Thực tế, người hâm mộ biết rõ về các võ sĩ nhiều hơn hiểu trọng tài MMA thực sự làm gì, xuất phát từ đâu. Trong lịch sử 30 năm phát triển của bộ môn MMA, trong khi các thế hệ võ sĩ thay đổi thậm chí theo từng tháng thì những vấn đề về trọng tài vẫn là một đề tài bí ẩn với khán giả.
Không có một quy chuẩn rõ ràng cho vai trò trọng tài MMA
Chính bản thân bộ môn MMA vẫn chưa có một hệ thống quản lý quy chuẩn quốc tế. Khái niệm “làng MMA thế giới” hiện nay vẫn đang được quản lý bởi các tổ chức nhỏ lẻ mang tầm quốc gia hay thậm chí được quản lý bởi từng giải đấu riêng lẻ.
Vậy nên, câu hỏi “làm gì để trở thành trọng tài” không có một câu trả lời chính xác. Dĩ nhiên vẫn có nhiều điều kiện bắt buộc như thông hiểu về luật thi đấu, có kinh nghiệm phán đoán và xử lý các tình huống khác nhau… Nhưng về mặt thủ tục thì không có con đường nào thống nhất cả.
Ở Mỹ, các trọng tài MMA phải có chứng chỉ COMMAND (viết tắt của Certification of Officials for Mixed Martial Arts National Development). Nhưng bản thân COMMAND lại là một trường đào tạo tư nhân của trọng tài huyền thoại John McCarthy, được các tổ chức quản lý thể thao của Mỹ chấp nhận chọn làm đơn vị uy tín trong việc cấp phép hoạt động cho các trọng tài.
Thực tế, chứng chỉ của COMMAND mang ý nghĩa về uy tín nhiều hơn quyền lực hành chính, bởi lẽ trọng tài MMA ở nhiều nước trên thế giới (kể cả những quốc gia không chịu sự ràng buộc từ luật thể thao Mỹ, chẳng hạn như Trung Quốc, Anh…) cũng theo học và lấy chứng chỉ này để khẳng định trình độ.
Tuy vậy, trong hướng dẫn của COMMAND cũng khẳng định rằng chứng chỉ này chỉ chứng tỏ bạn được trường đào tạo của COMMAND công nhận đủ trình độ. Nó không đồng nghĩa với việc bạn có quyền hoạt động ở bất cứ nơi đâu với tư cách trọng tài. Việc đó tùy thuộc vào luật pháp ở nơi tổ chức giải đấu có tôn trọng uy tín của COMMAND hay không.
Trọng tài MMA nên xuất thân từ võ sĩ hoặc HLV
Đây là điều được chính huyền thoại John McCarthy khẳng định cũng như nhận sự ủng hộ từ rất nhiều đồng nghiệp, bao gồm những cái tên đình đám như Herb Dean hay Mario Yamasaki.
Dù được đào tạo khá kỹ lưỡng nhưng thực tế luôn phức tạp hơn lý thuyết, trọng tài MMA phải làm việc với một tốc độ và sự tập trung khủng khiếp để phân tích, phán đoán và đưa ra nhiều quyết định quan trọng, thậm chí có thể bóp méo kết quả thật của trận đấu. Chỉ riêng việc phán đoán một võ sĩ "vẫn còn đang tập trung bảo vệ cơ thể khỏi trận đòn" hay đang ôm đầu nằm vô thức dưới sàn khi đối thủ đang "giã gạo" đã đòi hỏi rất nhiều kinh nghiệm thi đấu để nắm chắc.
Hơn bất cứ ai, một võ sĩ sẽ hiểu sự thật trên sàn đấu. Một trọng tài MMA nên xuất thân từ võ sĩ ở đẳng cấp càng cao càng tốt, thời gian thi đấu càng nhiều càng tốt. Họ chính là phòng tuyến cuối cùng của võ sĩ, là bức tường ngăn cách giữa lồng bát giác và bệnh viện. Sự nghiệp của võ sĩ hay sự tồn tại của cả một giải đấu thậm chí có thể bị hủy hoại bởi một sai lầm dẫn đến chết người của trọng tài.
