Bấy lâu, sự quan tâm, đầu tư dành cho cờ như một môn thể thao trí tuệ (Mind Sports) giàu tiềm năng chưa hề xứng đáng. Thậm chí còn có sự phân biệt, đối xử của các cơ quan quản lý hữu trách đối với 2 môn cờ phổ biến (cờ vua và cờ tướng), qua đó ảnh hưởng không ít tới sự phát triển chung. Hội khỏe Phù Đổng, hay Đại hội Thể thao toàn quốc đang diễn ra tại Hà Nội là một ví dụ: có cờ vua mà không cờ tướng!
Tiềm năng của cờ Việt Nam là vô hạn
Không có cứ liệu chính xác nào về thời điểm môn cờ tướng xuất hiện tại Việt Nam. Theo nhiều truyền thuyết trong dân gian thì cờ tướng ở nước ta đã phát triển từ thời Lê (thế kỷ 15) với câu chuyện vua Lê Hiến Tông, nhờ sự "mách nước bí mật" của ông Vũ Huyên (còn được gọi là Trạng Cờ thời ấy) đã đánh bại sứ thần nhà Minh.
Cùng với thời gian, cờ tướng lưu truyền và phát triển trong nhân dân một cách gần như tự phát. Đặc biệt, tại rất nhiều lễ hội có tổ chức thi đấu cờ tướng với nhiều hình thức: cờ bàn, cờ bỏi (quân cờ làm bằng gỗ, gắn trên cọc), cờ người... Khu vực từ Miền Trung vào Nam còn phát triển thêm loại hình cờ người võ thuật cũng vô cùng độc đáo, cùng lúc giới thiệu cờ tướng kết hợp với quảng bá những "tuyệt chiêu" của võ cổ truyền dân tộc.

Một bàn cờ người ngày xưa
Thời Pháp thuộc, các giải cờ tướng với quy mô khác nhau đã được tổ chức rất nhiều. Đặc biệt, có giải vô địch Hà Nội từ trước Cách mạng Tháng Tám; sau này có thêm giải vô địch Bắc Kỳ những năm 1960-70... Nhưng mãi tới năm 1992, giải vô địch toàn quốc lần đầu tiên mới được tổ chức, làm tiền đề để một số địa phương quan tâm, xây dựng đội tuyển và đầu tư cho môn thể thao trí tuệ giàu tính dân tộc này.
Cuối những năm 1970, môn cờ vua (còn gọi là "cờ quốc tế") mới bắt đầu du nhập vào Việt Nam thông qua các cựu học sinh, sinh viên, người lao động tại Liên Xô và khu vực Đông Âu về nước. Người chơi cờ vua ban đầu chủ yếu vốn là các kỳ thủ cờ tướng. Cũng rất sớm, cờ vua được công nhận là môn thể thao trí tuệ (có lẽ do sự phát triển mạnh mẽ trên thế giới từ trước đó), được tổ chức giải VĐQG đầu tiên từ năm 1980, rồi được đưa vào chương trình thi đấu của Đại hội TDTT toàn quốc lần thứ nhất (1985)... Nói cách khác, sự "phân biệt đối xử" cờ vua - cờ tướng đã xuất phát từ rất lâu và bắt nguồn từ chính tư duy của các cấp lãnh đạo ngành TDTT trước đây.
Nhưng dù là cờ vua hay cờ tướng thì chúng ta cũng đều có sự phát triển rất mạnh mẽ, xứng đáng được coi là một "cường quốc" của thể thao trí tuệ thế giới.
Ở môn cờ vua, nhờ sự đầu tư, quan tâm hơn nên các VĐV Việt Nam sớm tham dự các giải đấu quốc tế chính thức. Đặc biệt, ở các lứa tuổi trẻ, một số kỳ thủ của chúng ta đã thể hiện tại năng không thua kém gì so với những kỳ thủ đến từ các quốc gia phát triển nhất thế giới. Đào Thiên Hải vô địch U-16 nam thế giới năm 1993, Nguyễn Thị Dung vô địch U-12 nữ thế giới năm 1994, Nguyễn Ngọc Trường Sơn vô địch U-10 nam thế giới năm 2000, Lê Quang Liêm vô địch U-14 nam thế giới năm 2005, Trần Minh Thắng vô địch U-8 thế giới năm 2008, Nguyễn Anh Khôi vô địch U-10 nam thế giới năm 2012 và vô địch U-12 nam thế giới năm 2014... Riêng tại khu vực Đông Nam Á, Việt Nam từ lâu đã là "bá chủ", gần như gồm thâu mọi danh hiệu.

