Bạn là người ham thích chơi cờ tướng? Dù bạn đã chơi lâu, hoặc mới chỉ "nhập môn" chưa lâu, nhưng bạn tự cảm thấy "công lực" của mình chưa cao, trình độ chậm tiến bộ, bạn đã bao giờ tự hỏi vì sao hay chưa?
Để góp phần cùng bạn giải đáp những khúc mắc liên quan, Webthethao xin gửi tặng bạn đọc loạt bài viết mang tính hệ thống hóa lý thuyết chơi cờ, qua đó bổ trợ cho phần tập luyện nâng cao kỳ nghệ của các bạn. Trong khuôn khổ của những bài viết này, chúng tôi chỉ xin giới thiệu những vấn đề trọng yếu, mang tính căn bản nhất, còn để có thể thăng tiến trình độ, dứt khoát không thể tách rời rèn luyện và vận dụng trong "thực chiến"…
Chớ quên rằng mục tiêu cuối cùng của ván cờ là bắt được Tướng của đối thủ, các quân chỉ là phương tiện để thực hiện điều ấy. Cũng giống như trong bóng đá, mục tiêu cuối cùng là ghi bàn nhiều hơn đối thủ và giành chiến thắng chứ không phải chiếm được nhiều "thời lượng kiểm soát bóng" hơn hay tung được nhiều cú dứt điểm (mà không trúng đích) hơn!
Một ván cờ tướng thông thường chia thành 3 giai đoạn chính:
1/ Khai cuộc: Giai đoạn đôi bên xuất quân, bố trí binh lực ban đầu, thường khoảng 10-15 nước đầu tiên của ván cờ. Tùy vào hình thế, sử dụng khai cuộc nào có thể nhận biết ngay từ 1-3 nước đầu tiên (ví dụ Pháo đầu đối Bình phong mã, Pháo đầu đối Phản cung mã, Đối binh cuộc…); nhưng khai cuộc ấy phát triển theo hệ thống nào thì lại phải chờ những diễn biến tiếp theo, tùy vào bố cục và ý định phát triển ván cờ của đôi bên và khi ấy, tên gọi của Khai cuộc sẽ chi tiết hơn, sát với thực tế ván đấu. Ví dụ: Pháo đầu Binh 3 đối Bình phong mã cổ điển; Pháo đầu Binh 7 đối Bình phong Mã hiện đại; Pháo đầu cấp tấn trung Binh đối Bình phong Mã…).

Khai cuộc Pháo đầu đối Bình phong mã
Tuy nhiên, do còn tùy vào ý đồ chơi của các kỳ thủ, nên chưa thể sớm nhận định tình thế. Ví dụ bên đi trước (bên Tiên) chưa hẳn sẽ tấn công, và ngược lại, bên đi sau (bên Hậu) cũng chưa chắc chọn đấu pháp mang tính phòng thủ. Nếu bạn đi Tiên, đối thủ lại chỉ "vừa miếng", tại sao lại không chọn đấu pháp mang tính tấn công nhỉ? Ngược lại, nếu đối thủ là một cao thủ có trình độ cao hơn mình, thì dù được đi Tiên, người chơi vẫn có thể chọn cách Khai cuộc chậm rãi, chắc chắn, dàn thế trận chặt chẽ với các quân có độ liên kết, hỗ trợ nhau…

Khai cuộc Thuận pháo
2/ Trung cuộc: Sau khi định hình bố trí lực lượng, đôi bên chính thức phát động các cuộc tấn công hoặc phòng thủ, tùy vào hình thế cũng như ý đồ của người chơi. Trường hợp bên đi trước (bên Tiên) chọn lối đánh chắc chắn hoặc chủ động hướng tới kết quả hòa thì sẽ chọn những nước đi mang tính "củng cố đội hình", không vội lộ ý đồ tấn công. Ngược lại, nếu bên Tiên chủ động tấn công, thể hiện tinh thần cầu thắng thì lực lượng bố trí sẽ khác hẳn, nhắm vào những vị trí "yếu", những quân không được bảo vệ của đối phương để truy kích…
Bên đi sau (bên Hậu) khi ấy cũng sẽ tùy vào diễn biến cụ thể để có ứng phó phù hợp. Trường hợp nhận thấy bên Tiên tổ chức tấn công, nhắm vào các vị trí yếu của mình thì cần tổ chức bảo vệ binh lực, các quân có độ liên kết, "bọc lót" cho nhau. Ngược lại, nếu bên Tiên chỉ tổ chức khai cuộc chậm chắc, thì bên Hậu cũng có thể chọn giải pháp tương tự (bố trí binh lực tương ứng), hoặc nếu có cơ hội thì phát động tấn công trước.

