Becamex TPHCM rớt hạng và vòng xoáy thoái trào của các cựu vương V.League

Bóng đá luôn có quy luật đào thải khắc nghiệt. Nhưng khi một đội bóng từng là biểu tượng của cả một thời kỳ phải nói lời chia tay sân chơi cao nhất, cảm giác để lại không chỉ là tiếc nuối mà còn là sự trăn trở.

Tối 7/6 trên sân Bình Dương, Becamex TPHCM đánh bại HAGL 3-1 ở vòng đấu cuối cùng. Một chiến thắng tưởng như đủ để níu kéo hy vọng, nhưng cuối cùng lại trở nên vô nghĩa. Khi Đà Nẵng và PVF-CAND cũng giành trọn 3 điểm, đội bóng đất Thủ phải nhận vé xuống hạng vì kém thành tích đối đầu.

Hình ảnh các cầu thủ buồn bã trong vô vọng, những khán đài lặng đi sau tiếng còi mãn cuộc là khoảnh khắc khó chấp nhận với người hâm mộ. Bởi đội bóng ấy không phải một tân binh, cũng không phải một hiện tượng nhất thời. Đó là Becamex Bình Dương ngày nào, một thế lực từng khiến cả V.League phải ngước nhìn.

Bốn chức vô địch quốc gia, nhiều lần góp mặt ở đấu trường châu lục, hàng loạt ngôi sao tuyển Việt Nam từng trưởng thành hoặc tỏa sáng tại đây. Trong suốt hơn một thập kỷ, Bình Dương là biểu tượng cho tham vọng, tiềm lực tài chính và khát vọng vươn tầm của bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam.

Thế nhưng, cũng giống như nhiều đế chế khác trong lịch sử bóng đá, vinh quang quá khứ không thể bảo đảm cho thành công ở hiện tại. Tấm vé xuống hạng của Becamex TPHCM không phải một tai nạn. Đó là kết quả của cả một quá trình sa sút kéo dài nhiều năm.

Sau giai đoạn thống trị, đội bóng dần mất đi bản sắc vốn có. Những bản hợp đồng bom tấn không còn xuất hiện, lực lượng thiếu chiều sâu, công tác đào tạo trẻ không tạo ra những thế hệ kế cận đủ sức gánh vác trọng trách. Trong khi các đối thủ ngày càng chuyên nghiệp hơn, Becamex TPHCM lại không còn giữ vị thế tiên phong như trước. Thực tế, câu chuyện này không chỉ xảy ra ở riêng đội bóng đất Thủ.

Trước Becamex TPHCM, người hâm mộ từng chứng kiến Long An biến mất khỏi bản đồ quyền lực của bóng đá Việt Nam. Một CLB từng hai lần vô địch V.League giờ chỉ còn là cái tên gợi nhớ quá khứ.

Đà Nẵng từng xuống hạng sau nhiều năm góp mặt trong nhóm đầu của giải đấu. SLNA, cái nôi sản sinh hàng loạt danh thủ của bóng đá Việt Nam, cũng trải qua những mùa giải vật lộn với cuộc chiến trụ hạng. Ngay cả HAGL, đội bóng sở hữu học viện nổi tiếng bậc nhất Đông Nam Á, cũng có thời gian dài đánh mất vị thế của một ứng viên vô địch.

Danh sách ấy giờ có thêm Becamex TPHCM. Điều đó cho thấy một thực tế đáng suy ngẫm: bóng đá Việt Nam đang chứng kiến sự thoái trào của hàng loạt biểu tượng.

Ở các nền bóng đá phát triển, việc một CLB lớn xuống hạng không phải chuyện hiếm. Nhưng khác biệt nằm ở chỗ họ vẫn sở hữu nền tảng đủ mạnh để trở lại. Hệ thống đào tạo trẻ, mô hình quản trị, nguồn thu thương mại và lượng cổ động viên đông đảo giúp các đội bóng duy trì sức sống ngay cả trong giai đoạn khó khăn.

Ngược lại, nhiều CLB Việt Nam vẫn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn tài trợ từ doanh nghiệp chủ quản. Khi dòng tiền suy giảm hoặc chiến lược đầu tư thay đổi, đội bóng lập tức gặp vấn đề.

Đó là lý do không ít cựu vương sau khi xuống hạng đã mất nhiều năm mới có thể trở lại, thậm chí có đội bóng chưa bao giờ tìm lại vị thế cũ. Becamex TPHCM đang đứng trước nguy cơ ấy.

Xuống hạng Nhất, họ sẽ đối mặt áp lực tài chính giảm sút, sức hút truyền thông đi xuống và nguy cơ chảy máu lực lượng luôn hiện hữu. Nếu không có một chiến lược tái thiết bài bản, hành trình trở lại V.League có thể kéo dài hơn rất nhiều so với kỳ vọng. Nhìn rộng hơn, sự thoái trào của các cựu vương cũng là tổn thất cho chính V.League.

Một giải đấu hấp dẫn không chỉ cần những đội bóng mạnh, mà còn cần những biểu tượng, những câu chuyện lịch sử và những cuộc đối đầu giàu cảm xúc. Khi Long An biến mất, khi Đà Nẵng, SLNA, HAGL liên tục lao đao và giờ là Becamex TPHCM, V.League cũng mất đi một phần bản sắc của mình.

Không ai muốn giải đấu số một Việt Nam trở thành nơi các đội bóng thay nhau nổi lên rồi nhanh chóng biến mất. Điều mà V.League cần là những CLB có nền tảng đủ vững để duy trì sức cạnh tranh trong nhiều năm, thay vì phụ thuộc vào những chu kỳ đầu tư ngắn hạn.

Becamex TPHCM xuống hạng không chỉ là nỗi buồn của riêng một đội bóng. Nó phản ánh những vấn đề tồn tại từ lâu trong mô hình phát triển bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam: thiếu chiến lược dài hạn, thiếu nền tảng đào tạo bền vững và thiếu những cơ chế giúp các CLB duy trì sức sống khi gặp khó khăn.

Hai mươi hai năm trước, Becamex TPHCM bước vào V.League với khát vọng chinh phục đỉnh cao. Hai mươi hai năm sau, họ rời giải đấu trong lặng lẽ.

Nhưng điều đáng lo nhất không nằm ở việc một cựu vương xuống hạng. Điều đáng lo là V.League đang chứng kiến ngày càng nhiều biểu tượng lần lượt gục ngã. Và nếu không có những thay đổi mang tính căn cơ, Becamex TPHCM có thể sẽ không phải cái tên cuối cùng.