Bạn là người ham thích chơi cờ tướng? Dù bạn đã chơi lâu, hoặc mới chỉ "nhập môn" chưa lâu, nhưng bạn tự cảm thấy "công lực" của mình chưa cao, trình độ chậm tiến bộ, bạn đã bao giờ tự hỏi vì sao hay chưa?
Để góp phần cùng bạn giải đáp những khúc mắc liên quan, Webthethao xin gửi tặng bạn đọc loạt bài viết mang tính hệ thống hóa lý thuyết chơi cờ, qua đó bổ trợ cho phần tập luyện nâng cao kỳ nghệ của các bạn. Trong khuôn khổ của những bài viết này, chúng tôi chỉ xin giới thiệu những vấn đề trọng yếu, mang tính căn bản nhất, còn để có thể thăng tiến trình độ, dứt khoát không thể tách rời rèn luyện và vận dụng trong "thực chiến"…
Chớ quên rằng mục tiêu cuối cùng của ván cờ là bắt được Tướng của đối thủ, các quân chỉ là phương tiện để thực hiện điều ấy. Cũng giống như trong bóng đá, mục tiêu cuối cùng là ghi bàn nhiều hơn đối thủ và giành chiến thắng chứ không phải chiếm được nhiều "thời lượng kiểm soát bóng" hơn hay tung được nhiều cú dứt điểm (mà không trúng đích) hơn!
Một ván cờ tướng thông thường chia thành 3 giai đoạn chính:
1/ Khai cuộc: Giai đoạn đôi bên xuất quân, bố trí binh lực ban đầu, thường khoảng 10-15 nước đầu tiên của ván cờ. Tùy vào hình thế, sử dụng khai cuộc nào có thể nhận biết ngay từ 1-3 nước đầu tiên (ví dụ Pháo đầu đối Bình phong mã, Pháo đầu đối Phản cung mã, Đối binh cuộc…); nhưng khai cuộc ấy phát triển theo hệ thống nào thì lại phải chờ những diễn biến tiếp theo, tùy vào bố cục và ý định phát triển ván cờ của đôi bên và khi ấy, tên gọi của Khai cuộc sẽ chi tiết hơn, sát với thực tế ván đấu. Ví dụ: Pháo đầu Binh 3 đối Bình phong mã cổ điển; Pháo đầu Binh 7 đối Bình phong Mã hiện đại; Pháo đầu cấp tấn trung Binh đối Bình phong Mã…).

Khai cuộc Pháo đầu đối Bình phong mã
Tuy nhiên, do còn tùy vào ý đồ chơi của các kỳ thủ, nên chưa thể sớm nhận định tình thế. Ví dụ bên đi trước (bên Tiên) chưa hẳn sẽ tấn công, và ngược lại, bên đi sau (bên Hậu) cũng chưa chắc chọn đấu pháp mang tính phòng thủ. Nếu bạn đi Tiên, đối thủ lại chỉ "vừa miếng", tại sao lại không chọn đấu pháp mang tính tấn công nhỉ? Ngược lại, nếu đối thủ là một cao thủ có trình độ cao hơn mình, thì dù được đi Tiên, người chơi vẫn có thể chọn cách Khai cuộc chậm rãi, chắc chắn, dàn thế trận chặt chẽ với các quân có độ liên kết, hỗ trợ nhau…

Khai cuộc Thuận pháo
2/ Trung cuộc: Sau khi định hình bố trí lực lượng, đôi bên chính thức phát động các cuộc tấn công hoặc phòng thủ, tùy vào hình thế cũng như ý đồ của người chơi. Trường hợp bên đi trước (bên Tiên) chọn lối đánh chắc chắn hoặc chủ động hướng tới kết quả hòa thì sẽ chọn những nước đi mang tính "củng cố đội hình", không vội lộ ý đồ tấn công. Ngược lại, nếu bên Tiên chủ động tấn công, thể hiện tinh thần cầu thắng thì lực lượng bố trí sẽ khác hẳn, nhắm vào những vị trí "yếu", những quân không được bảo vệ của đối phương để truy kích…
Bên đi sau (bên Hậu) khi ấy cũng sẽ tùy vào diễn biến cụ thể để có ứng phó phù hợp. Trường hợp nhận thấy bên Tiên tổ chức tấn công, nhắm vào các vị trí yếu của mình thì cần tổ chức bảo vệ binh lực, các quân có độ liên kết, "bọc lót" cho nhau. Ngược lại, nếu bên Tiên chỉ tổ chức khai cuộc chậm chắc, thì bên Hậu cũng có thể chọn giải pháp tương tự (bố trí binh lực tương ứng), hoặc nếu có cơ hội thì phát động tấn công trước.