Quất Trung Bí - Một trong những bí kíp cờ tướng nổi tiếng
Tùy vào tình hình, đôi bên có thể thực hiện các nước đi mang tính dồn ép, chiếm lĩnh các vị trí trọng yếu, thực hiện các nước hăm bắt quân, đổi quân, thậm chí "phế quân tranh tiên" (bỏ quân để giành lợi thế lớn) nếu nhận thấy có cơ hội. Chớ quên rằng mục tiêu cuối cùng của ván cờ là bắt được Tướng của đối thủ, các quân chỉ là phương tiện để thực hiện điều ấy. Cũng giống như trong bóng đá, mục tiêu cuối cùng là ghi bàn nhiều hơn đối thủ và giành chiến thắng chứ không phải chiếm được nhiều "thời lượng kiểm soát bóng" hơn hay tung được nhiều cú dứt điểm (mà không trúng đích) hơn!
Thông thường, giai đoạn Trung cuộc từ nước thứ 10-15; nhưng cũng có những trường hợp đặc biệt, căn cứ diễn biến ván đấu, trung cuộc được bắt đầu rất sớm, khi chưa tới nước thứ 10 (vì đôi bên áp dụng cách khai cuộc không theo "sách" và hệ thống lý thuyết thông thường, nói vui là "xé sách"), khi ấy diễn biến ván cờ hoàn toàn dựa vào thực lực, sức tính trung cuộc của đôi bên.
3/ Tàn cuộc: Giai đoạn cuối của các ván cờ, thường khi đôi bên chỉ còn ít quân mạnh (Xe, Pháo, Mã). Bác Hồ kính yêu của chúng ta cũng rất đam mê môn cờ tướng, nên trong bài "Học đánh cờ" trong tập thơ "Nhật ký trong tù", Người cũng từng có những nhận xét rất hay, như "Gặp thời 1 Tốt cũng thành công".

Một thế cờ tàn
Quân Tốt vốn có giá trị thấp nhất trên bàn cờ, nhưng trong nhiều hình thế cụ thể, nó lại có giá trị rất cao; thậm chí khi nó sang áp sát "cửu cung" của đối phương thì cũng có thể trở thành "anh hùng", tung ra đòn dứt điểm quyết định. Trong nhiều ván đấu giữa các cao thủ, việc hơn kém nhau 1 quân Tốt có thể quyết định cục diện thắng – thua. Bởi vậy, ở giai đoạn tàn cuộc, các kỳ thủ cần lưu ý luôn thực hiện các nước đi "có mục đích", nên nhớ rằng dù binh lực ngang nhau, nhưng chỉ khác ở "vị cây" (thế đứng, vị trí của quân trên bàn cờ) là mọi thứ sẽ thay đổi!
Với những người chơi cờ kinh nghiệm thì 1 ván cờ thậm chí còn có thể chia nhỏ hơn, thành 5 giai đoạn: Khai cuộc, Khai – Trung cuộc (chuyển tiếp khai cuộc và trung cuộc), Trung cuộc, Trung – Tàn cuộc (chuyển tiếp giữa trung cuộc với tàn cuộc) và Tàn cuộc. Theo đó, sự phân chia và nhận biết về 2 giai đoạn chuyển tiếp được bổ sung ở trên chỉ mang tính tương đối, tùy thuộc quan niệm mà thôi.
(Còn tiếp)
Bình luận
Từ một tay vợt từng vào chung kết Wimbledon, Genie Bouchard đang viết tiếp sự nghiệp ở pickleball với nhiều kỳ vọng mới. Trước thềm Pickleball Slam 4, cô chia sẻ về hành trình chuyển đổi, sức hút của môn thể thao đang bùng nổ và áp lực khi đứng chung sân với những huyền thoại.
Vòng bảng U20 nữ châu Á 2026 khép lại với 8 cái tên góp mặt ở tứ kết, trong đó Đông Nam Á có hai đại diện là Việt Nam và Thái Lan.
Cập nhật kết quả các trận đấu giải bóng chuyền VĐQG 2026 cúp Phân bón Cà Mau với 8 CLB nam và 8 CLB nữ tranh tài.
Lịch thi đấu, trực tiếp cầu lông Giải vô địch châu Á năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải cầu lông Giải vô địch châu Á năm 2026 mới nhất.
Lịch thi đấu, trực tiếp quần vợt Rolex Monte-Carlo Masters năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải tennis Rolex Monte-Carlo Masters năm 2026 mới nhất.
