Kỳ 3: Từ sân chơi đến thành tích – công thức tạo ra những đội tuyển mạnh ở ĐH Đà Nẵng

Nếu giải cấp trường là nơi phát hiện nhân tố, Đại hội Thể thao sinh viên Đại học Đà Nẵng là bước tuyển chọn và kiểm chứng, thì lực lượng đứng phía sau quá trình ấy là những giảng viên, HLV trực tiếp làm công tác chuyên môn.

Khoa Giáo dục thể chất không chỉ đảm nhiệm giảng dạy mà còn tham gia tuyển chọn, huấn luyện và hỗ trợ các đội tuyển của các trường thành viên. Các giảng viên theo dõi VĐV qua từng giải đấu, từ đó phát hiện những nhân tố có chuyên môn để tiếp tục bồi dưỡng.

“Khoa Giáo dục thể chất là khoa chuyên môn về hoạt động thể chất, thể thao trường học cho sinh viên. Các thầy ngoài việc dạy môn Giáo dục thể chất cho sinh viên các trường còn có nhiệm vụ hỗ trợ, phát triển các môn thể thao ở các trường”,PGS.TSNguyễn Thanh Tùng, Trưởng Khoa Giáo dục thể chất, chia sẻ.

Người thầy đứng sau quá trình tuyển chọn

Việc xây dựng đội tuyển bắt đầu từ các trường thành viên. Khi đội tuyển được thành lập, giảng viên có chuyên môn ở từng môn thể thao tham gia tuyển chọn, xây dựng đội hình và tổ chức tập luyện. Những VĐV nổi bật qua các giải cấp trường tiếp tục được theo dõi khi thi đấu tại Đại hội Thể thao sinh viên Đại học Đà Nẵng.

Đây là quá trình diễn ra liên tục thay vì chỉ tập trung trước mỗi giải đấu. Giảng viên có thời gian quan sát năng lực, thể lực, kỹ thuật và khả năng phối hợp của từng VĐV, qua đó lựa chọn những nhân tố phù hợp với yêu cầu của đội tuyển.

“Khi các trường thành lập các đội tuyển thì các thầy làm nòng cốt huấn luyện, đi tuyển chọn, thậm chí làm luôn công tác trọng tài. Khi về Đại hội Thể thao sinh viên Đại học Đà Nẵng thì các thầy cũng chính là người huấn luyện công tác chuyên môn cho các bạn”, PSG.TS Nguyễn Thanh Tùng cho biết.

Sự gắn bó giữa giảng viên và VĐV cũng tạo ra tính kế thừa. Khi một lứa sinh viên tốt nghiệp, lực lượng mới đã được phát hiện từ các khóa dưới. Những VĐV có năng lực được đưa vào tập luyện cùng đội tuyển, từng bước tích lũy kinh nghiệm trước khi đảm nhận vai trò lớn hơn.

Đội ngũ chuyên môn còn có kinh nghiệm từ hệ thống thi đấu bên ngoài. Hiện có 3 giảng viên là trọng tài V.League và 4 giảng viên bóng rổ là trọng tài quốc gia. Việc trực tiếp tham gia các giải đấu giúp họ cập nhật yêu cầu chuyên môn, luật thi đấu và tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Từ góc độ tổ chức đội tuyển, đây là mắt xích quan trọng: VĐV được phát hiện ở trường, được giảng viên đánh giá và huấn luyện, sau đó bước vào đội tuyển với nền tảng chuyên môn được chuẩn bị trước.

Bóng rổ – công thức được kiểm chứng bằng thành tích

Bóng rổ là trường hợp thể hiện rõ nhất chuỗi tuyển chọn và huấn luyện này. Nguồn VĐV năng khiếu trẻ của thành phố Đà Nẵng tạo lợi thế lớn cho quá trình xây dựng đội bóng. Hầu hết các lứa năng khiếu từ U16 đến U19 khi bước vào đại học đều lựa chọn các trường thành viên của Đại học Đà Nẵng. Trong đó, Trường Đại học Sư phạm là điểm đến của nhiều VĐV trẻ theo học ngành Giáo dục thể chất.

Công tác tuyển sinh cũng góp phần kết nối nguồn VĐV này với môi trường đại học. Những VĐV có năng khiếu được định hướng vào ngành học phù hợp, trong đó sinh viên ngành Giáo dục thể chất tại Trường Đại học Sư phạm được hưởng chính sách miễn, giảm học phí.