Quất Trung Bí - Một trong những bí kíp cờ tướng nổi tiếng
Tùy vào tình hình, đôi bên có thể thực hiện các nước đi mang tính dồn ép, chiếm lĩnh các vị trí trọng yếu, thực hiện các nước hăm bắt quân, đổi quân, thậm chí "phế quân tranh tiên" (bỏ quân để giành lợi thế lớn) nếu nhận thấy có cơ hội. Chớ quên rằng mục tiêu cuối cùng của ván cờ là bắt được Tướng của đối thủ, các quân chỉ là phương tiện để thực hiện điều ấy. Cũng giống như trong bóng đá, mục tiêu cuối cùng là ghi bàn nhiều hơn đối thủ và giành chiến thắng chứ không phải chiếm được nhiều "thời lượng kiểm soát bóng" hơn hay tung được nhiều cú dứt điểm (mà không trúng đích) hơn!
Thông thường, giai đoạn Trung cuộc từ nước thứ 10-15; nhưng cũng có những trường hợp đặc biệt, căn cứ diễn biến ván đấu, trung cuộc được bắt đầu rất sớm, khi chưa tới nước thứ 10 (vì đôi bên áp dụng cách khai cuộc không theo "sách" và hệ thống lý thuyết thông thường, nói vui là "xé sách"), khi ấy diễn biến ván cờ hoàn toàn dựa vào thực lực, sức tính trung cuộc của đôi bên.
3/ Tàn cuộc: Giai đoạn cuối của các ván cờ, thường khi đôi bên chỉ còn ít quân mạnh (Xe, Pháo, Mã). Bác Hồ kính yêu của chúng ta cũng rất đam mê môn cờ tướng, nên trong bài "Học đánh cờ" trong tập thơ "Nhật ký trong tù", Người cũng từng có những nhận xét rất hay, như "Gặp thời 1 Tốt cũng thành công".

Một thế cờ tàn
Quân Tốt vốn có giá trị thấp nhất trên bàn cờ, nhưng trong nhiều hình thế cụ thể, nó lại có giá trị rất cao; thậm chí khi nó sang áp sát "cửu cung" của đối phương thì cũng có thể trở thành "anh hùng", tung ra đòn dứt điểm quyết định. Trong nhiều ván đấu giữa các cao thủ, việc hơn kém nhau 1 quân Tốt có thể quyết định cục diện thắng – thua. Bởi vậy, ở giai đoạn tàn cuộc, các kỳ thủ cần lưu ý luôn thực hiện các nước đi "có mục đích", nên nhớ rằng dù binh lực ngang nhau, nhưng chỉ khác ở "vị cây" (thế đứng, vị trí của quân trên bàn cờ) là mọi thứ sẽ thay đổi!
Với những người chơi cờ kinh nghiệm thì 1 ván cờ thậm chí còn có thể chia nhỏ hơn, thành 5 giai đoạn: Khai cuộc, Khai – Trung cuộc (chuyển tiếp khai cuộc và trung cuộc), Trung cuộc, Trung – Tàn cuộc (chuyển tiếp giữa trung cuộc với tàn cuộc) và Tàn cuộc. Theo đó, sự phân chia và nhận biết về 2 giai đoạn chuyển tiếp được bổ sung ở trên chỉ mang tính tương đối, tùy thuộc quan niệm mà thôi.
(Còn tiếp)
Bình luận
Mối lương duyên giữa Chelsea và Paris Saint-Germain tại đấu trường danh giá nhất châu Âu luôn đầy rẫy những kịch tính và duyên nợ.
Tính đến trước trận lượt về vòng 1/8 Champions League năm nay, Man City và Real Madrid đã có tổng cộng 16 lần đụng độ với thành tích khá cân bằng.
Sau thất bại 0-3 tại lượt đi, Manchester City buộc phải dồn lực tấn công tại Etihad để tìm kiếm một cuộc lội ngược dòng không tưởng.
Sau khi công bố danh sách triệu tập cho các trận giao hữu gặp Pháp và Croatia, HLV Carlo Ancelotti đã có những chia sẻ rất thẳng thắn về định hướng nhân sự của đội tuyển Brazil.
