Bấy lâu, sự quan tâm, đầu tư dành cho cờ như một môn thể thao trí tuệ (Mind Sports) giàu tiềm năng chưa hề xứng đáng. Thậm chí còn có sự phân biệt, đối xử của các cơ quan quản lý hữu trách đối với 2 môn cờ phổ biến (cờ vua và cờ tướng), qua đó ảnh hưởng không ít tới sự phát triển chung. Hội khỏe Phù Đổng, hay Đại hội Thể thao toàn quốc đang diễn ra tại Hà Nội là một ví dụ: có cờ vua mà không cờ tướng!
Tiềm năng của cờ Việt Nam là vô hạn
Không có cứ liệu chính xác nào về thời điểm môn cờ tướng xuất hiện tại Việt Nam. Theo nhiều truyền thuyết trong dân gian thì cờ tướng ở nước ta đã phát triển từ thời Lê (thế kỷ 15) với câu chuyện vua Lê Hiến Tông, nhờ sự "mách nước bí mật" của ông Vũ Huyên (còn được gọi là Trạng Cờ thời ấy) đã đánh bại sứ thần nhà Minh.
Cùng với thời gian, cờ tướng lưu truyền và phát triển trong nhân dân một cách gần như tự phát. Đặc biệt, tại rất nhiều lễ hội có tổ chức thi đấu cờ tướng với nhiều hình thức: cờ bàn, cờ bỏi (quân cờ làm bằng gỗ, gắn trên cọc), cờ người... Khu vực từ Miền Trung vào Nam còn phát triển thêm loại hình cờ người võ thuật cũng vô cùng độc đáo, cùng lúc giới thiệu cờ tướng kết hợp với quảng bá những "tuyệt chiêu" của võ cổ truyền dân tộc.

Một bàn cờ người ngày xưa
Thời Pháp thuộc, các giải cờ tướng với quy mô khác nhau đã được tổ chức rất nhiều. Đặc biệt, có giải vô địch Hà Nội từ trước Cách mạng Tháng Tám; sau này có thêm giải vô địch Bắc Kỳ những năm 1960-70... Nhưng mãi tới năm 1992, giải vô địch toàn quốc lần đầu tiên mới được tổ chức, làm tiền đề để một số địa phương quan tâm, xây dựng đội tuyển và đầu tư cho môn thể thao trí tuệ giàu tính dân tộc này.
Cuối những năm 1970, môn cờ vua (còn gọi là "cờ quốc tế") mới bắt đầu du nhập vào Việt Nam thông qua các cựu học sinh, sinh viên, người lao động tại Liên Xô và khu vực Đông Âu về nước. Người chơi cờ vua ban đầu chủ yếu vốn là các kỳ thủ cờ tướng. Cũng rất sớm, cờ vua được công nhận là môn thể thao trí tuệ (có lẽ do sự phát triển mạnh mẽ trên thế giới từ trước đó), được tổ chức giải VĐQG đầu tiên từ năm 1980, rồi được đưa vào chương trình thi đấu của Đại hội TDTT toàn quốc lần thứ nhất (1985)... Nói cách khác, sự "phân biệt đối xử" cờ vua - cờ tướng đã xuất phát từ rất lâu và bắt nguồn từ chính tư duy của các cấp lãnh đạo ngành TDTT trước đây.
Nhưng dù là cờ vua hay cờ tướng thì chúng ta cũng đều có sự phát triển rất mạnh mẽ, xứng đáng được coi là một "cường quốc" của thể thao trí tuệ thế giới.
Ở môn cờ vua, nhờ sự đầu tư, quan tâm hơn nên các VĐV Việt Nam sớm tham dự các giải đấu quốc tế chính thức. Đặc biệt, ở các lứa tuổi trẻ, một số kỳ thủ của chúng ta đã thể hiện tại năng không thua kém gì so với những kỳ thủ đến từ các quốc gia phát triển nhất thế giới. Đào Thiên Hải vô địch U-16 nam thế giới năm 1993, Nguyễn Thị Dung vô địch U-12 nữ thế giới năm 1994, Nguyễn Ngọc Trường Sơn vô địch U-10 nam thế giới năm 2000, Lê Quang Liêm vô địch U-14 nam thế giới năm 2005, Trần Minh Thắng vô địch U-8 thế giới năm 2008, Nguyễn Anh Khôi vô địch U-10 nam thế giới năm 2012 và vô địch U-12 nam thế giới năm 2014... Riêng tại khu vực Đông Nam Á, Việt Nam từ lâu đã là "bá chủ", gần như gồm thâu mọi danh hiệu.

