Thể thức trao giải cá nhân đã lỗi thời, giải bóng chuyền VĐQG cần thay đổi?

Trong nhiều năm qua, các giải bóng chuyền quốc nội tại Việt Nam – từ hệ thống trẻ cho tới những sân chơi đỉnh cao như cúp Hoa Lư, cúp Hùng Vương hay giải VĐQG – vẫn duy trì cách trao thưởng quen thuộc với 3 danh hiệu cá nhân: VĐV tấn công xuất sắc nhất, chuyền hai xuất sắc nhất và phòng ngự xuất sắc nhất. Đây là mô hình từng phổ biến và phù hợp trong quá khứ, nhưng ở thời điểm hiện tại, liệu cách làm này đã trở nên lỗi thời?

Thực tế, bóng chuyền hiện đại đã thay đổi rất nhiều. Một đội bóng không chỉ phụ thuộc vào một cá nhân ghi điểm hay một chuyền hai tổ chức lối chơi, mà là sự vận hành đồng bộ của cả hệ thống với nhiều vai trò chuyên biệt. Vì vậy, việc chỉ vinh danh 3 cá nhân dường như chưa phản ánh đầy đủ đóng góp của các vị trí trên sân.

Nhiều quốc gia và giải đấu lớn trên thế giới đã chuyển sang mô hình trao danh hiệu theo “đội hình tiêu biểu” (Dream Team). Theo đó, các VĐV xuất sắc nhất sẽ được vinh danh theo từng vị trí cụ thể: chuyền hai, 2 phụ công, 2 chủ công, đối chuyền, libero và đặc biệt là danh hiệu MVP cho cầu thủ xuất sắc nhất giải. Cách làm này không chỉ tôn vinh đúng vai trò chuyên môn mà còn giúp người hâm mộ có cái nhìn rõ ràng hơn về những cá nhân nổi bật ở từng vị trí.

Nếu áp dụng tại giải VĐQG, mô hình Dream Team sẽ mang lại nhiều lợi ích. Trước hết, các VĐV ở những vị trí “thầm lặng” như phụ công hay libero sẽ có cơ hội được ghi nhận xứng đáng hơn. Bên cạnh đó, việc mở rộng số lượng danh hiệu cũng góp phần tạo động lực thi đấu, khuyến khích sự cạnh tranh lành mạnh giữa các cá nhân.

Đáng chú ý, việc tăng số lượng giải thưởng cá nhân không tạo áp lực lớn về tài chính. Trong nhiều năm, mức thưởng cho mỗi danh hiệu chỉ dao động từ 2 đến 10 triệu đồng – con số không quá lớn so với giá trị tinh thần mà nó mang lại. Vì vậy, rào cản lớn nhất không nằm ở kinh phí mà ở tư duy tổ chức.

Trong bối cảnh bóng chuyền Việt Nam đang hướng tới sự chuyên nghiệp và hội nhập quốc tế, việc thay đổi cách trao giải cá nhân là điều nên được cân nhắc nghiêm túc. Một hệ thống vinh danh hiện đại, công bằng và sát với thực tế thi đấu không chỉ nâng tầm giải đấu mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của các VĐV.

Đã đến lúc giải bóng chuyền VĐQG làm mới mình – bắt đầu từ những điều tưởng chừng nhỏ nhất, như cách tôn vinh những người xứng đáng.