Úp rổ là kỹ thuật gây hưng phấn nhất cho đám đông khán giả, ấy vậy mà nó từng có nguy cơ bị biến mất khỏi bóng rổ Mỹ.
Khi giáo sư James Naismith phát minh ra bóng rổ, chiều cao của rổ được đặt ở khoảng cách 10 feet (3m05) so với mặt đất. Hứng thú với môn thể thao mới, nhiều người chuyên tâm tận hưởng sự thú vị của nó thay vì quan tâm thay đổi những thứ mặc định.
Nhưng cho đến đầu thế kỷ 20, một phong trào cải biến đã diễn ra rầm rộ và nhiều ý tưởng trong đó đã gây tranh cãi kịch liệt. Được biết với miêu tả “kế hoạch giết chết các cú úp rổ”, hàng loạt các đề xuất có minh chứng được đưa ra xuất phát từ một giáo viên mang tên Forrest Phog Allen.
Từng là một sinh viên được đào tạo bởi Naismith nhưng Allen có định kiến khá nặng về các cú úp rổ. Ông cho rằng: “Úp rổ không phải là bóng rổ. Bóng rổ chỉ có ném”.
Nguyên nhân khó chịu đến từ việc ghi điểm quá dễ dàng của những cầu thủ có chiều cao vượt trội, họ chỉ cần chiếm vị trí tốt rồi vươn tay úp rổ thay vì thực hiện cú ném thông thường.

Đáng nói ở chỗ ý kiến của Allen lại được không ít người ủng hộ. Chủ yếu đề xuất của họ đưa ra nằm ở việc thay đổi chiều cao của vành rổ, cụ thể từ 10 feet (3m05) nâng lên thành 12 feet (3m65).
Ngoài úp rổ, khi các trung phong da màu như George Mikan, Bill Russell hay Wilt Chamberlain hoành hành với các kỹ thuật ghi điểm và rebound ưu việt, ý tưởng 12 feet thậm chí còn suýt được thực hiện tại giải bóng rổ NBA. Riêng tại trường đại học Kansas của Allen, ông ta đã bắt đầu thử nghiệm cột rổ cao 12 feet vào năm 1934.
Tuy nhiên, rổ cao thì lại gây khó khăn cho những cầu thủ có chiều cao hạn chế. Bởi vậy mà sự thay đổi này chưa được áp dụng ngay. Thay vào đó, các điều luật khác được thảo luận nhằm hạn chế sự lấn át của các big men ví dụ như luật Goaltending, hay thậm chí cả luật cấm úp rổ. Đây chính là cơn đại nạn đầu tiên của kỹ thuật úp rổ. Trong 20 năm giằng co, các nhà làm luật đã tranh cãi liên tục về vấn đề này.
Sự việc bị thổi bùng lên khi xuất hiện Gus Johnson, cầu thủ đầu tiên có cú úp rổ hủy diệt làm tan vỡ phần bảng rổ phía sau.
Khi đó, cụm từ vỡ bảng rổ được xem như một kiểu tai nạn chấn động trong bóng rổ. Nó được định nghĩa như sau: “Là tình huống xảy ra khi một cầu thủ thực hiện cú tung người úp rổ làm vỡ hỏng phần bảng phía sau vành rổ. Rủi ro này có thể khiến trận đấu bị hủy, hoặc bị trì hoãn, gây ra thương tích trầm trọng cho con người và làm thiệt hại chi phí vật chất”.

Và nhà làm luật Allen lại bắt đầu lên tiếng ủng hộ quyết liệt cho luật cấm úp rổ. Sự tác động của Allen đã thành công khi vào năm 1967, úp rổ bắt đầu bị cấm tại các trường đại học và trung học trên toàn nước Mỹ.
Mục đích của nó nhằm ngăn chặn các chấn thương và gây thiệt hại cho cơ sở vật chất. Theo đà, điều luật này đã tiến rất gần tới việc áp dụng tại giải bóng rổ NBA khi Darryl Dawkins, kẻ phá hoại bảng rổ thật sự xuất hiện.