Siêu đại kiện tướng cờ vua Lê Quang Liêm
Ở các giải không giới hạn độ tuổi, Hoàng Thanh Trang (sau này chuyển sang thi đấu cho ĐTQG Hungary) từng vô địch nữ châu Á năm 2000, sau đó tới Võ Thị Kim Phụng tái lập chiến tích vào năm 2017. Đặc biệt, ở Olympiad cờ vua - sự kiện cờ vua lớn nhất thế giới tổ chức định kỳ 2 năm/lần, các đội tuyển nam, nữ Việt Nam đều từng 2 lần lọt vào tốp 10 (cùng đạt tới hạng 7), xếp trên rất nhiều cường quốc hàng đầu thế giới. Mới đây nhất, tại Chess Olympiad 2018, đội tuyển nam của chúng ta xếp hạng 7/185, cá nhân Nguyễn Ngọc Trường Sơn giành HCV cá nhân bàn 2, trong khi đội nữ xếp hạng 15/151...
Ở môn cờ tướng, dù gặp nhiều thiệt thòi, nhưng vẫn có sự phát triển rất tốt. Đội tuyển Việt Nam nhiều lần xếp thứ nhì - ba tại các giải VĐ thế giới và châu Á (chủ yếu sau Trung Quốc). Trong những năm 1990, đại diện tiêu biểu nhất của cờ tướng VN tại đấu trường thế giới và châu Á là cố danh thủ Mai Thanh Minh (người được làng cờ mệnh danh là "Độc cô cửu kiếm"), kế đó là Trềnh A Sáng, Trương Á Minh... Nhưng phải tới năm 2005, chúng ta mới có huy chương cá nhân thế giới do công của cố danh thủ Nguyễn Vũ Quân.
Sau đó thêm Nguyễn Thành Bảo, Nguyễn Hoàng Lâm, Tôn Thất Nhật Tân... và đặc biệt là Lại Lý Huynh - kỳ thủ duy nhất của VN từng được mời thi đấu chuyên nghiệp tại Trung Quốc giành được danh hiệu Quốc tế đại sư (Kiện tướng quốc tế) hoặc Đặc cấp quốc tế đại sư (Đại kiện tướng). Một số thành tích đáng chú ý khác như Nguyễn Thành Bảo từng vô địch trẻ châu Á năm 1998, Nguyễn Hoàng Lâm và Ngô Lan Hương vô địch cá nhân châu Á năm 2011, Nguyễn Hoàng Yến vô địch Đại hội thể thao trí tuệ thế giới 2014 khi giải đấu diễn ra ngay tại Trung Quốc...

Kỳ thủ cờ tướng Lại Lý Huynh (phải)
Làm gì để không uổng phí tiềm năng?
Có một điều bất cập: Dù tiềm năng và vị thế của cờ Việt Nam trên trường quốc tế không hề nhỏ, nhưng những động thái để khuyến khích, tạo điều kiện cho sự phát triển từ chính các giới chức hữu trách trong nước lại chưa hề tương xứng.
Môn cờ vua được quan tâm đầu tư hơn từ ngân sách nhà nước, đồng thời lại có sự ưu ái hơn trong khuôn khổ các sự kiện thể thao lớn, được đưa vào chương trình thi đấu của Hội khỏe Phù Đổng (dành cho lứa tuổi học sinh) và Đại hội thể thao toàn quốc. Không những thế, khi Liên đoàn Cờ Việt Nam có tân chủ tịch là ông Nguyễn Đồng Tiến - Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, một người mê cờ vua từ thời trẻ, thì các nguồn lực hỗ trợ cho cờ vua càng tốt thêm. Tuy nhiên, để có được một Siêu đại kiện tướng (Điểm Elo cao trên 2.700) như Lê Quang Liêm thì bao năm qua chúng ta vẫn chưa có thêm người thứ hai.
