Bấy lâu, sự quan tâm, đầu tư dành cho cờ như một môn thể thao trí tuệ (Mind Sports) giàu tiềm năng chưa hề xứng đáng. Thậm chí còn có sự phân biệt, đối xử của các cơ quan quản lý hữu trách đối với 2 môn cờ phổ biến (cờ vua và cờ tướng), qua đó ảnh hưởng không ít tới sự phát triển chung. Hội khỏe Phù Đổng, hay Đại hội Thể thao toàn quốc đang diễn ra tại Hà Nội là một ví dụ: có cờ vua mà không cờ tướng!
Tiềm năng của cờ Việt Nam là vô hạn
Không có cứ liệu chính xác nào về thời điểm môn cờ tướng xuất hiện tại Việt Nam. Theo nhiều truyền thuyết trong dân gian thì cờ tướng ở nước ta đã phát triển từ thời Lê (thế kỷ 15) với câu chuyện vua Lê Hiến Tông, nhờ sự "mách nước bí mật" của ông Vũ Huyên (còn được gọi là Trạng Cờ thời ấy) đã đánh bại sứ thần nhà Minh.
Cùng với thời gian, cờ tướng lưu truyền và phát triển trong nhân dân một cách gần như tự phát. Đặc biệt, tại rất nhiều lễ hội có tổ chức thi đấu cờ tướng với nhiều hình thức: cờ bàn, cờ bỏi (quân cờ làm bằng gỗ, gắn trên cọc), cờ người... Khu vực từ Miền Trung vào Nam còn phát triển thêm loại hình cờ người võ thuật cũng vô cùng độc đáo, cùng lúc giới thiệu cờ tướng kết hợp với quảng bá những "tuyệt chiêu" của võ cổ truyền dân tộc.

Một bàn cờ người ngày xưa
Thời Pháp thuộc, các giải cờ tướng với quy mô khác nhau đã được tổ chức rất nhiều. Đặc biệt, có giải vô địch Hà Nội từ trước Cách mạng Tháng Tám; sau này có thêm giải vô địch Bắc Kỳ những năm 1960-70... Nhưng mãi tới năm 1992, giải vô địch toàn quốc lần đầu tiên mới được tổ chức, làm tiền đề để một số địa phương quan tâm, xây dựng đội tuyển và đầu tư cho môn thể thao trí tuệ giàu tính dân tộc này.
Cuối những năm 1970, môn cờ vua (còn gọi là "cờ quốc tế") mới bắt đầu du nhập vào Việt Nam thông qua các cựu học sinh, sinh viên, người lao động tại Liên Xô và khu vực Đông Âu về nước. Người chơi cờ vua ban đầu chủ yếu vốn là các kỳ thủ cờ tướng. Cũng rất sớm, cờ vua được công nhận là môn thể thao trí tuệ (có lẽ do sự phát triển mạnh mẽ trên thế giới từ trước đó), được tổ chức giải VĐQG đầu tiên từ năm 1980, rồi được đưa vào chương trình thi đấu của Đại hội TDTT toàn quốc lần thứ nhất (1985)... Nói cách khác, sự "phân biệt đối xử" cờ vua - cờ tướng đã xuất phát từ rất lâu và bắt nguồn từ chính tư duy của các cấp lãnh đạo ngành TDTT trước đây.
Nhưng dù là cờ vua hay cờ tướng thì chúng ta cũng đều có sự phát triển rất mạnh mẽ, xứng đáng được coi là một "cường quốc" của thể thao trí tuệ thế giới.
Ở môn cờ vua, nhờ sự đầu tư, quan tâm hơn nên các VĐV Việt Nam sớm tham dự các giải đấu quốc tế chính thức. Đặc biệt, ở các lứa tuổi trẻ, một số kỳ thủ của chúng ta đã thể hiện tại năng không thua kém gì so với những kỳ thủ đến từ các quốc gia phát triển nhất thế giới. Đào Thiên Hải vô địch U-16 nam thế giới năm 1993, Nguyễn Thị Dung vô địch U-12 nữ thế giới năm 1994, Nguyễn Ngọc Trường Sơn vô địch U-10 nam thế giới năm 2000, Lê Quang Liêm vô địch U-14 nam thế giới năm 2005, Trần Minh Thắng vô địch U-8 thế giới năm 2008, Nguyễn Anh Khôi vô địch U-10 nam thế giới năm 2012 và vô địch U-12 nam thế giới năm 2014... Riêng tại khu vực Đông Nam Á, Việt Nam từ lâu đã là "bá chủ", gần như gồm thâu mọi danh hiệu.