Siêu đại kiện tướng cờ vua Lê Quang Liêm
Ở các giải không giới hạn độ tuổi, Hoàng Thanh Trang (sau này chuyển sang thi đấu cho ĐTQG Hungary) từng vô địch nữ châu Á năm 2000, sau đó tới Võ Thị Kim Phụng tái lập chiến tích vào năm 2017. Đặc biệt, ở Olympiad cờ vua - sự kiện cờ vua lớn nhất thế giới tổ chức định kỳ 2 năm/lần, các đội tuyển nam, nữ Việt Nam đều từng 2 lần lọt vào tốp 10 (cùng đạt tới hạng 7), xếp trên rất nhiều cường quốc hàng đầu thế giới. Mới đây nhất, tại Chess Olympiad 2018, đội tuyển nam của chúng ta xếp hạng 7/185, cá nhân Nguyễn Ngọc Trường Sơn giành HCV cá nhân bàn 2, trong khi đội nữ xếp hạng 15/151...
Ở môn cờ tướng, dù gặp nhiều thiệt thòi, nhưng vẫn có sự phát triển rất tốt. Đội tuyển Việt Nam nhiều lần xếp thứ nhì - ba tại các giải VĐ thế giới và châu Á (chủ yếu sau Trung Quốc). Trong những năm 1990, đại diện tiêu biểu nhất của cờ tướng VN tại đấu trường thế giới và châu Á là cố danh thủ Mai Thanh Minh (người được làng cờ mệnh danh là "Độc cô cửu kiếm"), kế đó là Trềnh A Sáng, Trương Á Minh... Nhưng phải tới năm 2005, chúng ta mới có huy chương cá nhân thế giới do công của cố danh thủ Nguyễn Vũ Quân.
Sau đó thêm Nguyễn Thành Bảo, Nguyễn Hoàng Lâm, Tôn Thất Nhật Tân... và đặc biệt là Lại Lý Huynh - kỳ thủ duy nhất của VN từng được mời thi đấu chuyên nghiệp tại Trung Quốc giành được danh hiệu Quốc tế đại sư (Kiện tướng quốc tế) hoặc Đặc cấp quốc tế đại sư (Đại kiện tướng). Một số thành tích đáng chú ý khác như Nguyễn Thành Bảo từng vô địch trẻ châu Á năm 1998, Nguyễn Hoàng Lâm và Ngô Lan Hương vô địch cá nhân châu Á năm 2011, Nguyễn Hoàng Yến vô địch Đại hội thể thao trí tuệ thế giới 2014 khi giải đấu diễn ra ngay tại Trung Quốc...

Kỳ thủ cờ tướng Lại Lý Huynh (phải)
Làm gì để không uổng phí tiềm năng?
Có một điều bất cập: Dù tiềm năng và vị thế của cờ Việt Nam trên trường quốc tế không hề nhỏ, nhưng những động thái để khuyến khích, tạo điều kiện cho sự phát triển từ chính các giới chức hữu trách trong nước lại chưa hề tương xứng.
Môn cờ vua được quan tâm đầu tư hơn từ ngân sách nhà nước, đồng thời lại có sự ưu ái hơn trong khuôn khổ các sự kiện thể thao lớn, được đưa vào chương trình thi đấu của Hội khỏe Phù Đổng (dành cho lứa tuổi học sinh) và Đại hội thể thao toàn quốc. Không những thế, khi Liên đoàn Cờ Việt Nam có tân chủ tịch là ông Nguyễn Đồng Tiến - Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, một người mê cờ vua từ thời trẻ, thì các nguồn lực hỗ trợ cho cờ vua càng tốt thêm. Tuy nhiên, để có được một Siêu đại kiện tướng (Điểm Elo cao trên 2.700) như Lê Quang Liêm thì bao năm qua chúng ta vẫn chưa có thêm người thứ hai.
Lê Quang Liêm trưởng thành, phần vì có "thiên tư về cờ", thầy tốt, nhưng điều quan trọng là nhận được sự đầu tư rất lớn từ gia đình. Trong khi ấy, một tài năng cùng lứa với Liêm là Nguyễn Ngọc Trường Sơn thì vẫn không thể vươn lên hàng Siêu ĐKT, thậm chí còn không trụ nổi trong tốp 100 thế giới, chính bởi gặp phải khó khăn nhiều hơn về điều kiện phát triển.