Trong mùa giải NBA 1979-80, Dawkins với những cú úp rổ thừa sức mạnh đã 2 lần phá tan phần bảng rổ. Những miếng thủy tinh văng tung tóe gây nên cảnh tượng kinh hãi cho các khán giả. Trong tình huống đó, ban tổ chức NBA bắt đầu thảo luận về việc chuẩn bị áp dụng điều luật cấm úp rổ cho mùa giải sau.
Vậy điều gì đã cứu rỗi để người hâm mộ bóng rổ vẫn được chứng kiến các pha úp rổ như ngày nay? Thực tế, sự biết ơn nên được dành cho Arthur Ehrat, một kỹ sư làm việc tại bang Illinois, nước Mỹ.
Theo lời kể, Ehrat đã được cháu họ của ông, vốn là trợ lý huấn luyện viên tại đội bóng rổ đại học Saint Louis, nhờ yêu cầu thiết kế một bộ phận giúp hỗ trợ tăng cường lực chịu của bảng rổ với các cú úp rổ.
Khoảng 1 năm sau, Ehrat ra mắt sáng kiến của mình, thực chất là một cấu trúc lò xo dùng để lắp đặt vào phần nối giữa bảng rổ và vành rổ. Ehrat gọi thiết bị của ông là Người cải tổ, nhưng người hiện đại ngày nay vẫn hay gọi nó bằng cụm từ đơn giản, nẹp đàn hồi. Khi gắn thêm bộ phận này vào vành rổ, nó sẽ giúp tạo nên sự đàn hồi làm giảm trọng lượng và áp lực lên phần bảng rổ phía sau.

Ban đầu, phát minh của Ehrat tính toán sẽ chịu được khoảng trọng lượng 56 cân. Năm 1978, nó được thử nghiệm tại trường đại học Saint Louis rồi dần được biết tới ở một số nơi khác. Và khi giải bóng rổ nhà nghề Mỹ chuẩn bị áp dụng luật cấm úp rổ, nhiều người đã đề cử phát kiến nẹp đàn hồi vào giải đấu.
Năm 1981, ban chuyên gia NBA đã ngồi lại với nhau để quyết định ý kiến lắp đặt toàn bộ các bảng rổ với thiết bị chịu lực mới. Một điều kiện được đưa ra là Ehrat phải giúp họ cải tiến thiết bị giúp chịu được trọng lượng cao gấp đôi. Điều này không có gì khó khăn khi chỉ cần tính toán lại các vị trí sắp đặt và bổ sung thêm các lò xo.
Như vậy, không những úp rổ đã được cứu sống vào phút chót mà còn giải tỏa hẳn nguy cơ bị dẹp bỏ trong suốt thời gian kể từ năm 1940. Về sau, bóng rổ thế giới vẫn chứng kiến rất nhiều những pha úp gãy rổ nhưng vấn đề được giải quyết đơn giản nhanh chóng. Cùng lắm là các nhà làm luật chỉ đưa ra điều luật cấm các cầu thủ bám vít trên vành rổ trừ trường hợp giữ an toàn cho bản thân hoặc người khác.
Nếu không có phát minh của Ehrat, NBA nói riêng và bóng rổ Mỹ nói chung sẽ mất đi tính hấp dẫn và sức thu hút khán giả. Úp rổ luôn là kỹ thuật gây thích thú nhất, điều này vốn không cần phải bàn cãi.
Bình luận
Lịch thi đấu, trực tiếp cầu lông India Open năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải cầu lông India Open năm 2026 mới nhất.
Lịch thi đấu, trực tiếp quần vợt Adelaide International năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải tennis Adelaide International năm 2026 mới nhất.
Alvaro Arbeloa trở thành HLV trưởng của Real Madrid với bản hợp đồng dài hạn, đập tan mọi tin đồn về một phương án tạm thời tại Bernabeu.
Michael Carrick vừa vượt qua hai đối thủ nặng ký để trở thành người dẫn dắt Man Utd, hứa hẹn mang lại sự ổn định cho mục tiêu Champions League.
Lịch sử đối đầu đang đứng về phía U23 UAE trước thềm trận tứ kết U23 châu Á 2026.