Siêu đại kiện tướng cờ vua Lê Quang Liêm
Ở các giải không giới hạn độ tuổi, Hoàng Thanh Trang (sau này chuyển sang thi đấu cho ĐTQG Hungary) từng vô địch nữ châu Á năm 2000, sau đó tới Võ Thị Kim Phụng tái lập chiến tích vào năm 2017. Đặc biệt, ở Olympiad cờ vua - sự kiện cờ vua lớn nhất thế giới tổ chức định kỳ 2 năm/lần, các đội tuyển nam, nữ Việt Nam đều từng 2 lần lọt vào tốp 10 (cùng đạt tới hạng 7), xếp trên rất nhiều cường quốc hàng đầu thế giới. Mới đây nhất, tại Chess Olympiad 2018, đội tuyển nam của chúng ta xếp hạng 7/185, cá nhân Nguyễn Ngọc Trường Sơn giành HCV cá nhân bàn 2, trong khi đội nữ xếp hạng 15/151...
Ở môn cờ tướng, dù gặp nhiều thiệt thòi, nhưng vẫn có sự phát triển rất tốt. Đội tuyển Việt Nam nhiều lần xếp thứ nhì - ba tại các giải VĐ thế giới và châu Á (chủ yếu sau Trung Quốc). Trong những năm 1990, đại diện tiêu biểu nhất của cờ tướng VN tại đấu trường thế giới và châu Á là cố danh thủ Mai Thanh Minh (người được làng cờ mệnh danh là "Độc cô cửu kiếm"), kế đó là Trềnh A Sáng, Trương Á Minh... Nhưng phải tới năm 2005, chúng ta mới có huy chương cá nhân thế giới do công của cố danh thủ Nguyễn Vũ Quân.
Sau đó thêm Nguyễn Thành Bảo, Nguyễn Hoàng Lâm, Tôn Thất Nhật Tân... và đặc biệt là Lại Lý Huynh - kỳ thủ duy nhất của VN từng được mời thi đấu chuyên nghiệp tại Trung Quốc giành được danh hiệu Quốc tế đại sư (Kiện tướng quốc tế) hoặc Đặc cấp quốc tế đại sư (Đại kiện tướng). Một số thành tích đáng chú ý khác như Nguyễn Thành Bảo từng vô địch trẻ châu Á năm 1998, Nguyễn Hoàng Lâm và Ngô Lan Hương vô địch cá nhân châu Á năm 2011, Nguyễn Hoàng Yến vô địch Đại hội thể thao trí tuệ thế giới 2014 khi giải đấu diễn ra ngay tại Trung Quốc...

Kỳ thủ cờ tướng Lại Lý Huynh (phải)
Làm gì để không uổng phí tiềm năng?
Có một điều bất cập: Dù tiềm năng và vị thế của cờ Việt Nam trên trường quốc tế không hề nhỏ, nhưng những động thái để khuyến khích, tạo điều kiện cho sự phát triển từ chính các giới chức hữu trách trong nước lại chưa hề tương xứng.
Môn cờ vua được quan tâm đầu tư hơn từ ngân sách nhà nước, đồng thời lại có sự ưu ái hơn trong khuôn khổ các sự kiện thể thao lớn, được đưa vào chương trình thi đấu của Hội khỏe Phù Đổng (dành cho lứa tuổi học sinh) và Đại hội thể thao toàn quốc. Không những thế, khi Liên đoàn Cờ Việt Nam có tân chủ tịch là ông Nguyễn Đồng Tiến - Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, một người mê cờ vua từ thời trẻ, thì các nguồn lực hỗ trợ cho cờ vua càng tốt thêm. Tuy nhiên, để có được một Siêu đại kiện tướng (Điểm Elo cao trên 2.700) như Lê Quang Liêm thì bao năm qua chúng ta vẫn chưa có thêm người thứ hai.