Môn cờ tướng còn khó khăn hơn nhiều. Phong trào tuy phát triển tốt (được đánh giá là môn có nhiều người chơi nhất!), nhưng từ cấp tỉnh/thành phố là chững lại. Các giải đấu quốc gia vẫn được tổ chức đều đặn, nhưng thiếu sức cạnh tranh và động lực từ giải thưởng dẫn tới nạn "mua - bán" điểm bấy lâu vẫn nhức nhối. Quá thiếu môi trường đào tạo chuyên nghiệp cho VĐV đỉnh cao.
Khó khăn càng tăng thêm khi môn cờ tướng không được đưa vào Hội khỏe Phù Đổng, dẫn tới ảnh hưởng xấu tới phát triển phong trào trong trường học; còn việc bị loại khỏi Đại hội Thể thao toàn quốc 2018 đã dẫn tới việc một loạt đội tuyển cấp tỉnh/thành (bao gồm cả Thủ đô Hà Nội) gần như... rã đám (vì không còn được ngân sách đầu tư). Trong một thời gian dài, do thu nhập quá thấp, rất nhiều cao thủ hàng đầu của cờ tướng VN phải tham gia các sới cờ độ, đồng nghĩa với việc phải chơi "cờ chấp" với các kỳ thủ giang hồ, hoặc "cờ úp" (thể thức chơi cờ tướng đầy may rủi)... làm ảnh hưởng xấu tới phát triển kỳ nghệ.
Việc Liên đoàn Cờ tướng VN được thành lập thời gian qua là một tín hiệu đáng mừng, nhưng tìm hiểu mới hay cung cách hoạt động của Liên đoàn vẫn còn nhiều bất cập. Công tác truyền thông - một công tác rất bức thiết để nâng cao giá trị hình ảnh và thương mai của bộ môn này - chưa được lãnh đạo LĐ Cờ tướng VN coi trọng đúng mức; cách tổ chức, phân nhiệm đều còn chưa tốt...
Nâng chất hoạt động của Liên đoàn, đổi mới và tăng cường công tác truyền thông... là những vấn đề quan trọng nhất cần triển khai sớm trong thời gian tới. Một số Gameshow cờ tướng thời gian qua như Trạng Cờ Quý Tỵ (2013), Trạng Cờ Đất Việt (2015, 2016) hay Kỳ Đài Đất Việt (VTVCab đang thử nghiệm) đều rất có ý nghĩa trong việc nâng chất môn cờ tướng.
Cũng bởi lý do trên, Webthethao mong muốn được góp sức, chuyển tải nhiều hơn thông tin, hình ảnh về cờ tới đông đảo quý độc giả gần xa trong thời gian tới nhằm góp phần phát triển thể thao trí tuệ của chúng ta. Rất mong nhận được sự ủng hộ của bạn đọc và người hâm mộ cờ cả nước!
Bình luận
Một sự cố kỹ thuật trên hệ thống bán vé của FIFA vừa khiến hàng chục người hâm mộ mua nhầm vé xem World Cup 2026 với giá... 0 USD.
Sau ngôi á quân tại Brazil 2014, một thế hệ cầu thủ kiệt xuất đã bị lãng phí trong những cuộc đấu đá nội bộ và một canh bạc thất bại ngay từ vạch xuất phát. Triều đại của Jorge Sampaoli tại World Cup 2018 mãi mãi là một vết đen trong lịch sử bóng đá Argentina.
Đằng sau những quy định tưởng chừng khắt khe này là nỗ lực của FIFA nhằm xây dựng một kỳ World Cup nhanh hơn, công bằng hơn và hạn chế tối đa các tranh cãi ngoài chuyên môn.
Công bố danh sách đặc cách và đề cử chính thức tại WTT Star Contender Ljubljana 2026 lộ diện bộ khung của đội tuyển bóng bàn Trung Quốc.
Trong khi Trần Quyết Chiến bất ngờ bị loại từ vòng bảng, Bao Phương Vinh vẫn tiếp tục hành trình dù cũng không dễ dàng trước các đối thủ sừng sỏ.
Trong bối cảnh ngành games châu Á ngày càng chuyên nghiệp hóa, các doanh nghiệp không còn được đánh giá đơn thuần dựa trên tốc độ tăng trưởng hay lợi nhuận.
