Các đội bóng Ngoại hạng Anh có cần chạy nhiều hơn để giành chiến thắng?

Chạy nhiều chưa chắc giúp đội bóng đạt thứ hạng cao

Trận hòa 1-1 giữa Man Utd và Tottenham cuối tuần qua tiếp tục làm dấy lên tranh luận về tinh thần thi đấu của đội chủ sân Old Trafford. Cựu tiền vệ Jamie Redknapp, bình luận viên của Sky Sports, cho rằng các đội bóng muốn chiến thắng phải chạy nhiều hơn đối thủ, hoặc ít nhất không được để khoảng cách về quãng đường di chuyển trở nên quá lớn. Ông lấy ví dụ Tottenham chạy nhiều hơn Man Utd tới 5 km trong trận đấu này.

Nhận định ấy nghe có vẻ hợp lý, bởi quãng đường di chuyển và số lần bứt tốc là những chỉ số dễ hiểu, dễ so sánh. Tuy nhiên, nếu dùng chúng để giải thích toàn bộ thành bại của một đội bóng, người ta có thể bỏ qua nhiều yếu tố quan trọng hơn trong bóng đá.

Dữ liệu Premier League mùa 2025/26 cho thấy sự khác biệt giữa nhóm dẫn đầu và nhóm cuối bảng về tổng quãng đường di chuyển không lớn. Mười đội đứng trong nửa trên bảng xếp hạng chạy trung bình 4.363 km trong cả mùa, chỉ nhỉnh hơn mức 4.332 km của mười đội còn lại. Khoảng cách chỉ vào khoảng 0,7%.

Với quãng đường di chuyển ở cường độ cao, nhóm dẫn đầu đạt trung bình 338,7 km, so với 328,4 km của nhóm cuối bảng. Chênh lệch khoảng 3,1%, vẫn chưa đủ để khẳng định chạy nhiều là yếu tố quyết định thành công.

Ngay cả khi đối chiếu thành tích thực tế với dự báo trước mùa giải của siêu máy tính Opta, kết quả cũng không thay đổi đáng kể. Mười đội có thứ hạng cuối mùa cao hơn ít nhất một bậc so với dự đoán chạy trung bình 4.369 km. Trong khi đó, 9 đội xếp thấp hơn kỳ vọng chỉ đạt 4.308 km, tương đương mức chênh lệch khoảng 1,4%.

Đáng chú ý, Sunderland kết thúc mùa giải cao hơn dự đoán tới 13 bậc, còn Man Utd vượt kỳ vọng 9 bậc, dù cả hai không nằm trong nhóm 10 đội di chuyển nhiều nhất. Ở chiều ngược lại, Crystal Palace và Newcastle đều nằm trong nhóm chạy nhiều nhưng lại có thứ hạng thấp hơn dự báo lần lượt 8 và 6 bậc.

Một thước đo khác là điểm số kỳ vọng (xPts), được tính từ mô hình mô phỏng kết quả trận đấu dựa trên chất lượng cơ hội ghi bàn. Các đội nằm ở nửa dưới bảng xếp hạng về tổng quãng đường di chuyển giành nhiều hơn mức điểm kỳ vọng trung bình 0,38 điểm. Ngược lại, nhóm chạy nhiều hơn lại có số điểm thực tế thấp hơn xPts trung bình 1,88 điểm.

Những con số này không chứng minh việc chạy nhiều khiến một đội bóng thất bại. Chúng cho thấy tổng quãng đường di chuyển không có mối liên hệ đủ mạnh với thành tích chung để trở thành thước đo độc lập cho chất lượng thi đấu.

Một chỉ số đáng chú ý hơn là quãng đường di chuyển khi đội bóng kiểm soát bóng. Dữ liệu mùa trước cho thấy có dấu hiệu liên hệ giữa việc di chuyển nhiều hơn trong những tình huống có bóng và vị trí cao trên bảng xếp hạng. Tuy nhiên, điều này cũng có thể phản ánh ưu thế về khả năng kiểm soát bóng và chất lượng cầu thủ, thay vì chứng minh chạy nhiều trực tiếp tạo ra chiến thắng.

