Đội tuyển bóng rổ nam Việt Nam bước vào trận cuối bảng D vòng sơ loại FIBA Asia Cup 2029 với một nhiệm vụ rất đơn giản - đó là đánh bại ĐT Fiji để đi tiếp. Sau hai thất bại trước Mông Cổ và Thái Lan, Fiji cũng ở hoàn cảnh tương tự. Bởi 3 trong 4 đội của bảng sẽ giành vé vào vòng sau.

Tuy vậy, Việt Nam lại nhập cuộc đầy khó khăn. Hơn một phút đầu tiên trôi qua mà cả hai đội đều chưa ghi điểm, trước khi Gabriel Tuivanuavou mở tỷ số cho Fiji. Việt Nam sau đó bắt đầu tìm được nhịp khi Huỳnh Trúc Nhân có tình huống lên rổ kèm quả ném phạt giúp Việt Nam vượt lên, trước khi các cầu thủ khác lập công để đưa tỷ số lên 7-2 khi hiệp 1 còn chưa đầy 6 phút. Khởi đầu ấy tạo cảm giác Việt Nam đã kiểm soát được trận đấu.

ĐT Việt Nam khởi đầu đầy khó khăn trước ĐT Fiji dù được đánh giá cao hơn.
ĐT Việt Nam khởi đầu đầy khó khăn trước ĐT Fiji dù được đánh giá cao hơn.

Fiji thực hiện chuỗi ghi đến 9 điểm liên tục chỉ trong chưa đầy 2 phút, tỷ số từ 7-2 cho Việt Nam đã trở thành 11-7 cho Fiji.

Fiji từ chỗ bị dẫn 5 điểm đã tạo ra một chuỗi lên điểm mạnh mẽ, trong khi những cú ném 3 của Việt Nam liên tục bật vành. Kết thúc hiệp 1, Việt Nam bị dẫn ngược lại 18-11 sau những phút giây thi đấu đầy ác mộng. Tuy nhiên, nếu hiệp 1 mang tới những dấu hiệu đáng lo, hiệp hai lại tạo ra cảm giác Việt Nam đã sửa được trận đấu. ĐT Việt Nam tăng tốc và có những phút giây thi đấu tốt nhất trong cả trận khi hàng thủ hạn chế Fiji xuống chỉ còn 11 điểm, trong khi Việt Nam ghi tới 24. Khi tiếng còi kết thúc nửa đầu trận đấu vang lên, Việt Nam dẫn trước 35-29. Nếu chỉ tính riêng hiệp 2, Việt Nam đã thắng Fiji tới 13 điểm.

Sang đến hiệp 3, Việt Nam chỉ ghi đúng 6 điểm, trong khi Fiji ghi được đến 22. Từ chỗ dẫn 6 điểm, Việt Nam bước vào hiệp cuối trong thế bị dẫn 41-51 và không bao giờ thực sự kéo trận đấu trở lại. Fiji thắng tiếp hiệp 4 với tỉ số 18-16, khép lại trận đấu với tỷ số 69-57 và đồng thời loại Việt Nam để giành quyền đi tiếp.

Ngay trong khu vực, Fiji gần như chỉ thi đấu ở các giải đấu quy mô khu vực như Pacific Games hay Melanesian Cup trước những đối thủ biển đảo như Papua New Guinea, New Caledonia hay Tahiti. Bóng rổ Fiji vẫn phải chật vật tìm chỗ đứng trước rugby - môn thể thao vua tại đây, khiến toàn bộ nguồn tài trợ, truyền thông và dàn vận động viên trẻ hàng đầu đều bị thu hút về phía rugby.

Không thể cạnh tranh với rugby, bóng rổ Fiji vẫn còn chỉ ở mức bán chuyên và phải chật vật tìm chỗ đứng.
Không thể cạnh tranh với rugby, bóng rổ Fiji vẫn còn chỉ ở mức bán chuyên và phải chật vật tìm chỗ đứng.

Bên cạnh đó, bóng rổ Fiji vẫn phải đối mặt với sự thiếu hụt nghiêm trọng về cơ sở vật chất khi các sân đấu trong nhà đạt chuẩn rất hiếm hoi, chủ yếu tập trung ở Suva hoặc phải thi đấu trên sân bê tông ngoài trời. Việc thiếu một giải vô địch quốc gia chuyên nghiệp buộc các cầu thủ nội địa chỉ coi đây là một môn thể thao bán chuyên, trong khi chi phí đi lại tốn kém do vị trí địa lý hẻo lánh khiến đội tuyển quốc gia rất ít khi có cơ hội cọ xát quốc tế.

Lực lượng của họ phải phụ thuộc rất nhiều vào dàn cầu thủ kiều đang thi đấu tại các giải đại học và bán chuyên Australia, New Zealand hay Mỹ, bên cạnh các cầu thủ nội địa. Jordan Lum Kon, người duy nhất đang thi đấu ở nước ngoài trong thành phần ĐT Fiji vừa đánh bại Việt Nam, hiện đang chơi tại NBL 1 - giải bán chuyên thuộc hệ thống NBL tại Australia, tương đương giải HBL tại Việt Nam. Trong khi đó, nhiều đồng đội khác của anh thi đấu rải rác cho các đội bán chuyên trong nước, và phải làm nhiều công việc khác ngoài bóng rổ để mưu sinh.