Những sai lầm chết người của trọng tài MMA thế giới.
Kinh nghiệm thi đấu sẽ cho trọng tài kiến thức quý giá ở rất nhiều vấn đề khác nhau. Việc di chuyển hay tư thế của trọng tài trên sàn đấu cũng chịu ảnh hưởng bởi cách nhìn nhận của trọng tài, phán đoán xem hai võ sĩ sẽ có hướng di chuyển như thế nào, trận đấu có thể diễn ra theo kịch bản nào... Bởi lẽ mọi va chạm dù vô ý giữa võ sĩ với trọng tài đều có thể làm trận đấu bị sai lệch.
Mặt khác, chính trọng tài cũng biết các chiêu trò của võ sĩ, chẳng hạn như cố nhả rơi bảo hộ hàm để câu giờ, tapout giả bằng một cú chạm nhẹ để đối phương buông bỏ (nhưng trọng tài chưa ra dấu hiệu dừng) - cũng chính là thủ thuật Conor McGregor đã làm khi bị Khabib Nurmagomedov "hành" dưới sàn nhưng cả Khabib lẫn trọng tài đều mặc kệ.
Trọng tài đòi hỏi một cái đầu cực lạnh và thái độ bất chấp dư luận
Khoảng cách giữa đúng và sai trong phán quyết của trọng tài rất mong manh. Arash Makazi - một phóng viên MMA nổi tiếng của ESPN và cũng là người được cấp giấy phép COMMAND kể: "Trong các buổi dạy, John McCarthy đưa ra rất nhiều nhận định mà nếu bạn không hiểu rõ, bạn có thể tưởng rằng nó trái ngược nhau hoàn toàn.
Có lúc, ông ấy dạy rằng trọng tài là nhân tố quan trọng nhất để đảm bảo võ sĩ, đảm bảo họ thi đấu thể thao chứ không phải giết nhau. Nhưng có lúc ông ấy lại nói một vết cắt chẳng là gì cả. MMA là vậy, và máu chỉ là giọt mồ hôi pha chút mực đỏ thôi."
Trọng tài có thể khiến một trận đấu được dừng đứng lúc, đảm bảo an toàn cho võ sĩ nhưng cũng có thể hủy hoại một cuộc đối đầu đáng chú ý chỉ vì phán đoán sai thời điểm. Đôi khi, những quyết định của trọng tài có thể chống lại ước muốn của cả một cộng đồng người hâm mộ. Trận đấu đình đám giữa Conor McGregor và Khabib Nurmagomedov hồi UFC 229 là một ví dụ. Cụ thể, siêu sao người Ireland đã có những pha lên gối vào đầu đối thủ khi cả hai đang trong trạng thái grounding (địa chiến).
Về lý thuyết, đây là một đòn cấm nghiêm trọng. Tuy vậy Herb Dean đã bỏ qua để trận đấu cứ thế tiếp diễn và dĩ nhiên hứng không ít búa rìu dư luận. Sau đó, anh chỉ giải thích: "Pha đòn của McGregor hoàn toàn không gây bất lợi cho Khabib. Việc tạm hoãn trận đấu sẽ khiến diễn biến bị bóp mèo rất nhiều." Thực tế, chính McGregor cũng có nhiều pha đòn lỗi hay kỹ thuật câu giờ mà Herb Dean cảm thấy ổn và cho qua.
Những đòn lỗi của Conor McGregor được trọng tài Herb Dean bỏ qua vì ông cho rằng việc can thiệp sẽ ảnh hưởng đến lợi thế của Khabib.