Sau khi Ruben Amorim bị sa thải, huyền thoại Michael Carrick đã trở lại "ghế nóng" tại Old Trafford với nhiệm vụ dẫn dắt MU trong 17 trận còn lại của mùa giải.
U23 Việt Nam đã xác định đối thủ tại tứ kết U23 châu Á 2026 sau khi lượt trận cuối bảng B khép lại.
Antoine Semenyo đang chứng minh mình là bản hợp đồng đáng giá từng xu của Man City khi tiếp tục ghi bàn ở trận lượt đi bán kết Carabao Cup.
Madison Keys khởi đầu hành trình bảo vệ danh hiệu tại Adelaide bằng một chiến thắng thuyết phục sau khi trở lại mạch thắng ở Brisbane.
Marketa Vondrousova cuối cùng cũng giành được chiến thắng sau nhiều tháng và hướng đến lần thứ 3 vào tứ kết tại Adelaide.
Ngoài Gonzalo ở đội một thì nhiều gương mặt trẻ khác hứa hẹn sẽ được hưởng lợi từ việc Alvaro Arbeloa được bổ nhiệm làm HLV tạm quyền Real Madrid.
Độc giả tờ MARCA cho rằng Chủ tịch Florentino Perez và các cầu thủ phải chịu trách nhiệm cho cuộc khủng hoảng, trong khi Xabi Alonso chỉ là "nạn nhân".
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Newcastle vs Man City thuộc vòng bán kết League Cup 2025/26.
Chuyên gia của Sporting News đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Senegal vs Ai Cập thuộc vòng bán kết giải Cúp châu Phi 2026.
Chuyên gia của Sporting News đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Nigeria vs Ma rốc thuộc vòng bán kết giải Cúp châu Phi 2026.
Daria Kasatkina giành chiến thắng đầu tiên tại Úc kể từ khi thay đổi quốc tịch thi đấu và có khả năng sẽ tiếp tục giành chiến thắng trước Jaqueline Cristian.
Liệu tại các giải đấu danh giá như Thomas Cup 2026 và World Tour Finals, các cường quốc truyền thống có giữ vững được bảng xếp hạng cầu lông thế giới trước sự vươn lên mạnh mẽ của Pháp và Đài Bắc Trung Hoa?
Kết quả bóng đá VCK U23 châu Á 2026 hôm nay. Cập nhật kết quả bóng đá VCK U23 châu Á 2026 mới nhất.
Song song với sự kiện Roadshow, Đại học Đại Nam cũng công bố kế hoạch triển khai Khoa Thể thao điện tử đầu tiên ở bậc đại học tại Việt Nam.
Đội bóng chuyền chuyên nghiệp nam Samsung Fire & Marine Insurance tiếp tục khẳng định định hướng đầu tư bài bản cho thể lực và hiệu suất thi đấu khi chính thức ký kết thỏa thuận tài trợ với thương hiệu dinh dưỡng thể thao Future & Life.
WTT Champions Doha 2026 không chỉ là giải mở màn mùa giải, mà còn là nơi định hình cuộc đua thứ hạng bóng bàn thế giới trong giai đoạn đầu năm.
Cặp đánh đôi nam Sabar Karyaman Gutama/Mohammad Reza Pahlevi Isfahani đã không gặp bất kỳ trở ngại nào để giành vé vào vòng hai của giải BWF Super 750 Ấn Độ Mở rộng 2026.
Tay vợt trụ cột của Indonesia, Janice Tjen, đã ngay lập tức phải nhận thất bại ở vòng đầu tiên giải WTA 250 Hobart International 2026, đánh dấu màn trình diễn không như ý của cô trong giai đoạn đầu năm nay.
Anna Leigh Waters sẽ ra mắt trang phục Nike ngay trong ngày hôm nay, khi cô bước vào các trận đấu vòng đầu tại giải Carvana PPA Masters.
Thương hiệu pickleball đến từ Việt Nam đã chào đón Tardio vào đội hình toàn cầu thông qua một bài đăng trên Instagram hôm thứ Ba.
