Chiến thuật dàn quân Manipular là chiến thuật được sử dụng vào trước thế kỷ thứ tư trước công nguyên. Đây là chiến thuật tiêu biểu và là chiến cơ bản nhất trong quân đội. Dựa theo các ghi chép thì chiến thuật này chia quân đội La Mã ra làm bốn quân đoàn, mỗi quân đoàn chia thành 10 đội nhỏ. Sẽ có ba quân đoàn được xếp thành hàng, còn quân đoàn còn lại sẽ là nhóm đánh nhử và phá đội hình địch. Tổng số quân thường thấy trong chiến thuật là 4200 quân.
Các đơn vị trong chiến thuật dàn quân Manipular:
- Velites (Veles): Đây là nhóm đầu tiên xuất trận, nhóm này là nhóm trẻ tuổi nhất trong toàn quân đội. Đa phần là dưới hai mươi tuổi, có nhiệm vụ nhử địch và phá đội hình địch. Thường được trang bị giáp nhẹ và mang theo một tấm khiên tròn nhỏ để bảo vệ gọi là parma có đường kính khoảng 1m. Giáp mà họ thường mặc được gọi là galea với đặc trưng là được nón được bao phủ bằng một cái đầu da sói. Vũ khí thường được sử dụng là verutum, một loại giáo phóng giống với pilum nhưng nhỏ hơn.

Velites là tập hợp những người lính trẻ tuổi nhất
- Hastati (Hastatus): Đây là nhóm được xếp ở hàng thứ nhất sẽ trạm trán địch trực tiếp đầu tiên trên chiến trường. Độ tuổi thông thường là khoảng 20 tuổi. Thường được trang bị giáp khá giống với velites nhưng có độ bảo vệ tốt hơn. Vũ khí thông thường là một hoặc hai pilum, khiên là scutum, kiếm sẽ là gladius. Số lượng thông thường 1200 quân.
Xem thêm: Gladius và Pilum bộ đôi trên chiến trường La Mã

Hastati là bức tường đầu tiên của chiến thuật Manipular
- Principes (Princeps): Đây là nhóm được xếp ở hàng thứ hai. Độ tuổi thông thường là hơn 20 tuổi. Họ được trang bị giống như hastati chỉ khác một điều là những chiến binh Principes khỏe hơn giàu kinh nghiệm chiến đấu hơn. Số lượng thông thường 1200 quân.
Principes là những kẻ thiện chiến đã được trang bị giáp nặng của quân đội La Mã
- Triarii: Đây là nhóm được xếp ở hàng thứ ba. Được xem là nhóm già dặn và giàu kinh nghiệm chinh chiến nhất, độ tuổi thông thường vào khoảng 30 tuổi. Triarii thường được trang bị những bộ giáp kiên cố nhất và sử dụng hasta thay vì pilum. Hasta là dạng giáo dài để đâm chứ không dùng để phóng, họ vẫn được trang bị scutum và gladius như những đơn vị khác, tuy nhiên số lượng triarii thường khá ít, chỉ vào khoảng 600 lính so với con số thông thường của 2 hàng trên là 1200 lính.

Triarii thực sự là cơn ác mộng đối với kẻ thù bởi khả năng thiện chiến và tính kỷ luật của họ
Cách vận hành của Manipular:

Sơ đồ tối giản chiến thuật Manipular
- Lực lượng sẽ bố trí thành hàng và chia làm các đội nhỏ, mỗi đội khoảng 120 quân, riêng hàng cuối cùng là triarii chỉ có 600 quân thì sẽ chia thành mỗi đội 60 quân. Hai hàng trên sẽ xếp quân đứng xéo nhau để có thể dễ hỗ trợ lẫn nhau.
- Đầu tiên nhóm velites sẽ đi lên trước và phóng những cây giáo vào đối phương để quấy rối địch và phá đội hình. Sau khi đã phá đội hình và nhử được địch đuổi theo thì nhóm này sẽ rút lui về phía sau nhóm triarii.
- Khi địch đến gần thì hàng đầu tiên là hastate sẽ chủ động phóng pilum và ngăn chặn địch đầu tiên. Họ sẽ xếp khiên vào nhau để tạo thành bức tường vững chắc và ngăn chặn địch tiến thêm.
- Khi địch quá hung hãn và hastate có dấu hiệu gặp khó khăn, nhóm principes sẽ bắt đầu tiến lên để hỗ trợ đồng thời tiến hành bao vây dần quân địch.