Bằng việc xếp nhiều trận thi đấu vào giữa trưa và đầu giờ chiều tại các "chảo lửa" Bắc Mỹ, lịch trình thi đấu World Cup 2026 được đánh giá khắc nghiệt nhất lịch sử...
Tuyển Hàn Quốc hồi sinh chiến thuật tráo đổi số áo dị biệt từ World Cup 2018 nhằm làm nhiễu loạn thông tin phân tích của các đối thủ cùng bảng tại giải đấu năm nay.
Hai chiến thắng cùng tỷ số 7-1 giúp Thái Sơn Nam và Sahako tiếp tục bám sát Thái Sơn Bắc, khiến cuộc đua vô địch Futsal HDBank VĐQG 2026 hấp dẫn hơn bao giờ hết.
Đội trưởng James Rodríguez bất ngờ trở thành tâm điểm tranh cãi khi phớt lờ đề nghị chụp ảnh của một nữ cổ động viên 17 tuổi trong lễ xuất quân của đội tuyển Colombia
Dữ liệu từ Gametime cho thấy giá vé tối thiểu để vào cửa xem trận Game 3 tại sân nhà của New York Knicks đang leo thang chóng mặt, chạm tới ngưỡng của một trận Super Bowl.
Ban tổ chức NBA đã chính thức đưa ra án phạt cấm đến sân vĩnh viễn đối với hai cổ động viên liên quan đến sự cố làm gián đoạn trận chung kết Game 1.
Quyết định bổ nhiệm Liang Jingkun của HLV trưởng Vương Hạo có phần khiến người ta ngạc nhiên, do tay vợt này vừa rơi từ số 16 xuống số 26 thế giới.
Sáng mai, tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam ra quân gặp Lebanon tại AVC Cup 2026 và hiện toàn đội đang có tinh thần rất thoải mái sau buổi tập gym rộn tiếng cười.
HLV Carlo Ancelotti đã thử nghiệm 11 đội hình khác nhau và dự kiến sẽ tiếp tục xu hướng đó trong trận đấu cuối cùng gặp Ai Cập trước thềm World Cup 2026.
Số lượng tiền vệ phòng ngự eo hẹp cùng chấn thương dai dẳng của thủ quân Wataru Endo đang khiến đội tuyển Nhật Bản đối mặt với bài toán nhân sự nan giải trước thềm World Cup 2026.
Argentina chinh thức đòi lại vị trí số 1 trên bảng xếp hạng FIFA. Nhưng vị trí này lại mở ra "lời nguyền" chưa đội nào đứng đầu bảng xếp hạng vô địch World Cup.
Đội tuyển bóng chuyền nữ Indonesia đã chính thức công bố danh sách 14 vận động viên tham dự AVC Cup 2026 diễn ra tại Philippines.
Từ công nghệ cảm biến kết nối với VAR đến thiết kế lấy cảm hứng từ Mỹ, Canada và Mexico, trái bóng chính thức World Cup 2026 mang tên Trionda không chỉ phục vụ thi đấu mà còn đại diện cho một kỷ nguyên mới của World Cup.
Cam kết từ CLB Công an Hà Nội giúp HLV Kim Sang Sik gần như chắc chắn có trong tay những ngôi sao như Quang Hải, Đình Bắc để hướng tới mục tiêu vô địch ASEAN Cup 2026.
Liên đoàn Bóng chuyền Hàn Quốc đã chính thức công bố danh sách 14 vận động viên tham dự AVC Cup 2026 diễn ra tại Philippines. Đúng như dự đoán, đội bóng xứ kim chi tiếp tục đặt niềm tin vào lứa cầu thủ trẻ dưới sự dẫn dắt của HLV trưởng Cha Sang-hyun.
AVC Cup 2026 sẽ chính thức khởi tranh từ ngày 6/6, và trong khi hầu hết các đội tuyển tham dự đã hoàn tất khâu chuẩn bị cũng như chốt danh sách nhân sự cuối cùng, đội chủ nhà Philippines vẫn đang khiến người hâm mộ phải thấp thỏm chờ đợi những diễn biến mới nhất liên quan đến lực lượng.
FIFA vừa ban hành danh sách chỉ định màu sắc trang phục thi đấu cho toàn bộ 72 trận thuộc vòng bảng để các chuyên gia hậu cần chuẩn bị.