Dù đã sớm giành vé vào bán kết, futsal Việt Nam vẫn chơi đầy quyết tâm trước Thái Lan nhưng không thể tránh khỏi thất bại trong trận phân định ngôi đầu bảng A.
Giải billiard carom 3 băng Bogota World Cup 2026 khởi tranh từ ngày 06/04. Đại diện Việt Nam là Trần Quyết Chiến, Chiêm Hồng Thái, Bao Phương Vinh, Trần Thanh Lực, Phạm Quốc Thuận, Nguyễn Chí Long và Nguyễn Trần Thanh Tự.
Lịch thi đấu, trực tiếp billiard carom 3 băng Bogota World Cup năm 2025 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp giải billiard carom 3 băng Bogota World Cup năm 2025 mới nhất.
Một sự kiện kết hợp giữa thể thao đỉnh cao và trình diễn thị giác đã đưa pickleball lên tầm cao mới, khi trận đấu lập kỷ lục Guinness diễn ra trên đỉnh Merdeka 118 – tòa nhà cao thứ hai thế giới, đánh dấu bước phát triển ấn tượng của môn thể thao này trên bản đồ quốc tế.
Sự việc không chỉ phơi bày mặt tối của sự nổi tiếng ở tuổi 19, mà còn đặt ra bài toán cấp bách về quản trị rủi ro truyền thông và bảo vệ sức khỏe tâm thần cho vận động viên trong kỷ nguyên số.
Trận thua trắng không gỡ sau 49 phút thi đấu không chỉ gây ngỡ ngàng cho giới mộ điệu, mà còn đặt ra những dấu hỏi lớn về khả năng quản trị tâm lý và phong độ của các ngôi sao hàng đầu trên mặt sân đất nện.
Vượt qua vòng bảng nhờ kết quả thuận lợi ở bảng C, U20 nữ Việt Nam chính thức giành vé vào tứ kết U20 nữ châu Á 2026 và sẽ đối đầu thử thách cực đại mang tên Nhật Bản.
Chiến thắng bản lĩnh trước đối thủ Đài Bắc Trung Hoa không chỉ giúp Thùy Linh tiến sâu, mà còn thiết lập một cuộc đối đầu đầy duyên nợ với ngôi sao số 1 thế giới An Se Young, khẳng định vị thế bền bỉ của cầu lông Việt Nam trên đấu trường châu lục.
Đánh bại U17 Hà Nội trong trận tổng duyệt, U17 Việt Nam khép lại đợt tập huấn với tín hiệu tích cực trước ngày lên đường sang Indonesia.
Link xem trực tiếp trận futsal Việt Nam vs Thái Lan thuộc giải futsal Đông Nam Á 2026. Cập nhật kênh phát sóng, link trực tuyến futsal Việt Nam vs Thái Lan lúc 20h00 ngày 8/4.
Link xem trực tiếp trận bóng đá U20 nữ Uzbekistan vs Jordan thuộc U20 nữ châu Á 2026. Cập nhật kênh phát sóng, link trực tuyến U20 nữ Uzbekistan vs Jordan lúc 20h00 ngày 8/4.
Link xem trực tiếp trận bóng đá U20 nữ Triều Tiên vs Hàn Quốc thuộc U20 nữ châu Á 2026. Cập nhật kênh phát sóng, link trực tuyến U20 nữ Triều Tiên vs Hàn Quốc lúc 20h00 ngày 8/4.
Khả năng thắng trận đấu tại vòng 32 Rolex Monte-Carlo Masters 2026 có phần nghiêng về phía số 7 thế giới Felix Auger-Aliassime hơn là Marin Cilic.
Chiến thắng bất ngờ của U20 nữ Ấn Độ trước Đài Bắc Trung Hoa đã giúp U20 nữ Việt Nam chính thức giành vé vào tứ kết.
Thắng 3-1 trước Đài Bắc Trung Hoa, Ấn Độ có chiến thắng đầu tay nhưng vẫn phải chờ kết quả bảng B để biết cơ hội đi tiếp tại VCK U20 nữ châu Á 2026.
Cựu vô địch Roland Garros Jelena Ostapenko quyết tâm dựa vào thành công ở Linz trước đây và sự tiến bộ trên sân đất nện để vượt qua Alexandra Eala, đương kim vô địch SEA Games 33.
Dù đối thủ chỉ là Brunei bị đánh giá thấp yếu hơn rất nhiều, Malaysia chia tay giải futsal Đông Nam Á 2026 bằng chiến thắng chật vật.