Lê Quang Liêm trưởng thành, phần vì có "thiên tư về cờ", thầy tốt, nhưng điều quan trọng là nhận được sự đầu tư rất lớn từ gia đình. Trong khi ấy, một tài năng cùng lứa với Liêm là Nguyễn Ngọc Trường Sơn thì vẫn không thể vươn lên hàng Siêu ĐKT, thậm chí còn không trụ nổi trong tốp 100 thế giới, chính bởi gặp phải khó khăn nhiều hơn về điều kiện phát triển.
Môn cờ tướng còn khó khăn hơn nhiều. Phong trào tuy phát triển tốt (được đánh giá là môn có nhiều người chơi nhất!), nhưng từ cấp tỉnh/thành phố là chững lại. Các giải đấu quốc gia vẫn được tổ chức đều đặn, nhưng thiếu sức cạnh tranh và động lực từ giải thưởng dẫn tới nạn "mua - bán" điểm bấy lâu vẫn nhức nhối. Quá thiếu môi trường đào tạo chuyên nghiệp cho VĐV đỉnh cao.
Khó khăn càng tăng thêm khi môn cờ tướng không được đưa vào Hội khỏe Phù Đổng, dẫn tới ảnh hưởng xấu tới phát triển phong trào trong trường học; còn việc bị loại khỏi Đại hội Thể thao toàn quốc 2018 đã dẫn tới việc một loạt đội tuyển cấp tỉnh/thành (bao gồm cả Thủ đô Hà Nội) gần như... rã đám (vì không còn được ngân sách đầu tư). Trong một thời gian dài, do thu nhập quá thấp, rất nhiều cao thủ hàng đầu của cờ tướng VN phải tham gia các sới cờ độ, đồng nghĩa với việc phải chơi "cờ chấp" với các kỳ thủ giang hồ, hoặc "cờ úp" (thể thức chơi cờ tướng đầy may rủi)... làm ảnh hưởng xấu tới phát triển kỳ nghệ.
Việc Liên đoàn Cờ tướng VN được thành lập thời gian qua là một tín hiệu đáng mừng, nhưng tìm hiểu mới hay cung cách hoạt động của Liên đoàn vẫn còn nhiều bất cập. Công tác truyền thông - một công tác rất bức thiết để nâng cao giá trị hình ảnh và thương mai của bộ môn này - chưa được lãnh đạo LĐ Cờ tướng VN coi trọng đúng mức; cách tổ chức, phân nhiệm đều còn chưa tốt...
Nâng chất hoạt động của Liên đoàn, đổi mới và tăng cường công tác truyền thông... là những vấn đề quan trọng nhất cần triển khai sớm trong thời gian tới. Một số Gameshow cờ tướng thời gian qua như Trạng Cờ Quý Tỵ (2013), Trạng Cờ Đất Việt (2015, 2016) hay Kỳ Đài Đất Việt (VTVCab đang thử nghiệm) đều rất có ý nghĩa trong việc nâng chất môn cờ tướng.
Cũng bởi lý do trên, Webthethao mong muốn được góp sức, chuyển tải nhiều hơn thông tin, hình ảnh về cờ tới đông đảo quý độc giả gần xa trong thời gian tới nhằm góp phần phát triển thể thao trí tuệ của chúng ta. Rất mong nhận được sự ủng hộ của bạn đọc và người hâm mộ cờ cả nước!
Bình luận
Loạt trận mới nhất tại CEV Champions League nam đã chứng kiến những màn rượt đuổi điểm số nghẹt thở, khi nhiều trận đấu phải kéo dài đến set thứ năm – minh chứng cho tính cạnh tranh khốc liệt và không đội nào chịu khuất phục dễ dàng.