Việc mặc kệ dư luận cũng là một phần bài giảng của John McCarthy trong giáo trình COMMAND. Ông cho rằng việc trọng tài xử lý tình huống ngược với ý muốn khán giả là điều rất thường xuyên xảy ra. Đôi khi, nghe theo ý muốn khán giả là vi phạm đạo đức của trọng tài.
Sẵn sàng “xả thân” cứu võ sĩ
Cho đến nay, vẫn chưa có trường hợp nào trong làng MMA ghi nhận trọng tài bị chấn thương nghiêm trọng khi đang xử lý trận đấu. Tuy vậy, những vết bầm do ăn "đạn lạc" vẫn xảy ra liên tục, đặc biệt là lúc trọng tài thường phải dùng cả thân mình để che chắn cho các võ sĩ khi cảm thấy cần dừng trận đấu.
MMA là một bộ môn có áp lực và tốc độ thi đấu cực kỳ cao. Từ lúc hai võ sĩ hoàn toàn còn kiểm soát được trận đấu cho tới thời điểm một người bất tỉnh nằm trên sàn để đối thủ giã chỏ vào đầu đôi khi chỉ cách nhau 1 giây đồng hồ.
Đúng "sách giáo khoa", khi đó trọng tài phải dùng cả thân mình để tông võ sĩ còn lại văng khỏi khoảng cách ra đòn, hay thậm chí lấy thân mình đưa ra che chắn cho pha đòn. Việc đó khiến bản thân người trọng tài (với bảo hộ, ý thức bảo vệ bản thân và khả năng chịu đựng của cơ thể thấp hơn các võ sĩ) có thể hứng trọn những đòn đánh lạc đạn. Nhưng đó là điều bắt buộc phải làm. Đôi khi, dừng trận trễ một cú đấm cũng đủ để sự nghiệp của họ "đi bụi" nếu như có võ sĩ gặp tổn thương nguy hiểm tính mạng.
Dựa trên hệ thống tính điểm của Hiệp hội Boxing và Thể thao Đối kháng Hoa Kỳ, nhưng việc UFC tự mình xây dựng một hệ thống thông số đánh giá riêng khiến các trận đấu MMA không khác gì những sản phẩm khoa học thực sự.
Joe Rogan Experience – Chương trình phát sóng trực tuyến của bình luận viên UFC Joe Rogan tiếp tục là địa chỉ hàng đầu với những khán giả toàn thế giới.
Lại một tình huống bị knockout tới mất ý thức đáng chú ý diễn ra ở ONE: A New Tomorrow tối qua.
Bình luận
Theo những chia sẻ mới nhất từ tiền vệ Curtis Jones, phòng thay đồ Liverpool vẫn đang duy trì được sự đoàn kết nhờ hành động kịp thời của Mohamed Salah.
Một công cụ toán học tính toán lại phí chuyển nhượng: Neymar sẽ có giá 300 triệu đô la ngày nay, Cristiano 150 triệu, Zidane 140 triệu và Figo 120 triệu.
FIFA chính thức ra quyết định cấm Al Nassr đăng ký cầu thủ mới. Đây là "gáo nước lạnh" dội vào tham vọng của đội bóng mà siêu sao Cristiano Ronaldo đang đeo băng thủ quân.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Newcastle vs Chelsea thuộc vòng 17 Ngoại hạng Anh 2025/26.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Wolves vs Brentford thuộc vòng 17 Ngoại hạng Anh 2025/26.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Everton vs Arsenal thuộc vòng 17 Ngoại hạng Anh 2025/26.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Leeds vs Crystal Palace thuộc vòng 17 Ngoại hạng Anh 2025/26.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Bournemouth vs Burnley thuộc vòng 17 Ngoại hạng Anh 2025/26.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Man City vs West Ham thuộc vòng 17 Ngoại hạng Anh 2025/26.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Tottenham vs Liverpool thuộc vòng 17 Ngoại hạng Anh 2025/26.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Brighton vs Sunderland thuộc vòng 17 Ngoại hạng Anh 2025/26.