Trong danh sách triệu tập mới nhất của HLV Carlo Ancelotti, cái tên Igor Thiago đã gây bất ngờ lớn khi lần đầu tiên xuất hiện ở cấp độ đội tuyển quốc gia.
Huấn luyện viên Carlo Ancelotti vừa chính thức công bố danh sách đội tuyển Brazil cho hai trận giao hữu quan trọng gặp Pháp và Croatia.
Huấn luyện viên Carlo Ancelotti vừa chính thức công bố danh sách triệu tập của đội tuyển Brazil cho hai trận giao hữu đỉnh cao gặp Pháp và Croatia vào cuối tháng 3.
Chuyên gia của Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Man City vs Real Madrid thuộc vòng 1/8 Champions League 2025/26.
Chuyên gia của Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Chelsea vs PSG thuộc vòng 1/8 Champions League 2025/26.
Chuyên gia của Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Arsenal vs Leverkusen thuộc vòng 1/8 Champions League 2025/26.
Chuyên gia của Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Sporting vs Bodo Glimt thuộc vòng 1/8 Champions League 2025/26.
Sau trận đấu, hình ảnh Wang Chuqin với đôi mắt đỏ, liên tục tự trách bản thân khi trao đổi cùng HLV Wang Hao khiến nhiều người hâm mộ không khỏi xót xa.
BXH FST 2026 - Giải Đấu First Stand mở màn cho mùa giải Esports LMHT hàng năm và quy tụ đội tuyển hàng đầu từ mỗi khu vực.
Team Secret Whales đến với First Stand 2026 với tư cách đại diện của khu vực LCP, đồng thời là một trong những đội hình trẻ nhất tại giải đấu.
Câu chuyện chuyển dịch từ tennis sang pickleball không chỉ là xu hướng nhất thời, mà còn phản ánh những thay đổi trong cách vận hành của thể thao chuyên nghiệp tại Việt Nam.
Sau những ngày bất ổn liên quan đến việc xin tị nạn tại Úc, Đội tuyển bóng đá nữ Iran đã rời Kuala Lumpur để sang Oman theo sắp xếp của đại sứ quán, khép lại sự việc gây nhiều chú ý trong bóng đá quốc tế.
Với thể thức thi đấu gói gọn trong một tuần, First Stand được thiết kế để mang đến nhịp độ thi đấu dày đặc nhưng kịch tính, quy tụ những đội tuyển mạnh nhất ngay từ giai đoạn đầu mùa.
Bulgaria đã công bố danh sách 27 cầu thủ sang Jakarta tham dự giải giao hữu mang tên FIFA World Cup 2026 do Indonesia tổ chức trong dịp FIFA Days cuối tháng 3.
Đây không chỉ là sự ghi nhận nỗ lực cá nhân của tay vợt trẻ Joven Farandi, mà còn cho thấy tư duy khác biệt trong quản trị kinh doanh của cựu số 1 thế giới Marcus Fernaldi Gideon: Lấy thành công của học viên làm thước đo giá trị cao nhất.
Việc sử dụng các tay vợt dày dạn kinh nghiệm ở vị trí đơn nam thứ 3 không chỉ là một tính toán chiến thuật thuần túy, mà còn là bài toán tối ưu hóa "tài sản" kinh nghiệm trong kinh doanh thể thao để định đoạt số phận trận đấu.
Từ chức vô địch thế giới lịch sử năm 2025 của Lại Lý Huynh đến trận chung kết Ngũ Dương Bôi 2026, cờ tướng Việt Nam đã chính thức bước vào kỷ nguyên đối trọng sòng phẳng với Trung Quốc.
Việc song song điều hành học viện TKRacket tại London không chỉ giúp cựu tay vợt hạng 5 thế giới lan tỏa văn hóa cầu lông Malaysia, mà còn minh chứng cho xu hướng "xuất khẩu tri thức thể thao" đang mang lại giá trị kinh tế bền vững cho các cựu vận động viên.
Sự hiện diện của huyền thoại người Indonesia không chỉ mang đến những buổi tập chất lượng cho các tay vợt trẻ, mà còn mở ra cái nhìn sâu sắc về tầm quan trọng của việc duy trì phong độ và sự kết nối trong hệ sinh thái cầu lông khu vực.