Trong bối cảnh đơn vị vận hành tổ hợp pickleball lớn nhất Hà Nội thiệt hại hàng chục tỷ đồng, câu hỏi về trách nhiệm và quyền lợi các bên liên quan tiếp tục thu hút chú ý.
Tại World CUp 2026, người hâm mộ sẽ được chứng kiến cuộc cách mạng công nghệ đang định hình lại bộ mặt của bóng đá thế giới.
Với 10.000 lượt mô phỏng kịch bản giải đấu, siêu máy tính của trang thống kê uy tín Opta đưa ra khả năng vô địch World Cup 2026 của mỗi đội tuyển tham dự. Vậy cơ hội cho tuyển Đức là bao nhiêu?
Trước thềm AVC Cup 2026, đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam đã có buổi tập đầu tiên tại thành phố Candon, Philippines. Không khí của toàn đội diễn ra vô cùng thoải mái và tích cực khi các vận động viên nhanh chóng làm quen với điều kiện thi đấu cũng như môi trường mới.
Những điều chỉnh mới cho thấy WTT đang tìm kiếm sự cân bằng giữa yêu cầu phát triển thương mại và nhu cầu bảo vệ sức khỏe, tuổi nghề của vận động viên.
Sự kiện nội dung đồng đội tại Giải vô địch cầu lông trẻ quốc gia 2026 vừa kết thúc không chỉ xác lập lại vị thế đầu tàu của đơn vị TP.HCM, mà còn cho thấy những dịch chuyển chiến thuật quan trọng từ các thế lực trẻ đang lên.
Thông tin từ danh sách đăng ký chính thức của đội tuyển bóng chuyền nữ Philippines tại AVC Cup 2026 đã tạo nên cú sốc lớn với người hâm mộ chủ nhà khi không có tên Trisha Tubu – ngôi sao vừa giành danh hiệu MVP PVL 2025/26.
Đội tuyển Nhật Bản đang tiến bước vững chắc trên hành trình hiện thực hóa tham vọng bá chủ toàn cầu. World Cup 2026 chính là thuốc thử liều cao cho giấc mơ vĩ đại của xứ sở mặt trời mọc.
Link xem trực tiếp trận futsal Trẻ TPHCM vs Thái Sơn Nam thuộc giải futsal HDBank VĐQG 2026. Cập nhật kênh phát sóng, link trực tuyến futsal Trẻ TPHCM vs Thái Sơn Nam lúc 14h00 ngày 5/6.
Nico Paz, Valentin Barco và Jose Lopez là 3 cầu thủ được ban huấn luyện đội tuyển Argentina đặt nhiều kỳ vọng, dù họ đều bắt đầu từ băng ghế dự bị.
Chiến lược gia Carlos Queiroz sắp đi vào lịch sử bóng đá thế giới khi trở thành huấn luyện viên thứ 2 tham dự 5 vòng chung kết World Cup liên tiếp.
Sau 16 năm kể từ kỳ World Cup lịch sử tại Nam Phi, FIFA đã quyết định loại bỏ hoàn toàn loại vuvuzela khỏi các SVĐ của ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.
Việc thu hẹp khoảng cách điểm số và Sun Yingsha lần đầu tiên giảm xuống dưới mốc 10.000 điểm phơi bày những quy luật vận hành khắt khe của hệ thống tính điểm.
Link xem trực tiếp trận futsal Luxury Hạ Long vs Sahako thuộc giải futsal HDBank VĐQG 2026. Cập nhật kênh phát sóng, link trực tuyến futsal Luxury Hạ Long vs Sahako lúc 17h00 ngày 5/6.
Dù trải qua 1 tuần thi đấu không như ý tại giải cờ tướng Xuân Khâu Đại Diệp Bôi, Lại Lý Huynh vẫn khẳng định giá trị chuyên môn và nhận được sự thấu hiểu, kính trọng từ giới chuyên môn Trung Quốc.
Bốn trận, bốn trọng tài ngoại trong cùng một mùa giải của Thể Công Viettel. Đằng sau con số ấy là câu chuyện về niềm tin, sức ép và những tranh cãi chưa dứt với công tác trọng tài ở V.League.
USA Pickleball đã thu hồi chứng nhận với mẫu vợt Facolos Pro Series Elite X của Việt Nam và loại mẫu vợt này khỏi danh sách thiết bị được phê duyệt.