Thể thao Việt Nam đã chính thức khép lại hành trình tại SEA Games 33 với vị trí hạng 3 chung cuộc, khi cục diện bảng tổng sắp huy chương gần như đã được “chốt cứng” trước ngày bế mạc 20/12.
Trong ngày thi đấu áp chót của SEA Games 33, đoàn Việt Nam giành thêm được 13 tấm HCV nhưng vẫn chưa thể bắt kịp đoàn xếp thứ hai là Indonesia.
Sau khi hai lần chinh phục đỉnh cao Đông Nam Á, tay vợt bóng bàn Izaac Quek đang hướng tới những mục tiêu lớn hơn ở đấu trường châu lục.
Việc thống trị cả hai nội dung nam và nữ tại SEA Games 33 được xem là cột mốc mang tính bước ngoặt, phản ánh sự trưởng thành toàn diện của Liên Quân Mobile Việt Nam.
Lễ trao giải LCK Awards 2025 đã khép lại mùa giải đầy thành công của giải đấu Liên Minh Huyền Thoại Hàn Quốc với những cái tên xuất sắc nhất được vinh danh.
zaac Quek đã bảo vệ thành công tấm HCV đơn nam bóng bàn tại SEA Games khi đánh bại tay vợt Indonesia, Muhammad Bima Abdi Negara, trong trận chung kết diễn ra vào thứ Sáu.
Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 33 sau ngày thi đấu 19/12: Đoàn thể thao Việt Nam tiếp tục để lại nhiều ấn tượng, đặc biệt là với tấm HCB bóng đá nam.
Trải qua 15 năm thi đấu chuyên nghiệp với những thành tích xuất sắc, võ sĩ boxing Nguyễn Văn Đương vẫn chưa thể chạm tay vào tấm HCV SEA Games khi liên tiếp gặp những bi kịch đáng tiếc trên hành trình chinh phục đỉnh cao thể thao khu vực.
Một thể thức thi đấu chưa từng có tiền lệ sắp đổ bộ xuống sân Rod Laver Arena trước thềm Úc mở rộng 2026. Đây không chỉ là màn khởi động cho giải Grand Slam đầu tiên trong năm, mà còn là cơ hội hiếm hoi để các tay vợt nghiệp dư được đứng chung sân khấu với những huyền thoại đương đại.
Dù Carlos Alcaraz vừa kết thúc năm 2025 với vị trí số 1 thế giới cùng 2 danh hiệu Grand Slam, nhưng những rạn nứt giữa 'gia tộc Alcaraz' và vị chiến lược gia người Tây Ban Nha Juan Carlos Ferrero đã không thể hàn gắn.
Khép lại mùa giải 2025 đầy biến động, Iga Swiatek đã chính thức nhường lại ngôi vị số 1 thế giới cho đối thủ duyên nợ Aryna Sabalenka. Tuy nhiên, với sự đồng hành của HLV mới Wim Fissette, Swiatek đã sẵn sàng cho cuộc viễn chinh đòi lại 'ngai vàng' trong năm 2026.
Sau tin tức về việc tay vợt người Pháp Quentin Folliot nhận án cấm thi đấu 20 năm vì dàn xếp tỷ số, 3 tay vợt người Pháp khác cũng đã bị bắt giữ khi làng quần vợt tìm cách trấn áp hành vi này.
Chỉ trong vòng 30 phút ngắn ngủi, Cờ vua Việt Nam đã liên tiếp mang về 2 HCV SEA Games 33 quý giá ở nội dung cờ nhanh đồng đội nam và nữ.
Sự rời đi của người đồng sáng lập không chỉ chấm dứt mối quan hệ hợp tác với người đại diện Stuart Duguid, mà còn đánh dấu sự trở lại đầy hứa hẹn của cô tại 'mái nhà xưa' IMG. Liệu đây là bước lùi chiến lược, hay là bàn đạp để tay vợt người Nhật Bản tìm lại ánh hào quang trong năm 2026?