- Khi mà cả hai hàng vẫn chưa không chế được thì nhóm cuối cùng là triarii sẽ ra trận nhưng khác với hai hàng đầu tiên. Nhóm triarii luôn quỳ phía sau hai hàng đầu tiên để tránh bị lộ diện. Chỉ khi mà hai hàng đầu tiên gặp khó khăn họ mới tiến hành bọc ra phía sau địch và dùng hasta để tấn công dồn ép địch. Như thế với sự bất ngờ và bị vào thế gọng kìm, địch dễ dàng bị tiêu diệt.
Về cơ bản đây là thuật được sử dụng và nghiên cứu rất nhiều, với tổng số quân là 4200 quân thì đây là một chiến rất hiệu quả và mang tính chủ động cao. Tới tận bây giờ chiến thuật này vẫn được áp dụng rất nhiều trên thế giới bởi các đội cảnh sát phòng chống bạo động.
Một game thủ đã sử dụng chiến thuật Manipular để đánh trận trong series game chiến thuật nổi tiếng Total War: Rome II
Manipular trong thời kỳ hiện đại
Trong thời kỳ hiện đại khi quân sự bắt đầu phát triển đến các loại vũ khí tầm xa như súng ống và các loại vũ khí nóng như các đầu đạn tên lửa,... Manipular dần mất vị thế trên chiến trường, tuy nhiên, chiến thuật này lại trở thành một trong những chiến thuật tối ưu để an ninh các nước sử dụng trong việc chống bạo loạn.
Theo thời gian, các đội hình Manipular hiện đại dần lược bỏ bớt quân số, giảm bớt tính tấn công trong đội hình. Thay vào đó, chiến thuật Manipular hiện đại tập trung chú trọng vào sự chắc chắn và đảm bảo tránh đổ máu ít nhất có thể. Có thể nói, đội hình Manipular trong hiện tại mang tính răn đe và kiềm chế hơn là tính hiếu chiến của thuở trước.
Nếu như Hy Lạp và La Mã là 2 đế chế thống trị về quân sự thời kỳ trước Công Nguyên thì đến thời kỳ Trung Cổ, người Đức (Phổ) lại là những kẻ dẫn đầu về khoa học quân sự.
Giáo và kiếm luôn xuất hiện trên rất nhiều chiến trường trong lịch sử vì tính hiệu quả và với tính dễ sản xuất của nó. Người La Mã cũng không ngoại lệ, tuy vậy, giáo và kiếm của người La Mã lại thuộc dòng vũ khí khá "sang chảnh" so với quân đội nước khác thời bấy giờ.
Ngôn ngữ thiết kế và giá trị của khiên Scutum đã tồn tại cho đến tận ngày nay. Điều gì đã khiến chiếc khiên La Mã đặc trưng này "sống lâu" như thế?
Bình luận
Cựu vương Eddie Alvarez hoài nghi về cơ hội của Conor McGregor trước Max Holloway, nhưng vẫn tin vào một ngoại lệ nhờ tính cách ám ảnh của siêu sao này.
Bản hợp đồng trị giá hơn 42 triệu USD của James Harden có thể sẽ bị đem ra mổ xẻ nếu anh không cải thiện phong độ để giúp Cavaliers tiến sâu tại Playoffs.
Huấn luyện viên Thomas Tuchel đã lên tiếng giải thích về bản danh sách 26 cầu thủ đội tuyển Anh tham dự World Cup 2026, nơi chứng kiến một cuộc thanh lọc lực lượng vô cùng tàn nhẫn.
Huấn luyện viên Thomas Tuchel đã chính thức công bố danh sách 26 tuyển thủ Anh tham dự World Cup 2026, kích ngòi cho những cuộc tranh luận nảy lửa sẽ còn kéo dài trong nhiều tuần tới.
Đối mặt với những lựa chọn mang tính định hình tương lai của Lakers, LeBron James khẳng định anh sẽ không vội vàng và ưu tiên gia đình trước khi đưa ra quyết định.
Cập nhật link trực tiếp cúp bóng chuyền VTV9 Bình Điền 2026, trận đấu khuôn khổ tranh hạng 7 diễn ra lúc 17h00 ngày hôm nay 22/5 giữa Vietinbank vs Suwon City.
Huấn luyện viên Thomas Tuchel vừa gây bất ngờ khi điền tên hậu vệ Djed Spence vào danh sách tham dự World Cup 2026 của đội tuyển Anh.
Nghịch lý kinh tế tại NBA: Giá vé thấp nhất cho một trận đấu của Knicks tại sân nhà còn đắt hơn tổng giá của ba trận đấu diễn ra ở Cleveland trong cùng một series.
