Ăn kiêng đang thành “mốt” của các sao tennis

Ngày xưa xơi gì chẳng được!

Từ thuở các tay vợt còn thoải mái ăn pizza và bánh mì kẹp thịt cho tới nay chỉ chú trọng vào thực phẩm không chứa tinh bột và ít đường, chế độ ăn uống trong làng banh nỉ rõ ràng đang chuyển biến rất nhiều. Và thần tốc nữa, nếu trí nhớ của Gil Reyes không có lỗi. Bởi trong hai thập niên mà Andre Agassi tung hoành trên các sân quần vợt, HLV thể lực này là thành viên duy nhất luôn hiện diện trong mọi đội ngũ hỗ trợ cho tay vợt huyền thoại người Mỹ, nên hoàn toàn có đủ tư cách đánh giá về những đổi thay.

Trong miền ký ức của Reyes, cảnh tượng Nick Bollettieri – HLV của Agassi phải chạy xuống đại lộ Champs Elysees để tìm đồ ăn tối cho cả nhóm khi dự Roland Garros 1990 vẫn còn rõ mồn một. Ông nhớ lại: “Buổi tập hôm đó rất vất vả, nên chúng tôi quyết định ở lại nơi trú quân và không đi nhà hàng. Sau khi nắm được yêu cầu của từng người, Nick đã dùng hết 200 USD để mua thức ăn nhanh McDonalds cho tất cả”.

Đấy chính là những ngày mà chuyện ăn uống của các tay vợt hàng đầu thế giới chẳng khác người thường. Nếu có chút dị biệt ở chàng trai Agassi 20 tuổi thì đơn giản chỉ vì anh không khoái món bánh mì kẹp thịt và khoai tây chiên mà thôi. Còn theo quan niệm của giới chuyên môn, thức ăn nhanh và đồ uống có ga không ảnh hưởng tới phong độ của VĐV. Do đó, chẳng mấy ai nhướng mày nếu trông thấy Boris Becker tu ừng ực lon Coca-Cola trong lúc chờ đổi sân. Thậm chí, các tay vợt còn tin tưởng thức ăn nhanh và đồ uống có ga giúp họ bù đắp hiệu quả nguồn năng lượng bị mất khi tập nặng hoặc thi đấu. Bằng chứng là có lần, Bjorn Borg từng thề độc về việc nhờ sở thích ăn thịt bò, huyền thoại người Thụy Điển mới kiếm được 6 danh hiệu Roland Garros.

Ăn kiêng nhằm chiếm ưu thế

“Ở thời này, chúng ta đã quen với cảnh mỗi tay vợt thường có 1 HLV, 1 chuyên gia vật lý trị liệu hoặc HLV thể lực đi theo hỗ trợ, thậm chí vài người còn có chuyên gia dinh dưỡng hoặc đầu bếp riêng”, Reyes tâm sự. “Nhưng chắc chắn không có chuyện đó vào thời mà tôi và Agassi bắt đầu dựng nghiệp. Thuở ấy, chuyên gia dinh dưỡng của mỗi tay vợt là bất cứ ai có số điện thoại của tiệm pizza gần nhất”. Nhưng tới giữa thập niên 90, Agassi và Reyes thuộc nhóm những người đầu tiên bắt đầu tìm hiểu về mối quan hệ giữa chế độ ăn uống với phong độ thi đấu.

Tuy nhiên, phải tới thập niên qua, các tay vợt mới bắt đầu điều chỉnh thực đơn với mục tiêu chiếm thêm chút ưu thế cho bản thân. Xu thế ấy không khó hiểu, như Reyes giải thích: “Trong 15 năm qua, các tay vợt đã tìm mọi cách khai thác tối đa thành quả của khoa học kỹ thuật áp dụng vào vợt, dây, thậm chí quần áo và giày. Bằng cách biến bản thân thành ‘kho vũ khí tối thượng’, mục tiêu đơn giản của họ chỉ nhằm tạo được chút ưu thế so với đối phương. Và trong nỗ lực tìm tòi thêm biện pháp để cải thiện phong độ, họ nêu ra rất nhiều nghi vấn, bao gồm cả tác dụng của chế độ ăn kiêng”.

Kết quả là 4-5 năm qua, chế độ ăn uống không tinh bột và ít đường đang được quảng bá khắp thế giới nhờ vào những lời rỉ tai nhau trong các phòng thay đồ và ảnh hưởng ngày càng lớn của các mạng xã hội. Trong giai đoạn đó, Mardy Fish trở thành tay vợt nổi tiếng đầu tiên ca ngợi tác động của chế độ ăn uống cắt giảm đường tạo ra thành công trên sân đấu. Bằng chứng là bất chấp ảnh hưởng từ những chấn thương khớp dai dẳng, Fish không chỉ giảm được vài ký vì áp dụng chế độ ăn kiêng ít đường do Robert Atkins đề xướng, mà còn tin rằng đó là nguyên nhân giúp anh đạt đến đỉnh cao sự nghiệp khi chen vào Top 7 thế giới năm 2011.