Chiến thắng này không chỉ giúp tay vợt Indonesia củng cố vị trí trên bảng xếp hạng cầu lông thế giới, mà còn mở rộng cánh cửa chinh phục mức tiền thưởng hấp dẫn tại giải đấu có quỹ thưởng 25 tỷ đồng.
Danh sách chi tiết những VĐV tài năng của đã bùng nổ với những chiến công rực rỡ và nhận giải thưởng "VĐV trẻ của năm" trong lịch sử Cúp Chiến thắng.
Pepper Savings Bank, đội bóng chuyền nữ đang thi đấu tại Jin Air V-League mùa giải 2025-2026, tiếp tục đối mặt với giai đoạn đầy khó khăn khi chuỗi trận thua vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại.
Giải cầu lông India Open 2026 vừa chứng kiến cơn địa chấn ngay ngày đầu ra quân khi Brian Yang đánh bại Chou Tien Chen. Không kém cạnh đồng hương, tay vợt sở hữu huy chương đồng thế giới Victor Lai cũng có chiến thắng nghẹt thở để tiến sâu vào vòng trong của sự kiện có quỹ thưởng 25 tỷ đồng.
Nick Kyrgios được chào đón như một ngôi sao nhạc rock tại một sự kiện biểu diễn ở Melbourne hôm thứ Ba, nhưng vẫn kiên quyết khẳng định quyết định không thi đấu đơn tại giải Úc mở rộng là đúng đắn.
Korean Air đang đứng trước một giai đoạn đầy thử thách tại Jin Air V-League mùa giải 2025-2026. Dù vẫn dẫn đầu bảng xếp hạng, đội bóng chuyền nam hàng đầu Hàn Quốc lại rơi vào tình trạng báo động khi chưa giành được chiến thắng nào kể từ vòng 4, với chuỗi ba trận thua liên tiếp.
Ban tổ chức Philippine Volleyball League (PVL) chính thức từ chối đề xuất sáp nhập danh sách cầu thủ giữa NXLED và Petro Gazz Angels, một quyết định khiến người hâm mộ và giới chuyên môn dậy sóng.
Chuỗi ngày khó khăn của Korean Air tiếp tục kéo dài khi đội bóng chuyền nam giàu truyền thống này phải nhận thất bại thứ tư liên tiếp tại Jin Air V-League mùa giải 2025-2026.
Danh sách chi tiết những VĐV tài năng của đã bùng nổ với những chiến công rực rỡ và nhận giải thưởng "VĐV trẻ của năm" trong lịch sử Cúp Chiến Thắng.
Một chương rực rỡ của bóng chuyền Philippines vừa chính thức khép lại khi DMAC (D-Matrix Academy) tuyên bố chấm dứt hành trình 26 năm tham gia bóng chuyền đỉnh cao.
Thất bại trước Tatjana Maria không chỉ khiến Venus lỡ hẹn với chức vô địch, mà còn đặt ra dấu hỏi lớn cho phong độ của cô tại giải Grand Slam đầu tiên trong năm - Australian Open (Úc mở rộng) 2026.
Dù thất bại ở lượt trận cuối, U23 Hàn Quốc vẫn thở phào đi tiếp khi U23 Iran tự đánh mất cơ hội bằng một màn trình diễn thiếu bản lĩnh.
Sau quyết định gây sốc rút lui khỏi Philippine Volleyball League (PVL) 2026, Petro Gazz Angels tiếp tục là tâm điểm khi tất cả vận động viên của đội bóng giờ chính thức là cầu thủ tự do trên thị trường chuyển nhượng.
OK Savings Bank đã có một chiến thắng đầy bản lĩnh trên sân khách khi đánh bại Korean Air với tỷ số 3-2 (21-25, 25-20, 20-25, 30-28, 15-13) ở vòng 4 giải Jin Air V-League mùa giải 2025-2026.
Đan Mạch đã có khởi đầu rực rỡ tại giải India Open khi Rasmus Gemke, Line Kjaerfeldt và Mia Blichfeldt đều giành chiến thắng trong trận đấu mở màn tại giải đấu danh giá này.