Lê Quang Liêm trưởng thành, phần vì có "thiên tư về cờ", thầy tốt, nhưng điều quan trọng là nhận được sự đầu tư rất lớn từ gia đình. Trong khi ấy, một tài năng cùng lứa với Liêm là Nguyễn Ngọc Trường Sơn thì vẫn không thể vươn lên hàng Siêu ĐKT, thậm chí còn không trụ nổi trong tốp 100 thế giới, chính bởi gặp phải khó khăn nhiều hơn về điều kiện phát triển.
Môn cờ tướng còn khó khăn hơn nhiều. Phong trào tuy phát triển tốt (được đánh giá là môn có nhiều người chơi nhất!), nhưng từ cấp tỉnh/thành phố là chững lại. Các giải đấu quốc gia vẫn được tổ chức đều đặn, nhưng thiếu sức cạnh tranh và động lực từ giải thưởng dẫn tới nạn "mua - bán" điểm bấy lâu vẫn nhức nhối. Quá thiếu môi trường đào tạo chuyên nghiệp cho VĐV đỉnh cao.
Khó khăn càng tăng thêm khi môn cờ tướng không được đưa vào Hội khỏe Phù Đổng, dẫn tới ảnh hưởng xấu tới phát triển phong trào trong trường học; còn việc bị loại khỏi Đại hội Thể thao toàn quốc 2018 đã dẫn tới việc một loạt đội tuyển cấp tỉnh/thành (bao gồm cả Thủ đô Hà Nội) gần như... rã đám (vì không còn được ngân sách đầu tư). Trong một thời gian dài, do thu nhập quá thấp, rất nhiều cao thủ hàng đầu của cờ tướng VN phải tham gia các sới cờ độ, đồng nghĩa với việc phải chơi "cờ chấp" với các kỳ thủ giang hồ, hoặc "cờ úp" (thể thức chơi cờ tướng đầy may rủi)... làm ảnh hưởng xấu tới phát triển kỳ nghệ.
Việc Liên đoàn Cờ tướng VN được thành lập thời gian qua là một tín hiệu đáng mừng, nhưng tìm hiểu mới hay cung cách hoạt động của Liên đoàn vẫn còn nhiều bất cập. Công tác truyền thông - một công tác rất bức thiết để nâng cao giá trị hình ảnh và thương mai của bộ môn này - chưa được lãnh đạo LĐ Cờ tướng VN coi trọng đúng mức; cách tổ chức, phân nhiệm đều còn chưa tốt...
Nâng chất hoạt động của Liên đoàn, đổi mới và tăng cường công tác truyền thông... là những vấn đề quan trọng nhất cần triển khai sớm trong thời gian tới. Một số Gameshow cờ tướng thời gian qua như Trạng Cờ Quý Tỵ (2013), Trạng Cờ Đất Việt (2015, 2016) hay Kỳ Đài Đất Việt (VTVCab đang thử nghiệm) đều rất có ý nghĩa trong việc nâng chất môn cờ tướng.
Cũng bởi lý do trên, Webthethao mong muốn được góp sức, chuyển tải nhiều hơn thông tin, hình ảnh về cờ tới đông đảo quý độc giả gần xa trong thời gian tới nhằm góp phần phát triển thể thao trí tuệ của chúng ta. Rất mong nhận được sự ủng hộ của bạn đọc và người hâm mộ cờ cả nước!
Bình luận
Giải LaLiga vẫn đang nóng hơn bao giờ hết sau chiến thắng quan trọng 4-1 của Real Madrid, tạo áp lực lên Barcelona trên bảng xếp hạng.
Dù thiếu vắng thủ quân Cristiano Ronaldo do đang trong quá trình điều trị chấn thương, Al Nassr vẫn khẳng định sức mạnh áp đảo tại giải vô địch quốc gia Saudi Arabia.
Sân vận động Santiago Bernabeu vừa được chứng kiến một khoảnh khắc kỳ diệu khiến cả thế giới bóng đá phải ngả mũ thán phục từ Arda Guler.
