Luật VAR mới ở World Cup 2026 cho phép hủy bỏ bàn thắng vào lưới Anh do lỗi của Haaland
Trận tứ kết World Cup 2026 giữa Na Uy và tuyển Anh đã ghi dấu một cột mốc đặc biệt trong lịch sử bóng đá khi quy định mới về VAR lần đầu tiên được áp dụng để hủy một bàn thắng.
Khi tỷ số đang là 1-1 sau các pha lập công của Andreas Schjelderup và Jude Bellingham trong hiệp 1, Na Uy tưởng như đã tái lập thế dẫn trước ở đầu hiệp 2 nhờ công của Torbjorn Heggem. Tuy nhiên, sau khi tham khảo VAR, trọng tài Clement Turpin quyết định không công nhận bàn thắng vì một lỗi xảy ra trước khi quả phạt góc được thực hiện.
Tình huống bắt đầu từ quả phạt góc của Martin Odegaard. Trước khi bóng được đưa vào cuộc, Erling Haaland đã có pha đẩy Elliot Anderson ngã xuống trong vòng cấm nhằm tạo khoảng trống cho đồng đội. Khi bóng được treo vào, Haaland đánh đầu làm tường, Patrick Berg dứt điểm khiến Jordan Pickford chỉ có thể đẩy bóng ra và Heggem nhanh chóng đá bồi vào lưới.
Ban đầu, trọng tài công nhận bàn thắng. Tuy nhiên, tổ VAR do trọng tài người Pháp Jerome Brisard phụ trách đã phát hiện pha va chạm giữa Haaland và Anderson xảy ra trước khi Odegaard thực hiện quả phạt góc. Do đây là tình huống mang tính nhận định, VAR không thể tự thay đổi quyết định mà phải mời trọng tài chính xem lại tình huống qua màn hình bên ngoài sân.
Sau khi quan sát các góc quay, ông Turpin xác định Haaland đã phạm lỗi với Anderson trước khi bóng vào cuộc. Vì vậy, bàn thắng của Heggem bị hủy bỏ và Na Uy được thực hiện lại quả phạt góc thay vì tuyển Anh được hưởng một quả đá phạt.
Đây là điểm khác biệt quan trọng trong giao thức VAR mới được FIFA áp dụng riêng cho World Cup 2026. Theo thông báo của IFAB ban hành ngày 31/5, VAR được phép xem xét những lỗi rõ ràng của đội tấn công xảy ra trước khi bóng vào cuộc từ các tình huống phạt góc hoặc đá phạt, nếu hành động đó có ảnh hưởng trực tiếp đến bàn thắng, quả phạt đền hoặc quyết định kỷ luật.
Trong trường hợp phát hiện vi phạm, VAR sẽ đề nghị trọng tài thực hiện xem lại tình huống trên sân (On-Field Review). Nếu trọng tài xác định có lỗi, bàn thắng không được công nhận và trận đấu được tiếp tục bằng cách thực hiện lại quả phạt góc hoặc quả đá phạt ban đầu.
Trước đây, những pha phạm lỗi xảy ra trước khi bóng vào cuộc thường chỉ được xử lý nếu trọng tài hoặc các trợ lý quan sát thấy ngay trên sân. Tuy nhiên, với quy định mới, công nghệ VAR có thể hỗ trợ phát hiện những lỗi bị bỏ sót nhưng có tác động trực tiếp đến diễn biến dẫn đến bàn thắng.
FIFA cho biết mục tiêu của thay đổi này là ngăn những tình huống phạm lỗi không bị phát hiện làm ảnh hưởng đến các khoảnh khắc quyết định của trận đấu.
Điều đáng chú ý là Luật 12 và Luật 17 của IFAB vốn đã cho phép trọng tài cho thực hiện lại quả phạt góc nếu phát hiện cầu thủ phạm lỗi trước khi bóng được đưa vào cuộc. Điểm mới ở World Cup 2026 nằm ở việc VAR được trao quyền hỗ trợ trọng tài nhận diện những tình huống như vậy, thay vì chỉ dựa vào quan sát trực tiếp.
Pha bóng của Haaland vì thế trở thành trường hợp đầu tiên cho thấy cách thức vận hành của quy định mới. Dù Na Uy vẫn giữ quyền hưởng phạt góc sau khi bàn thắng bị hủy, đội bóng Bắc Âu đã đánh mất cơ hội vươn lên dẫn 2-1 trước tuyển Anh.
Tình huống này cũng cho thấy FIFA đang từng bước mở rộng phạm vi hỗ trợ của VAR, không chỉ tập trung vào các pha bóng khi bóng đang trong cuộc mà còn xử lý cả những hành vi phạm luật xảy ra ngay trước khi trận đấu được tái khởi động, miễn là chúng có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả của một tình huống quyết định.