Chạy ít hơn đối thủ 5 km là dấu hiệu đáng lo

Nếu xét từng trận thay vì cả mùa giải, mối liên hệ giữa quãng đường di chuyển và kết quả thi đấu rõ ràng hơn. Kể từ đầu mùa 2025-2026, Premier League ghi nhận 86 trận mà một đội chạy ít hơn đối thủ ít nhất 5 km. Các đội bóng thuộc nhóm này chỉ thắng 10 trận, tương đương tỷ lệ 11,6%.

Trong số 10 chiến thắng đó, có 7 trận được siêu máy tính Opta dự đoán là những chiến thắng hợp lý. Nói cách khác, phần lớn kết quả tích cực của những đội chạy ít hơn đối thủ quá nhiều không phải bất ngờ so với tương quan trước trận.

Dù vậy, cần tính đến ảnh hưởng của thẻ đỏ. Có 20 trong số 86 trận kể trên xuất hiện ít nhất một đội phải chơi thiếu người, khiến khối lượng vận động của cả hai bên thay đổi đáng kể. Khi loại các trận đấu này, nhóm chạy ít hơn đối thủ ít nhất 5 km chỉ thắng 8 trong 66 trận, tương đương tỷ lệ 12,1%.

Ở nhóm chạy ít hơn đối thủ từ 2,5 đến 4,99 km, không tính những trận có thẻ đỏ, tỷ lệ thắng tăng lên 25,8%, nhưng tỷ lệ thua vẫn lên tới 46%. Điều đó cho thấy khoảng cách vận động quá lớn có thể là dấu hiệu đáng lo, dù chưa thể kết luận phần quãng đường tăng thêm chính là nguyên nhân trực tiếp tạo ra chiến thắng.

Cách chơi của mỗi đội cũng ảnh hưởng đến số liệu. Đội bóng chủ động pressing có thể buộc đối thủ phải di chuyển nhiều hơn, trong khi một tập thể kiểm soát bóng tốt đôi khi không cần chạy liên tục để duy trì thế trận. Tương tự, một đội dẫn bàn có thể giảm nhịp độ, còn đội bị dẫn phải tăng cường độ vận động để tìm bàn gỡ.

Vì vậy, quãng đường di chuyển chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đặt trong bối cảnh chiến thuật, thời lượng kiểm soát bóng, số lần pressing và những thời điểm đội bóng cần tăng tốc.

HLV Jurgen Klopp từng giải thích điều này khi bắt đầu dẫn dắt Liverpool: đội bóng không cần chạy tới 115 km mỗi trận để thành công, mà phải biết tăng sức ép vào đúng thời điểm. Ông cũng cảnh báo rằng nếu đối đầu với một đội mạnh hơn mà không sẵn sàng chạy nhiều hơn, đội bóng của mình sẽ gặp bất lợi.

Pep Guardiola đưa ra quan điểm tương tự trong mùa giải cuối cùng dẫn dắt Man City. Theo ông, chạy chỉ để chạy không có ý nghĩa; điều quan trọng là biết khi nào cần vận động và kết hợp thể lực với tư duy chơi bóng.

Tranh luận quanh Man Utd vì thế không nên dừng lại ở việc Tottenham chạy nhiều hơn đối thủ 5 km. Câu hỏi cần đặt ra là đội bóng của HLV Michael Carrick đã di chuyển như thế nào, có duy trì được cự ly đội hình, gây sức ép đúng lúc và tạo đủ cơ hội để giành chiến thắng hay không. Một đội bóng có thể chạy ít hơn nhưng vẫn kiểm soát trận đấu; ngược lại, chạy liên tục mà không tạo được áp lực hiệu quả chỉ khiến cầu thủ tiêu hao thể lực mà không giải quyết được vấn đề chuyên môn.