Sự việc này không chỉ làm nóng mặt báo mà còn hé mở vai trò quyền lực của các "trợ lý" đứng sau những đại kiện tướng, đồng thời đặt ra bài toán về quản trị "tài sản trí tuệ" trong kỷ nguyên số của làng cờ thế giới.
Đúng với chờ đợi của NHM Thể Công Tân Cảng và Hà Nội chỉ có thể phân định thắng thua sau 5 set với những màn rượt đuổi điểm số đầy kịch tính.
Chiến thắng ấn tượng 3-0 trước Hoá chất Đức Giang tiếp tục cho thấy đẳng cấp của ngoại binh Ivana Vanjak người ghi điểm xuất sắc nhất trận với con số 19.
Số 3 thế giới Alexander Zverev được đánh giá cao hơn, nhưng Cristian Garín vẫn là đối thủ nguy hiểm ở Rolex Monte-Carlo Masters 2026.
Sau thời kỳ tăng trưởng nóng, pickleball tại Việt Nam – đặc biệt là Hà Nội – đang bước vào giai đoạn điều chỉnh tất yếu. Sự rút lui của người chơi phong trào, cùng với tình trạng bão hòa sân bãi, đã đẩy thị trường vào thế khó.
Cú lội ngược dòng khó tin của tài năng trẻ Divya Deshmukh trước người dẫn đầu Anna Muzychuk không chỉ hâm nóng bầu không khí cạnh tranh, mà còn mở ra những bài học đắt giá về quản trị tâm lý và sức bền trong thể thao đỉnh cao.
Từ đam mê bóng rổ học đường đến cỗ máy in tiền tỷ đô. Cùng giải phẫu mô hình kinh tế thể thao của NCAA qua hệ thống chia sẻ doanh thu, bản quyền và chính sách NIL thời đại mới.
Trợ lý Lee Jung-soo rời ban huấn luyện tuyển Việt Nam sau khi hết hợp đồng, khép lại hơn một năm đồng hành cùng HLV Kim Sang Sik.
Trong khi các kỳ thủ kỳ cựu đang nỗ lực bám đuổi, hiện tượng 19 tuổi Javokhir Sindarov vẫn vững vàng ở ngôi đầu bất chấp sự cố lộ tài liệu chuẩn bị, mở ra bài toán về quản trị bảo mật thông tin trong kỷ nguyên cờ vua số.
Với chiến thắng chóng vánh trước Sebastian Baez, ngôi sao người Tây Ban Nha không chỉ khẳng định vị thế "ông vua" tương lai trên mặt sân đất nện, mà còn cho thấy một tư duy quản trị sự nghiệp đáng nể giữa áp lực cạnh tranh ngôi vị số 1 thế giới với Jannik Sinner.
Link xem trực tiếp trận bóng đá U20 nữ Đài Bắc Trung Hoa vs Ấn Độ thuộc U20 nữ châu Á 2026. Cập nhật kênh phát sóng, link trực tuyến U20 nữ Đài Bắc Trung Hoa vs Ấn Độ lúc 16h00 ngày 8/4.
Lịch sử đối đầu tại Camp Nou đang ủng hộ tuyệt đối thầy trò Hansi Flick khi Barcelona đã duy trì mạch bất bại trước Atletico Madrid tại đây suốt 2 thập kỷ.
Link xem trực tiếp trận bóng đá U20 nữ Nhật Bản vs Úc thuộc U20 nữ châu Á 2026. Cập nhật kênh phát sóng, link trực tuyến U20 nữ Nhật Bản vs Úc lúc 16h00 ngày 8/4.
Giá vé tàu từ Boston đến sân Gillette tăng vọt lên 80 USD khiến cổ động viên phẫn nộ, cho rằng họ đang bị bóc lột tại kỳ World Cup đắt đỏ nhất lịch sử.
Barcelona tiếp đón Atletico Madrid ở lượt đi tứ kết Champions League là lần chạm trán thứ năm của hai đội ở mùa giải năm nay.
Truyền thông cho rằng cách xử lý thiếu phương án dự phòng của liên đoàn không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi VĐV mà còn làm suy giảm hình ảnh của bóng bàn Hàn Quốc trên trường quốc tế.
Mối đe dọa từ cựu số 6 thế giới Matteo Berrettini xuất hiện ngay từ đầu, khi số 10 thế giới Daniil Medvedev còn đang thích nghi với mặt sân đất nện.
Bàn thắng ở những giây cuối giúp Indonesia thắng 3-2 trước Australia, qua đó giành vé bán kết với ngôi nhất bảng giải futsal Đông Nam Á 2026 đầy ấn tượng.