Wasapon Kaewpaluk vừa được bổ nhiệm làm HLV trưởng U17 Thái Lan. Nhà cầm quân này từng gây tranh cãi tại AFF Cup 2022 khi có hành động bị cho là khiêu khích truyền thông Việt Nam sau trận chung kết lượt đi trên sân Mỹ Đình.
Lịch thi đấu, trực tiếp cầu lông Malaysia Masters hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải cầu lông Malaysia Masters năm 2026 mới nhất.
Lịch thi đấu, trực tiếp billiard carom 3 băng TPHCM World Cup năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp giải billiard carom 3 băng TPHCM World Cup năm 2026 mới nhất.
Khởi tranh từ ngày 18/05, Giải billiard carom 3 băng TPHCM World Cup 2026 bước vào giai đoạn quyết liệt khi có 6 đại diện Việt Nam tham gia tranh tài tại vòng đấu chính diễn ra vào hôm nay (22/5/2026).
Hậu vệ Moustapha Mbow của Paris FC vỡ òa hạnh phúc khi hiện thực hóa giấc mơ cùng tuyển Senegal tham dự vòng chung kết World Cup 2026.
Dù đã nhiều lần góp mặt tại U17 World Cup, các đại diện Đông Nam Á vẫn chưa thể giành vé vào vòng knock-out dù Indonesia là đội tiến gần nhất tới cột mốc lịch sử ấy.
Trong một phát biểu đầy trung thực, LeBron James thừa nhận thất bại của Lakers trước Thunder không phải vì thiếu nỗ lực, mà là sự chênh lệch quá lớn về mặt tài năng.
Lacy Schneemann (sinh năm 1997, cư trú tại Austin, Texas, Hoa Kỳ) là một trong những nhân vật đặc biệt và thú vị nhất của làng Pickleball chuyên nghiệp Mỹ. Cô được mệnh danh là "Bộ não cơ khí" của PPA Tour khi vừa là một tay vợt lọt nhóm tinh hoa Top 10 thế giới, vừa là một kỹ sư hàng không vũ trụ đương nhiệm tại tập đoàn công nghệ Boeing.
Tina Pisnik (sinh năm 1981, cư trú tại Bradenton, Florida, Hoa Kỳ) là một trong những câu chuyện truyền cảm hứng kỳ diệu nhất của làng thể thao thế giới. Từ một cựu tay vợt Olympic phải giải nghệ đầy tiếc nuối vì tai nạn, cô đã tạo nên một màn hồi sinh chấn động để vươn lên trở thành một trong 10 tay vợt nữ xuất sắc nhất hành tinh ở độ tuổi 45.
Quyết định từ bỏ bảng xếp hạng thế giới của đương kim vô địch Olympic Fan Zhendong vào cuối năm 2024 để chuyển sang Đức và Mỹ thi đấu đã bóc trần một thực tế khốc liệt: Mâu thuẫn sâu sắc giữa các siêu sao hàng đầu và hệ thống giải đấu thương mại của Liên đoàn Bóng bàn Thế giới (WTT)
Jade Kawamoto (sinh năm 1996, cư trú tại Indianapolis, Indiana, Hoa Kỳ) được ví như "Kẻ săn mồi thầm lặng" và là một trong những tay vợt thuận tay trái xuất sắc nhất thế giới hiện nay. Cô nổi tiếng với lối chơi kiểm soát bóng vô cùng thông minh, điềm tĩnh và là một nửa của cặp chị em song sinh mang dòng máu Hawaii khuấy đảo làng banh nhựa chuyên nghiệp.
Rachel Rohrabacher (sinh năm 1998, cư trú tại Tampa, Florida, Hoa Kỳ) được ví như một "khẩu thần công" bùng nổ nhất ở các nội dung đánh đôi tại hệ thống PPA Tour. Cô nổi tiếng với lối chơi tấn công bộc phát cực kỳ hung hãn và là chủ nhân của kỷ lục thế giới về số cú đánh ghi điểm trực tiếp (clean winners) trong một trận chung kết đôi nữ chuyên nghiệp.
Catherine Parenteau (sinh năm 1994, cư trú tại Miami, Florida, Hoa Kỳ) là một trong những tượng đài vĩ đại và là tay vợt nữ giàu thành tích thứ hai trong lịch sử thế giới bộ môn Pickleball. Ngôi sao mang quốc tịch Canada này nổi tiếng với sự toàn diện tuyệt đối ở cả ba nội dung thi đấu chuyên nghiệp.