Medan Yogya Falcons bước vào mùa giải ProLiga nữ Indonesia 2026 với vị thế rất đặc biệt: đội bóng non trẻ nhất giải đấu và cũng là cái tên bị đánh giá thấp nhất nếu nhìn vào thành tích mùa trước.
Kể từ lần gặp nhau đầu tiên vào năm 1893, Arsenal và Liverpool đã tạo nên một trong những cặp đấu giàu truyền thống và kịch tính nhất xứ sở sương mù.
Đội hình dự kiến trận đấu giữa Arsenal và Liverpool ở vòng 21 Ngoại hạng Anh lúc 3h00 ngày 9/1/2026. Cập nhật đội hình trận Arsenal vs Liverpool.
Ngày thi đấu đầu tiên của WTT Champions Doha 2026 đã khép lại với hàng loạt diễn biến hấp dẫn, báo hiệu một giải đấu đầy kịch tính và khó lường trong những ngày tới.
Madison Keys kéo dài chuỗi trận bất bại tại Úc nhưng đối mặt với thử thách khó khăn trước Diana Shnaider tại vòng 16 giải quần vợt WTA Brisbane 2026.
Bản cập nhật DTCL 16.2 sẽ cân bằng sức mạnh giữa SMCK và SMPT, đồng thời có những thay đổi lớn về chỉ số dành cho các Ấn.
Liudmila Samsonova, đang tìm kiếm phong độ đỉnh cao, tiến gần hơn đến việc chấm dứt cơn khát vào tứ kết của giải quần vợt WTA Brisbane 2026.
Atlanta Hawks chính thức đổi Trae Young sang Washington Wizards lấy CJ McCollum và Corey Kispert. Thương vụ này giúp Hawks tái thiết đội hình quanh Jalen Johnson và mở đường theo đuổi Anthony Davis.
Trong bản cập nhật LMHT 26.1, các trang bị mới cho từng hệ tướng đang háo hức muốn xung trận, ngoài ra sát thương chí mạng cơ bản của hầu hết các tướng giờ sẽ là 200%.
Truyền thông Thái Lan nhìn nhận khoảng cách giá trị đội hình với U23 Việt Nam không còn là con số ngẫu nhiên, mà phản ánh rõ sự tiến bộ dài hạn của bóng đá trẻ Việt Nam.
Với nhiều giải đấu mới dự kiến ra mắt trong năm 2026, Esports nữ đang từng bước xây dựng nền tảng ổn định và bền vững hơn cho tương lai.
Lịch thi đấu bóng đá VCK U23 châu Á 2026 ngày 8/1 mới nhất. Xem lịch trực tiếp VCK U23 châu Á 2026 ngày 8/1 chính xác nhất.
Cú giao bóng của Elena Rybakina trông rất nguy hiểm sau trận mở màn mùa giải, một dấu hiệu đáng ngại cho Paula Badosa ở giải quần vợt WTA Brisbane 2026.
Với quy mô tổ chức và sức lan tỏa sâu rộng, “Cùng Việt Nam tiến bước” không chỉ là một hoạt động thể thao cộng đồng đặc biệt, mà còn trở thành điểm nhấn nổi bật trong đời sống xã hội năm 2025, thể hiện sinh động tinh thần đoàn kết, khát vọng vươn mình của dân tộc Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
Karolina Muchova có thành tích đối đầu không mấy thuận lợi với Ekaterina Alexandrova trước trận đấu tại giải quần vợt WTA Brisbane 2026.
Smash - cú đánh mạnh từ trên xuống - thường được coi là "vũ khí bí mật" trong Pickleball, nhưng việc lạm dụng chiến thuật này đang khiến nhiều người chơi rơi vào bẫy hiệu quả ngắn hạn mà bỏ qua sự phát triển toàn diện của kỹ năng.
Lịch thi đấu, trực tiếp quần vợt United Cup năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải tennis United Cup năm 2026 mới nhất.
Lịch thi đấu, trực tiếp cầu lông Malaysia Open năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải cầu lông Malaysia Open năm 2026 mới nhất.
Chuyên gia của Sportting News đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa U23 Australia vs U23 Thái Lan thuộc vòng bảng giải vô địch U23 châu Á 2026.