Không ăn kiêng do thiếu tiền!

Tuy nhiên, xu thế ăn kiêng chỉ thật sự bùng nổ khi thế giới chứng kiến Novak Djokovic chiến thắng liên tiếp 43 trận trong giai đoạn từ năm 2010-2011. Nguyên nhân là do tất cả đều biết trong thực đơn của Djokovic không có chút tinh bột nào. Nhưng theo Reyes, chi tiết này có chút ngộ nhận, vì nhiều người không biết rằng sở dĩ Djokovic và Sabine Lisicki - một tay vợt nữ hàng đầu của Đức không ăn tinh bột là do họ mắc bệnh tiêu chảy phân mỡ nên dị ứng với chất này.

Dù vậy, bí mật ấy không đủ ngăn Djokovic tham gia quảng bá cho sản phẩm không tinh bột. Tay vợt hàng đầu Bulgaria Grigor Dimitrov cũng theo trào lưu ăn kiêng không tinh bột. Andy Murray, Jo-Wilfried Tsonga cùng Tomas Berdych đều hưởng ứng nhiệt tình. Thế nhưng, giống nhiều tay vợt nam khác, Murray cũng lo ngại hiệu ứng phụ của chế độ ăn kiêng có thể ảnh hưởng tới sức mạnh. Song song đó, Tsonga đôi khi cảm thấy khó ăn và đánh giá tác dụng của ăn kiêng không đáng kể, nên chỉ chú trọng ăn nhiều rau hơn và hạn chế bánh mì cùng mì ống.

Về phần Reyes, ông cho rằng chế độ ăn kiêng thành công cho một người không thể áp dụng cho tất cả, nên khuyến cáo cần có những nghiên cứu kỹ hơn căn cứ vào tuổi tác, vóc dáng và độ linh hoạt của VĐV để đề ra thực đơn cụ thể. Ông khẳng định: “Tôi không tin rằng nhiều tay vợt hiện nắm rõ thực phẩm đang dùng có cần thiết hay không. Tôi khuyến khích họ nên đi thử máu để xem bản thân có dị ứng với tinh bột hay không. Nếu không thì cớ sao phải cữ?”.

Thôi thì thà tin còn hơn

Nhưng dù chưa có bằng chứng rõ rệt khẳng định chế độ ăn uống tác động trực tiếp tới thành tích, làng banh nỉ đang tin rằng tìm được thực đơn hợp lý chính là chìa khóa đem đến thành công. Điều đó từng thúc đẩy tay vợt hạng 122 thế giới Denis Kudla ăn chay suốt 2 tháng, còn những người đẹp hàng đầu WTA như Eugenie Bouchard và Victoria Azarenka chọn những món được gọi là “siêu thực phẩm” như trái mận tím và sâm Peru nhằm cải thiện sức bền và chóng hồi sức.

Sam Sumyk – HLV của Bouchard giải thích: “Các tay vợt ngày càng ý thức hơn về việc đưa năng lượng vào cơ thể, cung cấp đúng chất cơ thể cần với mục tiêu chỉ tăng thêm 1% sức mạnh là thành công. Khó khăn chỉ phát sinh khi ra nước ngoài thi đấu, song chúng tôi luôn chọn ăn đặc sản địa phương ở bất cứ nơi nào mình đến. Bởi nếu muốn cơ thể đạt đến trạng thái lý tưởng, điều quan trọng nhất vẫn là ăn vào thực phẩm tươi tốt nhất”.

Trong xu thế ấy, những tay vợt thích ăn pizza hoặc bánh mì kẹp thịt trước trận đấu như Benoit Paire (Pháp) hiện đều trở thành cá biệt. Hiện đứng ngoài Top 100 thế giới, tay vợt Mỹ Tim Smyczek khẳng định: “Chúng tôi hiện đều biết chế độ ăn uống có thể tạo khác biệt lớn. Mọi tay vợt hàng đầu đều tranh thủ lợi ích từ thực đơn để tạo ưu thế cho bản thân. Rốt cuộc, chỉ có những tay vợt hàng thấp ngày càng chịu thiệt thòi, vì giá tiền của bữa tối trong tiệm thức ăn nhanh thường rẻ hơn nhiều so với thực đơn của các chuyên gia dinh dưỡng”.