Hàn Quốc trải qua kỳ ASIAD kém nhất sau 44 năm, nguyên nhân vì đâu?

Hàn Quốc vẫn đứng thứ 3 trên bảng tổng sắp huy chương ASIAD 2026, nhưng thành tích 39 HCV khó có thể khiến thể thao nước này hài lòng. Đoàn Hàn Quốc giành tổng cộng 150 huy chương, gồm 39 HCV, 43 HCB và 68 HCĐ, kém xa Trung Quốc với 169 HCV và Nhật Bản với 83 HCV.

Đây là lần đầu tiên kể từ ASIAD New Delhi 1982, Hàn Quốc không giành nổi 40 HCV. Thành tích này cũng thấp hơn 3 HCV so với ASIAD Hàng Châu 2022, khi họ giành 42 HCV. Trước đó, từ ASIAD Seoul 1986 đến Incheon 2014, Hàn Quốc luôn giành ít nhất 50 HCV và thường xuyên đứng thứ hai toàn đoàn.

Mục tiêu của Hàn Quốc tại Aichi-Nagoya là 40-45 HCV, tức họ chỉ thiếu đúng 1 HCV so với ngưỡng thấp nhất. Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở con số thiếu một HCV mà ở xu hướng kéo dài qua nhiều kỳ đại hội.

Những “mỏ vàng” không còn chắc chắn

Nguyên nhân dễ nhận thấy nhất nằm ở sự sa sút của những môn từng giúp Hàn Quốc duy trì vị thế trong nhóm đầu châu Á.

Bắn cung chỉ giành 3 trong tổng số 10 HCV, trong đó đáng chú ý là đội tuyển nữ lần đầu tiên trong lịch sử ASIAD không giành HCV. Hàn Quốc thậm chí để Ấn Độ vượt qua ở môn này khi đối thủ giành 5 HCV.

Bơi lội cũng gây thất vọng lớn. Sau khi giành 6 HCV tại Hàng Châu, Hàn Quốc chỉ còn 1 HCV ở Aichi-Nagoya. Kim Woo-min, người từng giành 3 HCV ở kỳ trước, gặp vấn đề chấn thương và không thể tạo ra ảnh hưởng như kỳ vọng.

Taekwondo cũng không còn duy trì vị thế áp đảo như trước. Hàn Quốc giành 3 HCV, gồm 2 HCV ở nội dung poomsae và chỉ 1 HCV ở kyorugi. Ở môn võ được xem là thế mạnh truyền thống này, việc chỉ có một nhà vô địch ở các nội dung đối kháng là dấu hiệu đáng chú ý.

Judo chỉ có 1 HCV, trong khi bóng bàn thậm chí không giành được HCV hay HCB. Boxing và vật tiếp tục trắng tay. Nhiều môn từng được kỳ vọng như điền kinh, sepak takraw, wushu hay jujitsu cũng không mang về HCV.

Điều này cho thấy Hàn Quốc không chỉ mất một vài HCV vì phong độ nhất thời. Khoảng trống xuất hiện đồng thời ở nhiều môn vốn là nguồn huy chương quen thuộc.

Ngược lại, những tín hiệu tích cực lại đến từ các môn mà Hàn Quốc không phải lúc nào cũng được xem là “sân sau”. Các đội tuyển bóng rổ nam, bóng rổ nữ và 3x3 nam cùng giành HCV. Bóng chày bảo vệ thành công chức vô địch, bóng đá nam lần thứ tư liên tiếp đứng trên đỉnh ASIAD, còn bóng ném nữ trở lại vị trí số một sau 8 năm.

Đấu kiếm là ngoại lệ nổi bật trong nhóm môn truyền thống khi hoàn thành mục tiêu 4 HCV, với Oh Sang-uk giành cú đúp vàng và được chọn là VĐV xuất sắc nhất đoàn Hàn Quốc. Badminton cũng có Ahn Se-young bảo vệ thành công HCV đơn nữ, trở thành tay vợt đầu tiên trong lịch sử ASIAD vô địch nội dung này hai kỳ liên tiếp.

Bài toán lớn hơn nằm ở cách Hàn Quốc đào tạo VĐV

Đằng sau sự sa sút của các môn truyền thống là câu chuyện về hệ thống đào tạo VĐV. Hàn Quốc trong nhiều thập kỷ xây dựng thành công dựa trên mô hình thể thao thành tích cao, với hệ thống trường học, đội tuyển và trung tâm huấn luyện đóng vai trò quan trọng. Nhưng mô hình này đang gặp sức ép khi số lượng đội thể thao học đường giảm và việc phát triển VĐV trẻ ngày càng phải dựa nhiều hơn vào các CLB thể thao.

