Bài học từ thể thao Hàn Quốc để đạt con số tăng trưởng 80 tỷ USD

Diễn đàn Kinh tế thể thao 2026 chứng kiến những kinh nghiệm xương máu của thể thao Hàn Quốc dưới chia sẻ của ông Cho Hyun Jae Chủ tịch Quỹ xúc tiến Thể thao Hàn Quốc - Nguyên Thứ Trưởng Bộ Văn Hoá, Thể thao và du lịch Hàn Quốc.

Trong nhiều thập kỷ qua, Hàn Quốc không chỉ được biết đến là một cường quốc công nghệ hay văn hóa đại chúng, mà còn là một trong những quốc gia xây dựng thành công mô hình phát triển thể thao toàn diện và bền vững.

Từ xuất phát điểm khiêm tốn, thể thao Hàn Quốc đã từng bước chuyển mình, trở thành một ngành công nghiệp chiến lược đóng góp quan trọng vào nền kinh tế quốc gia. Hành trình này không phải là kết quả của may mắn, mà là sản phẩm của tầm nhìn dài hạn, chính sách đồng bộ và sự đầu tư có hệ thống.

"Hôm nay, tôi muốn chia sẻ một câu chuyện không chỉ về huy chương hay cúp vô địch, mà là về một quá trình chuyển đổi mang tính hệ thống của nền kinh tế thể thao Hàn Quốc. Chúng ta sẽ cùng thảo luận về mô hình Hàn Quốc – một lộ trình cho thấy thể thao đã phát triển từ công cụ thể hiện niềm tự hào dân tộc trở thành một động cơ kinh tế công nghệ cao trị giá hàng tỷ đô la", ông Cho chia sẻ.

Một trong những bài học giúp Kinh tế thể thao Hàn Quốc "lột xác", vươn mình mạnh mẽ là chiến lược chính sách được Chính phủ nước này xây dựng và thực thi gồm 3 yếu tố chính là hợp tác công - tư (PPP), mời những tập đoàn lớn rót tiền vào thể thao và cốt lõi là nguồn tài chính tới từ mô hình cá cược thể thao hợp pháp (Sports Toto).

Trong lĩnh vực công nghiệp thể thao, mô hình hợp tác công – tư (PPP) đóng vai trò rất quan trọng. Chính phủ nên đóng vai trò “trọng tài”, không phải “người chơi”. Hàn Quốc đã chuyển giao quản lý từ bộ máy hành chính sang các đơn vị chuyên nghiệp.

Theo Luật Thúc đẩy Công nghiệp Thể thao năm 2007, các doanh nghiệp tư nhân được thuê dài hạn tới 25 năm (trước đó chỉ 3 năm). Điều này rất quan trọng, bởi thời hạn thuê dài giúp doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào nhà hàng, khu dịch vụ và bán lẻ. Nhờ đó, chi phí của chính phủ giảm 30% và doanh thu cơ sở tăng 50%. Ở các khu kinh tế đặc biệt, thời hạn thuê còn có thể lên tới 50 hoặc thậm chí 100 năm.

Các tập đoàn lớn như Samsung, LG, SK hay Hyundai đóng vai trò nền tảng cho kinh tế thể thao. Năm 2024, giải bóng chày KBO lần đầu đạt 10 triệu khán giả. Các doanh nghiệp đầu tư hàng triệu USD cho đội bóng không chỉ vì quảng bá thương hiệu mà còn vì giá trị truyền thông có thể đạt tới 100 triệu USD, thậm chí mang lại lợi nhuận trực tiếp.

Nguồn tài chính cốt lõi của hệ thống là mô hình cá cược thể thao hợp pháp (Sports Toto), tạo ra từ 1,5 đến 2 tỷ USD mỗi năm. Trong đó, 50% được dành cho thể thao cộng đồng, 30% hỗ trợ vận động viên, tổ chức thể thao và thể thao người khuyết tật, còn 20% dành cho nghiên cứu, khởi nghiệp và phát triển kinh tế thể thao. Nhờ vậy, ngân sách thể thao luôn ổn định.

Mô hình này bắt đầu từ World Cup 2002 để tài trợ xây dựng 10 sân vận động, chiếm khoảng 30% chi phí. Hiện nay, doanh thu Sports Toto hằng năm khoảng 1,8 tỷ USD, đến từ bóng đá (50%), bóng chày (25%), bóng rổ (15%) và bóng chuyền, golf (10%).

Các liên đoàn thể thao Hàn Quốc đã ký các hợp đồng trị giá hàng trăm triệu USD với nền tảng OTT. Thay vì truyền hình truyền thống, nội dung thể thao đang chuyển sang nền tảng số, cho phép người xem trải nghiệm đa màn hình, tương tác trực tiếp và góc quay đa chiều nhờ 5G.

Ngoài ra, Hàn Quốc còn tiên phong trong khái niệm “sportainment” – kết hợp thể thao với giải trí. Ví dụ, một chương trình thực tế về bóng chày đã trở thành hiện tượng quốc gia, giúp doanh số thiết bị bóng chày nghiệp dư tăng 25%. Khán giả trẻ và nữ giới hiện chiếm hơn 35% nhờ các sân vận động được thiết kế “check-in đẹp”, kết hợp biểu diễn K-pop và nhiều hoạt động giải trí.