Bàn thắng ấn định tỷ số 2-0 của Max Dowman vào lưới Everton không chỉ mang về 3 điểm quý giá cho Arsenal mà còn chính thức thiết lập một cột mốc lịch sử mới.
Cuộc đua vô địch Ngoại hạng Anh đã có bước ngoặt mới khi Arsenal giành chiến thắng kịch tính và ngay sau đó Man City vấp ngã.
Lịch sử thường có thói quen lặp lại, nhưng tại Emirates cuối tuần qua, cậu thiếu niên 16 tuổi Max Dowman đã tự tay viết nên một chương hoàn toàn mới.
Sân vận động Emirates vừa chứng kiến một khoảnh khắc lịch sử khi Max Dowman, tài năng trẻ sáng giá của học viện Arsenal, chính thức trở thành cầu thủ ghi bàn ít tuổi nhất trong lịch sử Ngoại hạng Anh.
Số 11 thế giới Daniil Medvedev dường như đã sẵn sàng chặn đứng chuỗi trận thắng ấn tượng của số 1 thế giới Carlos Alcaraz trong trận bán kết đỉnh cao.
Số 2 thế giới Jannik Sinner đang tỏ ra dễ bị tổn thương, trong khi số 4 thế giới Alexander Zverev sẽ cố gắng gây sức ép lên anh trong trận bán kết Indian Wells.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Nottingham vs Fulham thuộc vòng 30 Ngoại hạng Anh 2025/26.
Chuyên gia của Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Barcelona vs Sevilla thuộc vòng 28 La Liga - VĐQG Tây Ban Nha 2025/26.
Chuyên gia của La Gazzetta dello Sport đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Lazio vs AC Milan thuộc vòng 29 Serie A - VĐQG Italia 2025/26.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Liverpool vs Tottenham thuộc vòng 30 Ngoại hạng Anh 2025/26.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa MU vs Aston Villa thuộc vòng 30 Ngoại hạng Anh 2025/26.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Crystal Palace vs Leeds thuộc vòng 30 Ngoại hạng Anh 2025/26.
Với phong độ hiện tại, bất kỳ kết quả nào ngoài chức vô địch First Stand đều có thể bị xem là thất bại đối với Gen.G - đội tuyển LMHT được đánh giá mạnh nhât thế giới vào thời điểm hiện tại.
Với sự bổ sung của Xun và Viper, BLG đang hy vọng đội hình mới sẽ đủ sức đưa họ trở lại đỉnh cao. Tuy nhiên, câu hỏi lớn vẫn còn đó: liệu những thay đổi này có đủ để giúp BLG chinh phục danh hiệu quốc tế?
Với phong độ ấn tượng, các tay vợt Nhật Bản đang tạo nên một trong những dấu ấn lớn nhất tại WTT Champions Trùng Khánh năm nay.
Những lời khuyên từ các vận động viên chuyên nghiệp cho thấy để tiến bộ trong pickleball, người chơi không chỉ cần kỹ thuật tốt mà còn phải chú trọng chiến thuật, vị trí trên sân và sự kiên trì luyện tập.
Hai cha con doanh nhân Randy Miller (70 tuổi) và Chad Miller (41 tuổi) vừa bị tuyên án vì điều hành một kế hoạch lừa đảo trái phiếu đô thị quy mô lớn liên quan đến khu phức hợp thể thao Legacy Park tại Mesa, bang Arizona.
Lịch thi đấu, trực tiếp cầu lông Thụy Sĩ Mở rộng năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải cầu lông Thụy Sĩ Mở rộng năm 2026 mới nhất.
Lịch thi đấu, trực tiếp quần vợt Indian Wells năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải tennis BNP Paribas Open năm 2026 mới nhất.
Với vị thế biểu tượng của Esports châu Âu cùng danh tiếng toàn cầu, việc Caps góp mặt trong Đại Sảnh Danh Vọng của League of Legends trong tương lai là điều hoàn toàn có cơ sở.