Cùng với sự thống trị tuyệt đối của các cặp đôi Trung Quốc ở nội dung đôi nữ và đôi nam nữ, giải đấu đã để lại nhiều bài học về quản trị sức bền và bản lĩnh trong những thời khắc quyết định.
Trận thua này không chỉ phơi bày khoảng cách về kinh nghiệm, mà còn đặt ra vấn đề cấp bách về quản trị thể lực trong kinh tế, khi các vận động viên phải thi đấu liên tục tại các giải đấu cấp độ cao.
Bộ đôi người Mỹ Taryn Brasher và Kristen Cruz đã giành chức vô địch tại chặng Elite đầu tiên của Volleyball World Beach Pro Tour 2026 sau chiến thắng ấn tượng tại João Pessoa, Brazil.
Không thể giành vé tham dự World Cup 2026, Indonesia vẫn tạo ra một sự kiện đáng chú ý khi tổ chức giải giao hữu quốc tế mang tên “FIFA World Cup 2026” trong dịp FIFA Days tháng 3.
Bộ đôi người Thụy Điển David Åhman và Jonatan Hellvig đã khởi đầu mùa giải 2026 đầy ấn tượng khi giành huy chương vàng tại chặng Elite đầu tiên của Volleyball World Beach Pro Tour 2026, kết thúc vào Chủ nhật tại thành phố João Pessoa, Brazil.
Bỏ túi hàng chục triệu đô la từ quyền anh, Jake Paul tính lấn sân sang MMA và bất ngờ nhận được lời đề nghị đối đầu Khabib từ Tổng thống Donald Trump.
Đội tuyển nào sẽ vượt lên trên các đội còn lại và củng cố vị thế cho khu vực của họ với tư cách là Nhà Vô Địch Fearless của Esports LMHT?
Lịch thi đấu, trực tiếp quần vợt Miami Open năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải tennis Miami Open năm 2026 mới nhất.
Thương vụ này diễn ra đúng một năm sau khi huyền thoại Timo Boll khép lại sự nghiệp thi đấu. Fan Zhendong sẽ chuyển đến Düsseldorf từ đối thủ cùng giải 1. FC Saarbrücken TT kể từ ngày 1/7/2026.
Từng dẫn đầu bảng xếp hạng và duy trì chuỗi trận bất bại ấn tượng, nhưng phong độ sa sút thời gian gần đây khiến Ninh Bình dần đánh mất lợi thế trong cuộc đua vô địch V.League.
Dưới bàn tay của ông bầu Eddie Hearn, Tom Aspinall chỉ mất 10 ngày để kiếm được số tiền quảng cáo nhiều hơn cả thù lao anh nhận được từ một trận đấu UFC.
Đội tuyển Tây Ban Nha chuẩn bị cho trận đấu đầu tiên trong năm 2026 với danh sách mới từ De la Fuente. Điểm nhấn là màn ra mắt rất đáng chờ đợi của hậu vệ Marc Pubill.
Thủ môn Hồ Văn Ý bày tỏ niềm vui khi trở lại hội quân cùng Đội tuyển futsal Việt Nam sau thời gian dài điều trị chấn thương. Người gác đền giàu kinh nghiệm khẳng định sẽ nỗ lực hoàn thiện chuyên môn và thể lực để cạnh tranh suất tham dự Giải vô địch futsal Đông Nam Á 2026.
Dù nhận khoản tiền thưởng 100.000 USD, Marwan Rahiki không hề cảm thấy vui vẻ hay tự hào khi khiến đối thủ bị vỡ nát xương hàm trong trận ra mắt UFC.
Đánh bại Daniil Medvedev sau hai loạt tie-break nghẹt thở, Jannik Sinner không chỉ lần đầu đăng quang tại Indian Wells, mà còn hoàn tất bộ sưu tập 6 danh hiệu Masters 1000 trên mặt sân cứng.
Không chỉ là một danh hiệu, chiến thắng này còn là minh chứng cho sự đa dạng trong lối chơi và khả năng quản trị rủi ro tuyệt vời của tay vợt người Belarus khi những phương án chiến thuật ban đầu hoàn toàn phá sản.
Nếu G2 thể hiện đúng phong độ, họ có đủ khả năng kiểm soát series. Nhưng nếu sự thiếu ổn định xuất hiện, Team Secret Whales hoàn toàn có thể khiến trận đấu trở nên khó lường.