Trận chung kết bóng chuyền nam SEA Games 33 giữa Thái Lan và Indonesia đã khép lại với kịch bản nghẹt thở, đúng nghĩa của một “bữa tiệc” bóng chuyền đỉnh cao.
Đô vật Cấn Tất Dự đã chính thức đi vào lịch sử môn Vật Việt Nam khi giành tấm huy chương vàng SEA Games thứ 6 trong sự nghiệp, khẳng định vị thế độc tôn của mình ở đấu trường khu vực.
Bóng chuyền bãi biển nữ Việt Nam đã khép lại hành trình tại SEA Games 33 theo cách không thể kịch tính hơn, với màn lội ngược dòng ngoạn mục trước đối thủ rất mạnh Indonesia trong trận tranh huy chương Đồng.
Trực tiếp SEA Games 33 chiều ngày 19/12 sẽ cập nhật những tin tức, hình ảnh, video mới nhất về thành tích thi đấu của VĐV Đoàn Thể thao Việt Nam.
Yuki Fukushima và Mayu Matsumoto đã giành được vé vào bán kết đôi nữ của giải HSBC BWF World Tour Finals 2025, sau chiến thắng sít sao trước cặp đôi dẫn đầu bảng B Pearly Tan/Thinaah Muralitharan.
Learner Tien đang đối mặt với thử thách khó khăn dưới áp lực khi Nicolai Budkov Kjær hướng đến việc hoàn thành vòng bảng hoàn hảo tại giải Next Gen Finals.
Martin Landaluce đang nỗ lực để trụ lại tại Chung kết ATP Next Gen, trong khi Rafael Jodar hướng đến mục tiêu biến tiềm năng ban đầu thành một suất vào bán kết.
Đội tuyển bóng chuyền bãi biển nam Việt Nam đã khép lại hành trình tại SEA Games 33 theo cách đầy ấn tượng khi giành chiến thắng thuyết phục 2-0 trước Malaysia trong trận tranh huy chương Đồng.
Alexander Blockx sẽ đối đầu với Dino Prizmic trong trận đấu cuối cùng vào ngày thi đấu vòng bảng, trong khi vị trí của Blockx trong bảng đấu và việc Prizmic có giành vé vào bán kết hay không vẫn chưa được quyết định.
Thêm một lần dẫn trước đối thủ 2-0 nhưng đội tuyển Việt Nam lại bị ngược dòng, qua đó thất bại 2-3 trước Philippines ở trận tranh HCĐ SEA Games.
Với suất vào vòng sau vẫn còn bỏ ngỏ, Nishesh Basavareddy đang tìm cách tận dụng những khó khăn của Justin Engel trong những cú giao bóng ở trận đấu quyết định vòng bảng.
Cập nhật Link trực tiếp chung kết bóng chuyền nam SEA Games 33: Thái Lan vs Indonesia diễn ra vào lúc 18h00 ngày 19/12.
Mùa giải WTA Tour 2025 có thể đã kết thúc vào tháng 11, nhưng Alexandra Eala vẫn còn một nhiệm vụ nữa cần hoàn thành trên sân quần vợt sau một giai đoạn chuẩn bị trước mùa giải được rút ngắn.
Với nội dung thi đấu duy nhất là Đánh đôi Cờ Nhanh, khả năng "xử lý" tốc độ của Lê Tuấn Minh vừa được chứng minh bằng cú đúp HCV Châu Á sẽ là chìa khóa săn Vàng cho đoàn thể thao Việt Nam!
Từng được mệnh danh là "thần đồng", Nguyễn Ngọc Trường Sơn không chỉ là biểu tượng của trí tuệ, mà còn là niềm hy vọng lớn nhất của thể thao nước nhà trong việc giành thêm những tấm huy chương SEA Games quý giá.