Sau 34 năm chờ đợi chiếc cúp vàng Thomas Cup, Đội tuyển cầu lông Malaysia đang đứng trước một quyết định cân não về nhân sự. Giữa một bên là kinh nghiệm của cựu số 1 thế giới Goh Sze Fei - Nur Izzuddin và một bên là sự bùng nổ của các tay vợt trẻ,
Cristiano Jr., quý tử của siêu sao Cristiano Ronaldo, vừa trở thành tâm điểm của truyền thông Ả Rập Xê Út sau một tình huống gây tranh cãi trong trận derby trẻ giữa Al Nassr và Al Hilal.
Trước trận tứ kết này, Wang Chuqin đang có phong độ cực cao. Bước vào mùa giải 2026, tay vợt Trung Quốc đã giành hai danh hiệu lớn tại Asian Cup và Singapore Smash, đồng thời sở hữu chuỗi 15 trận thắng liên tiếp.
Chiến thắng nghẹt thở 2-1 trước Ninh Bình giúp CAHN giữ vững ngôi đầu bảng V.League, dù phải trải qua những phút cuối đầy căng thẳng.
Ở cặp bán kết còn lại của giải Lega Femminile Serie A1, nhà đương kim vô địch Prosecco Doc Imoco Conegliano sẽ tiếp đón Igor Gorgonzola Novara trên sân nhà trong trận đấu mở màn diễn ra vào Chủ nhật.
Vòng bán kết giải bóng chuyền nữ Lega Femminile Serie A1 mùa giải 2025-2026 sẽ chính thức khởi tranh vào cuối tuần này với cuộc đối đầu rất đáng chờ đợi giữa Savino Del Bene Scandicci và Numia Vero Volley Milano.
Phân tích thẳng thắn của huyền thoại Park Joo-bong sau chung kết All England không chỉ vạch ra điểm yếu cố hữu của Aaron Chia - Soh Wooi Yik, mà còn gợi mở nhiều bài học về tâm lý chiến và đầu tư thể thao hiệu quả.
Cuộc đối đầu tâm điểm của tuần tại Thai League giữa Nakhon Ratchasima và Chonburi đã diễn ra đúng như kỳ vọng của người hâm mộ khi hai đội đang đứng đầu bảng xếp hạng cống hiến một trận đấu giàu cảm xúc và kịch tính kéo dài đến 5 set.
Trong một trận đấu nghẹt thở với những sai số đắt giá, sự khác biệt cuối cùng lại nằm ở bản lĩnh dứt điểm – một bài học đắt giá cho bất kỳ vận động viên chuyên nghiệp nào.
Liên đoàn bóng chuyền Campuchia đã chính thức bổ nhiệm chuyên gia người Trung Quốc Li Huan Ning vào vị trí huấn luyện viên trưởng đội tuyển bóng chuyền nam quốc gia.
Việc Bukayo Saka bị thay ra ngay từ phút 60 trong trận đấu với Bayer Leverkusen không còn là điều gây ngạc nhiên, dù Arsenal lúc đó đang rất cần bàn thắng.
Sau khi kết thúc trận đấu chiều nay tại Thai League, chủ công tượng đài bóng chuyền Thái Lan cũng như Đông Nam Á - Onuma Sittirak chính thức thông báo giải nghệ ở tuổi 39.
Sự cố giữa Daniil Medvedev và Jack Draper tại Indian Wells đã làm bùng lên làn sóng tranh luận về quy trình xem lại video. Tay vợt số 1 thế giới Aryna Sabalenka đã thẳng thắn lên tiếng về sự "bất hợp lý" trong luật lệ hiện tại.
Tương lai của Robert Lewandowski đang trở thành tâm điểm chú ý khi hợp đồng giữa anh và Barcelona sẽ đáo hạn vào tháng 6 tới.
Việc hai "ông lớn" là đội tuyển nam Đức và đội tuyển nữ Pháp bất ngờ rút lui đã tạo nên những thay đổi trong danh sách 16 đội tham dự Thomas & Uber Cup 2026.
Siêu sao LeBron James thừa nhận anh sẵn sàng hy sinh vai trò tấn công chủ lực, nhường lại sân khấu cho các đồng đội trẻ để mang về chiến thắng cho Lakers.
Dừng bước tại vòng hai Swiss Open 2026 trước hạt giống số 1, nhưng tay vợt 22 tuổi Wong Ling Ching đã để lại dấu ấn đậm nét về bản lĩnh thi đấu.