Hai bàn thắng đổi số phận nhờ chip điện tử trong quả bóng World Cup 2026
Tình huống gây tranh cãi ở trận Bồ Đào Nha thắng Croatia 2-1 tại vòng 32 đội World Cup 2026 đã khiến công nghệ cảm biến từ con chíp bên trong quả bóng trở thành chủ đề được bàn tán trên toàn thế giới. Tuy nhiên, đây không phải lần đầu tiên "con chip" này đóng vai trò quyết định đối với một bàn thắng tại giải đấu năm nay.
Hai tình huống chip điện tử trong bóng làm thay đổi cục diện World Cup 2026
Ngay từ vòng bảng, công nghệ tương tự từng xác nhận pha lập công của tiền vệ Mattias Svanberg trong chiến thắng 5-1 của Thụy Điển trước Tunisia. Quyết định ấy không chỉ giúp Thụy Điển có thêm bàn thắng mà còn biến Svanberg thành cầu thủ dự bị ghi bàn nhanh thứ hai trong lịch sử các kỳ World Cup, chỉ sau 18 giây xuất hiện trên sân.
Trong tình huống diễn ra ở phút 84, Yasin Ayari thực hiện quả đá phạt bên cánh phải. Mattias Svanberg băng vào dứt điểm tung lưới Tunisia. Trợ lý trọng tài ngay lập tức căng cờ báo việt vị vì Svanberg đứng dưới hàng phòng ngự khi Ayari thực hiện quả đá phạt.
Tuy nhiên, các cầu thủ Thụy Điển phản ứng quyết liệt, cho rằng Alexander Isak đã chạm bóng trên đường bóng bay vào vòng cấm trước khi Svanberg dứt điểm.
Đó là một cú chạm cực kỳ nhẹ, gần như không thể xác định bằng mắt thường hay các góc quay truyền hình. VAR sau đó sử dụng dữ liệu từ cảm biến bên trong quả bóng để xác nhận Isak thực sự đã chạm bóng.
Điều này đồng nghĩa pha bóng được tính là một tình huống hoàn toàn mới, giúp Svanberg được công nhận ghi bàn bởi anh không còn ở thế việt vị khi sút.
Công nghệ trong quả bóng trở thành tâm điểm World Cup 2026
Điểm chung của tình huống kể trên và pha bóng kịch tính ở những phút bù giờ trận Croatia - Bồ Đào Nha chính là vai trò của công nghệ "Connected Ball Technology" (CBT) do Adidas phát triển cùng FIFA và công ty công nghệ Đức Kinexon.
Bắt đầu được đưa vào sử dụng từ World Cup 2022 tại Qatar, hệ thống này tích hợp cảm biến chuyển động IMU hoạt động với tần suất 500 lần ghi nhận dữ liệu mỗi giây ngay bên trong quả bóng.
Lượng dữ liệu khổng lồ này được kết hợp với hệ thống theo dõi vị trí cầu thủ và trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ công nghệ việt vị bán tự động. Nhờ vậy, hệ thống có thể xác định chính xác thời điểm bóng được chạm, điều vốn rất khó nhận biết bằng mắt người hoặc camera truyền hình.
Ngoài việc xác định thời điểm phát bóng để xử lý việt vị, cảm biến còn có khả năng phát hiện liệu bóng đã chịu một lực tác động từ cầu thủ hay chưa, dù cú chạm chỉ diễn ra trong tích tắc.
Chính khả năng này đã giúp FIFA xác nhận pha chạm bóng của Isak ở trận Thụy Điển gặp Tunisia, đồng thời phát hiện cú chạm đầu rất khẽ của Matanovic trong trận Croatia gặp Bồ Đào Nha.
Nhìn lại xa hơn, đây cũng không phải lần đầu công nghệ cảm biến trong bóng ảnh hưởng đến Ronaldo và đồng đội. Tại World Cup 2022, siêu sao người Bồ Đào Nha từng ăn mừng cuồng nhiệt sau pha đánh đầu từ đường tạt của Bruno Fernandes vào lưới Uruguay. Ronaldo tin rằng mình đã chạm bóng trước khi bóng bay vào lưới.
Tuy nhiên, dữ liệu từ cảm biến bên trong quả bóng cho thấy không hề xuất hiện bất kỳ lực tác động nào lên bóng. FIFA sau đó chính thức công nhận Bruno Fernandes là tác giả bàn thắng.
Theo giải thích của FIFA khi đó, hệ thống không ghi nhận bất kỳ tín hiệu nào chứng minh Ronaldo tiếp xúc với bóng. Cách xác định này hoàn toàn tương đồng với những gì đang được áp dụng tại World Cup 2026.
Ngoài việc hỗ trợ VAR, cảm biến trong quả bóng còn cung cấp nhiều dữ liệu chuyên môn khác như tốc độ cú sút, quỹ đạo và lực tác động. Theo Adidas, hai bàn thắng của Yasin Ayari vào lưới Tunisia hiện vẫn là những cú sút nhanh nhất World Cup 2026 với tốc độ lần lượt đạt 120 km/h và 118 km/h.
Điều đáng chú ý là hình ảnh tín hiệu dạng sóng FIFA phát trên truyền hình khiến nhiều người liên tưởng đến công nghệ Snickometer nổi tiếng trong môn cricket.
Trên thực tế, hai công nghệ này chỉ giống nhau ở cách hiển thị. Snickometer trong cricket hoạt động nhờ hệ thống micro siêu nhạy đặt quanh sân để phát hiện âm thanh bóng chạm gậy, còn World Cup 2026 sử dụng dữ liệu trực tiếp từ cảm biến điện tử được đặt ngay bên trong quả bóng.
Nhờ đó, FIFA có thể xác định các pha chạm bóng với độ chính xác rất cao, đồng thời minh bạch hơn khi công bố dữ liệu cho khán giả thông qua đồ họa hiển thị trực tiếp trên sóng truyền hình.
Nếu ở trận Thụy Điển gặp Tunisia, công nghệ này mang đến niềm vui và một cột mốc lịch sử cho Svanberg, thì tại cuộc đối đầu giữa Croatia và Bồ Đào Nha, chính nó lại trở thành "người phán xử" khiến giấc mơ lội ngược dòng của Croatia khép lại chỉ bởi một cú chạm bóng gần như vô hình.
VIDEO: BÀN THẮNG NÂNG TỶ SỐ 4-1 CỦA SVANBERG NHỜ VÀO CHÍP ĐIỆN TỬ GẮN Ở QUẢ BÓNG TRIONDA