Là người kế thừa những gì Ngọc Hoa để lại từ VTV Bình Điền Long An đến ĐTQG, Thanh Thuý nhận được sự thấu hiểu của đàn chị.
Ngôi sao Jalen Williams của OKC Thunder đang phải đối mặt với nguy cơ ngồi ngoài ở Game 3 sau khi tái phát chấn thương gân kheo, một đòn giáng mạnh vào tham vọng vô địch của đội bóng.
PBVSI đã chính thức xác nhận việc hai trụ cột của đội tuyển bóng chuyền nam Indonesia là Rivan Nurmulki và Nizar Zulfikar xin rút lui khỏi đội tuyển quốc gia.
Sự vắng mặt dài ngày của cựu số 1 thế giới Fan Zhendong tại đội tuyển quốc gia Trung Quốc từ lâu đã là dấu hỏi lớn nhất của làng bóng bàn toàn cầu.
Đội tuyển bóng chuyền nam Mỹ đã chính thức công bố danh sách đăng ký tham dự Volleyball Nations League 2026 với nhiều gương mặt đáng chú ý.
Ngoại binh người Thái Lan Kuttika Kaewpin tiếp tục trở thành một trong những cái tên nhận được nhiều tình cảm nhất tại Cúp VTV9 Bình Điền 2026.
Sau khi khép lại hành trình tại Cúp VTV9 Bình Điền 2026 vào ngày 23/5, các thành viên của đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam sẽ chỉ có đúng một ngày nghỉ ngơi trước khi đáp chuyến bay ra Hà Nội vào ngày 25/5 để bước vào giai đoạn chuẩn bị cuối cùng cho AVC Cup 2026.
Sự chần chừ của LeBron James trên thị trường cầu thủ tự do có thể tạo ra một "gánh nặng" 58 triệu USD trên quỹ lương, đe dọa trực tiếp đến kế hoạch chuyển nhượng của Lakers.
Golf là môn thể thao cần kỹ thuật, sự tập trung và tính kiên nhẫn. Để bắt đầu chơi golf, bạn cần nắm vững 4 kỹ thuật cốt lõi: cầm gậy, tư thế setup, swing (vung gậy) và putting.
Sự phát triển của văn hóa game số tại Đông Nam Á cho thấy một quy luật nhất quán: người chơi luôn bị thu hút bởi những trải nghiệm mang tính kết nối văn hóa và được thiết kế dành riêng cho họ.
Đây được xem là tín hiệu tích cực cho sự phát triển của Esports nữ, cả về chất lượng chuyên môn lẫn cấu trúc thi đấu chuyên nghiệp.
U17 Việt Nam sẽ phải đối mặt ba đối thủ giàu sức mạnh và mang phong cách khác biệt tại U17 World Cup 2026. Trong đó, U17 Bỉ nổi bật với kỹ thuật hiện đại, U17 Mali giàu thể lực còn U17 New Zealand sở hữu lối chơi tốc độ.
VAIR đang nổi lên nhờ tốc độ cập nhật nhanh và khả năng tiếp cận tốt hơn với người chơi pickleball phong trào.
Vượt qua những rào cản về khoảng cách địa lý trong quá trình tập luyện, cặp vận động viên Lauren Lam và Allison Quynh Lee đã lội ngược dòng xuất sắc trước đối thủ Trung Quốc để vào bán kết nội dung đôi nữ giải cầu lông Malaysia Masters 2026.
World Cup 2026 đi vào lịch sử với quy mô lớn chưa từng có, nhưng điều này cũng đồng nghĩa với việc các đội tuyển phải đối mặt với bài toán di chuyển vô cùng nan giải.
HLV Julian Nagelsmann đã công bố danh sách 26 tuyển thủ Đức tham dự World Cup 2026. Nhiều khả năng ông sẽ vận hành theo sơ đồ 4-2-3-1 ưa thích.
Với Tinder, pickleball có thể không chỉ là một môn thể thao — mà còn là chìa khóa giúp ứng dụng này tái định nghĩa cách Gen Z kết nối với nhau trong thời đại số.
Theo giới chuyên môn, điều tuyển Trung Quốc cần cảnh giác nhất là việc các đối thủ đã có quá nhiều thời gian để nghiên cứu hệ thống chiến thuật của “ShaTou”.
Đội tuyển Pháp sở hữu hàng công đáng sợ nhưng việc trùng vị trí khiến HLV Deschamps đau đầu. Dẫu vậy, Dembele tin sự linh hoạt sẽ mang lại hiệu quả lớn.