Bước vào đại học, các VĐV trẻ tiếp tục tập luyện và thi đấu trong màu áo trường, đồng thời trở thành lực lượng nòng cốt của đội bóng rổ sinh viên. Qua các đội tuyển tham dự Đại hội Thể thao sinh viên Đại học Đà Nẵng, những VĐV nổi bật tiếp tục được tuyển chọn, huấn luyện để hướng tới các giải đấu cấp quốc gia.

Như vậy, hành trình của một VĐV bóng rổ có thể bắt đầu từ tuyến năng khiếu U16-U19, tiếp tục bằng việc lựa chọn môi trường đại học phù hợp, thi đấu ở cấp trường, được tuyển chọn vào đội tuyển Đại học Đà Nẵng rồi bước ra sân chơi toàn quốc. Cách làm này tạo ra nguồn lực có tính kế thừa, thay vì chờ đến sát giải mới tập hợp đội hình.

Hiệu quả được thể hiện bằng những con số cụ thể. Trong 4 năm liên tiếp, bóng rổ nam và nữ Đại học Đà Nẵng đều vô địch khu vực miền Trung giải bóng rổ sinh viên toàn quốc. Ở VCK, đội nam 2 lần giành chức vô địch, trong khi đội nữ có 1 lần giành hạng nhì và 1 lần hạng ba.

Để có thành tích kéo dài qua nhiều năm, đội bóng phải liên tục bổ sung lực lượng và duy trì quá trình huấn luyện. Những VĐV khóa trước tốt nghiệp được thay thế bằng các gương mặt trẻ từ các tuyến năng khiếu và các trường thành viên.

Bóng rổ Đại học Đà Nẵng cũng có nền tảng từ nhiều thập niên trước. Những năm đầu thập niên 1990, đội bóng rổ Trường Đại học Bách khoa từng quy tụ cán bộ, giảng viên và sinh viên tham gia thi đấu trong hệ thống giải bóng rổ chuyên nghiệp quốc gia. Những thế hệ này góp phần tạo dựng thương hiệu và nền tảng cho phong trào bóng rổ trong môi trường đại học.

Nền tảng ấy được tiếp nối bằng nguồn VĐV trẻ, hệ thống giải đấu sinh viên và đội ngũ huấn luyện. Thành tích vì thế không chỉ phản ánh chất lượng của một lứa cầu thủ mà cho thấy khả năng duy trì lực lượng qua nhiều thế hệ.

TS Đàm Hùng Phi, Phó trưởng Khoa GDTC nhìn nhận bóng rổ đang là môn có thành tích nổi trội, nhưng thể thao sinh viên Đại học Đà Nẵng không chỉ được đánh giá bằng một môn. Điểm quan trọng nằm ở việc mỗi đội thể thao đều có quá trình phát hiện và bồi dưỡng VĐV. Những nhân tố mới được tìm kiếm từ các giải đấu, được giảng viên theo dõi và huấn luyện, sau đó có cơ hội thi đấu ở cấp độ cao hơn.

“Đại học Đà Nẵng luôn đặt trọng tâm phát triển toàn diện sinh viên; đặc biệt ngoài việc học, Ban Giám đốc, Ban Giám hiệu các trường luôn tạo điều kiện cho thể thao”, TS Đàm Hùng Phi chia sẻ.

Từ một VĐV được phát hiện ở cấp trường đến khi khoác áo đội tuyển Đại học Đà Nẵng và thi đấu ở sân chơi toàn quốc, mỗi bước đều cần con người đứng phía sau. Với bóng rổ, chuỗi ấy đã được chứng minh bằng những chức vô địch khu vực và quốc gia.

Phía sau những chiếc cúp vì thế không chỉ là tài năng của VĐV, mà còn là một quá trình tuyển chọn, huấn luyện và chuẩn bị lực lượng kế cận được thực hiện qua nhiều năm.

Kỳ 1:ĐH Đà Nẵng và năng lực tổ chức các giải thể thao sinh viên quy mô lớn

Kỳ 2: ĐH Đà Nẵng xây hệ thống thể thao sinh viên từ cấp trường

Động Lực là thương hiệu thể thao Việt Nam với hơn 35 năm hình thành và phát triển, đồng hành cùng nhiều giải đấu, trường học và tổ chức thể thao trên cả nước. Tại Giải Bóng chuyền Sinh viên Toàn quốc 2026, Động Lực là Nhà tài trợ bóng thi đấu chính thức, cung cấp bóng chuyền Động Lực Hunter đạt tiêu chuẩn thi đấu Quốc Gia, góp phần mang đến những trận đấu chất lượng, chuyên nghiệp và công bằng. Sự đồng hành của Động Lực thể hiện cam kết lâu dài trong việc phát triển thể thao học đường, đồng thời góp phần nâng tầm chất lượng các giải đấu và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thể thao Việt Nam.