Chủ tịch Ủy ban Thể thao và Olympic Hàn Quốc Ryu Seung-min thừa nhận ASIAD là dịp để đánh giá lại sức cạnh tranh của thể thao Hàn Quốc trước Olympic Los Angeles 2028. Ông cho biết cần xem xét toàn diện từ đào tạo VĐV đến khoa học thể thao, đồng thời nhấn mạnh Bộ Giáo dục và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần phối hợp để giải quyết tình trạng suy giảm các đội thể thao trong trường học.

Đây là điểm đặc biệt đáng chú ý. Hàn Quốc không nhất thiết thiếu tài năng trẻ, nhưng con đường đưa một đứa trẻ từ việc chơi thể thao đến cấp độ VĐV thành tích cao đang thay đổi.

Những câu chuyện tích cực tại Aichi-Nagoya lại cho thấy một mô hình khác có thể mở ra. Kang Yeon-seo, 15 tuổi, bắt đầu với bắn cung tại một CLB trước khi chuyển sang trường có đội bắn cung và sau đó được chọn vào đội tuyển quốc gia. Kang Jun-i, 18 tuổi, bắt đầu chơi skateboard như một sở thích từ năm lớp hai rồi mới chuyển sang thi đấu đỉnh cao. Lee Jun-suk của teqball cũng chuyển môn sau khi không thành công với bóng đá và sau đó trở thành nhà vô địch châu Á.

Những trường hợp này cho thấy hệ thống CLB và thể thao phong trào có thể trở thành nguồn cung VĐV mới, thay vì mọi tài năng đều phải đi theo con đường thể thao học đường truyền thống.

Nhưng quá trình chuyển đổi không dễ dàng. Ryu Seung-min thừa nhận hệ thống CLB thể thao cần thời gian để bén rễ, trong khi người đứng đầu Trung tâm Huấn luyện Quốc gia Jincheon, Kim Taek-soo, chỉ ra những quy định về việc học và tiêu chuẩn học tập tối thiểu đang khiến quá trình tuyển chọn, đào tạo VĐV học sinh gặp khó khăn.

Đây cũng là lý do thành tích tại Aichi-Nagoya có ý nghĩa lớn hơn một bảng tổng sắp huy chương. Hàn Quốc đang đứng giữa hai mô hình: Trung Quốc tiếp tục dựa mạnh vào sự đầu tư của nhà nước cho thể thao thành tích cao, trong khi Nhật Bản có nền tảng thể thao phong trào rộng và hệ thống phát triển VĐV từ cơ sở. Hàn Quốc lại đang chuyển dần từ mô hình nhà nước dẫn dắt sang sự tham gia lớn hơn của khu vực tư nhân và hệ thống CLB.

Khoảng cách với Nhật Bản cũng là lời cảnh báo rõ ràng. Tại Aichi-Nagoya, Nhật Bản giành 83 HCV, hơn gấp đôi Hàn Quốc. Ở Hàng Châu, khoảng cách giữa hai nước chỉ là 10 HCV, nhưng lần này đã lên tới 44. Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục duy trì vị trí số một với 169 HCV.

Dù vậy, Aichi-Nagoya không chỉ mang đến những tín hiệu tiêu cực. Sự xuất hiện của các VĐV trẻ ở skateboard, thể dục dụng cụ hay những gương mặt mới trong bơi lội cho thấy Hàn Quốc vẫn có khả năng tạo ra thế hệ kế tiếp. Các môn thể thao đồng đội cũng cho thấy những lĩnh vực từng sa sút có thể phục hồi nếu tìm được cách mở rộng nguồn VĐV.

Vấn đề là Hàn Quốc phải biến những tín hiệu đó thành một hệ thống ổn định. Với Olympic Los Angeles 2028 chỉ còn chưa đầy hai năm, câu hỏi lớn không còn đơn giản là Hàn Quốc có thể giành bao nhiêu HCV, mà là họ sẽ đào tạo và duy trì thế hệ VĐV tiếp theo bằng mô hình nào.

ASIAD Aichi-Nagoya vì thế có thể được xem như một phép thử đối với toàn bộ hệ thống thể thao Hàn Quốc. 39 HCV là con số thấp nhất trong 44 năm, nhưng điều đáng lo hơn là ngày càng ít môn có thể được xem là “chắc vàng”. Khi lợi thế truyền thống bị thu hẹp và các đối thủ mới nổi ngày càng mạnh, Hàn Quốc sẽ phải tìm cách mở rộng nền tảng thể thao từ cơ sở nếu muốn duy trì vị thế trong nhóm đầu châu Á.