Dominick Cruz nhận định Jon Jones sẽ vượt trội Tom Aspinall nếu đối đầu, cho rằng nhà vô địch hạng nặng UFC hiện tại chưa được kiểm chứng trước các đô vật đẳng cấp cao.
Sau chiến thắng ấn tượng ngày ra quân, HLV Kim Sang Sik chủ động điều chỉnh giáo án nhằm giúp U23 Việt Nam duy trì thể trạng tốt nhất trước trận then chốt gặp U23 Kyrgyzstan tại VCK U23 châu Á 2026.
Kỳ World Cup 2026 diễn ra tại Canada, Mexico và Hoa Kỳ hứa hẹn không chỉ là ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh mà còn là một "phòng thí nghiệm" công nghệ đỉnh cao.
Dù góp mặt trong chiến thắng của U23 Việt Nam trước U23 Jordan tại VCK U23 châu Á 2026, Thái Sơn thẳng thắn thừa nhận bản thân vẫn hơi chủ quan.
Số 1 thế giới đơn nữ Aryna Sabalenka sẽ dễ dàng vượt qua Sorana Cirstea để tiến sâu hơn nữa tại giải quần vợt Brisbane 2026.
Chuyên gia của La Gazzetta dello Sport đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Cremonese vs Cagliari thuộc vòng 19 Serie A - VĐQG Italia 2025/26.
Chuyên gia của Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Mali vs Senegal thuộc vòng tứ kết Cúp châu Phi 2025.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Arsenal vs Liverpool thuộc vòng 21 Ngoại hạng Anh 2025/26.
Chuyên gia của La Gazzetta dello Sport đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa AC Milan vs Genoa thuộc vòng 19 Serie A - VĐQG Italia 2025/26.
Chuyên gia của Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Atletico Madrid vs Real Madrid thuộc vòng bán kết Siêu cúp Tây Ban Nha.
Chuyên gia của Le Parisien đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa PSG vs Marseille thuộc Siêu cúp Pháp.
Trong khi pickleball ngày càng phổ biến với mọi lứa tuổi nhờ tính dễ tiếp cận, người chơi lâu năm lại phải đối mặt với nguy cơ chấn thương khuỷu tay đáng báo động - hậu quả từ kỹ thuật đánh bóng lặp đi lặp lại hàng nghìn lần.
Inter Milan đã củng cố ngôi đầu bảng Serie A bằng chiến thắng trên sân Parma, trong khi đội thứ ba Napoli bị chặn lại bằng trận hoà trên sân nhà.
Newcastle giành chiến thắng 4-3 trước Leeds nhờ pha lập công ở phút bù giờ thứ 12 của Harvey Barnes, đánh dấu bàn thắng muộn nhất lịch sử Premier League.
Man City vừa trải qua một trận hòa đầy thất vọng 1-1 trước Brighton ngay trên sân nhà Etihad, một dấu hiệu báo động đỏ cho tham vọng giành ngôi vương.
Man City có nguy cơ tiếp tục bị Arsenal bỏ xa trong cuộc đua vô địch sau khi không thể thắng được Brighton trên sân nhà dù Haaland ghi bàn.
Trận đấu đầu tiên của Darren Fletcher trên cương vị huấn luyện viên tạm quyền tại Manchester United đã không kết thúc bằng niềm vui trọn vẹn.
Barcelona vừa chính thức ghi tên mình vào trận chung kết Siêu cúp Tây Ban Nha sau chiến thắng hủy diệt trước Athletic Bilbao tại Jeddah, Saudi Arabia.
Trong một ngày thi đấu thăng hoa, "thần đồng" Coco Gauff không chỉ đánh bại Maria Sakkari ở nội dung đơn, mà còn trực tiếp ấn định chiến thắng trong trận đôi quyết định.
Trong bối cảnh các đối thủ như Jiri Lehecka phải bỏ cuộc vì chấn thương, tay vợt người Nga đang cho thấy phong độ cực kỳ ổn định với những cú giao bóng sấm sét.