhật Bản có câu chuyện tích cực hơn. Đội chủ nhà tăng từ 5 lên 7 HCV và giành tổng cộng 37 huy chương, trong đó có kỷ lục thế giới của Shin Ohashi. Vì vậy, không thể xem Aichi-Nagoya là một kỳ ASIAD mà Nhật Bản hoàn toàn thất bại ở môn bơi. Ngược lại, những màn trình diễn của Ohashi và một số VĐV trẻ cho thấy Nhật Bản vẫn có khả năng tạo ra các thành tích đặc biệt.

Vấn đề nằm ở quy mô. Trung Quốc có 30 HCV, Nhật Bản 7 và Hàn Quốc 1. Khoảng cách ấy phản ánh sự khác nhau giữa một vài cá nhân xuất sắc và một hệ thống có khả năng đưa VĐV lên bục cao nhất ở gần như mọi nhóm nội dung.

Những kỷ lục nổi bật của Trung Quốc tại Aichi-Nagoya

Aichi-Nagoya vì thế có thể được xem là bước phát triển tiếp theo của thành tích Hàng Châu. Ba năm trước, Trung Quốc lập kỷ lục với 28 HCV và tạo khoảng cách lớn với Nhật Bản, Hàn Quốc. Tại Tokyo, đội tuyển này không những nâng con số lên 30 mà còn biến sức mạnh cá nhân thành ưu thế tập thể rõ rệt hơn.

30/41 HCV, 7/7 HCV tiếp sức và kỷ lục 7 HCV của Zhang Zhanshuo là ba con số phản ánh ba lớp sức mạnh khác nhau: khả năng thống trị bảng thành tích, chiều sâu đội hình và sự xuất hiện của một ngôi sao trẻ có thể trở thành trụ cột lâu dài.

Trong khi Nhật Bản vẫn có những cá nhân đủ sức phá kỷ lục thế giới và Hàn Quốc đang tìm kiếm sự trở lại của thế hệ kế cận, Trung Quốc kết thúc kỳ ASIAD với một lợi thế rõ ràng hơn so với chính họ tại Hàng Châu: không chỉ giành nhiều HCV nhất, mà còn có khả năng phân bổ HCV trên gần như toàn bộ hệ thống nội dung của môn bơi.