Phá kỷ lục quốc gia 3 năm liên tiếp, đội hình chạy tiếp sức 4x400m nam có cơ hội tranh huy chương ở ASIAD 20?

Đội hình chạy tiếp sức 4x400m nam quốc gia đang sở hữu lực lượng tốt nhất trong vòng 10 năm trở lại đây. Sở dĩ nói như vậy dựa trên hai yếu tố quan trọng: Thành tích và Lực lượng.

Còn nhớ ở SEA Games 2017 tại Malaysia đội hình 4x400m nam từng lập kỷ lục quốc gia với thông số 3 phút 07 giây 40. Kỷ lục đó đã đứng vững suốt 7 năm và chỉ bị phá khi đội hình 4x400m nam giành huy chương đồng ở giải Vô địch điền kinh các nội dung tiếp sức châu Á ở Thái Lan vào giữa năm 2024, với thành tích 3:07.37 giây.

Cần 7 năm để kỷ lục 4x400m nam quốc gia cải thiện nhanh hơn vỏn vẹn 3% giây. Nhưng kể từ đó, trong 3 năm có thêm tới 3 lần kỷ lục này bị xô đổ.

Ngay ở giải Vô địch điền kinh quốc gia cuối năm 2024, đội hình 4x400m nam của Hà Nội - tức chưa phải những tuyển thủ quốc gia tốt nhất - cũng phá kỷ lục với thông số 3:06.95 giây.

Kỷ lục tiếp tục xuất hiện: 3:06.20 giây, khi đội 4x400m nam quốc gia giành huy chương bạc ở giải Điền kinh Đài Loan mở rộng giữa năm 2025. Và mới nhất ở giải Vô địch điền kinh các nội dung tiếp sức châu Á 2026 cách đây hơn hai tháng, bộ tứ: Tạ Ngọc Tưởng - Trần Đình Sơn - Vũ Ngọc Khánh - Lê Ngọc Phúc đã phá rất sâu kỷ lục với thành tích 3:02.60 giây.

Đây là thông số cực kỳ ấn tượng, bởi đã bỏ xa kỷ lục cũ tới hơn... 3,5 giây. Cần nhớ rằng những kỷ lục trước đó chỉ khác biệt tính bằng phần trăm giây, và đây thông thường cũng là ngưỡng cách biệt giữa các đội hình ganh đua trên đường chạy 4x400m. Thế nên, chạy nhanh hơn tới vài giây là "rất sốc".

"Đội hình tiếp sức 4x400m thiết lập kỷ lục quốc gia mới với thành tích 3 phút 02 giây 60 nếu tính ra điểm số nó tương đương 1.157 điểm trên bảng ranking của Điền kinh thế giới. Theo tôi biết, đây là số điểm cao bậc nhất đạt được trong lịch sử các nội dung điền kinh tại Việt Nam", chuyên gia người Bulgaria đang làm việc cùng tổ đội hình 400m nam, Vladimir Simeonov đánh giá.

Kỷ lục không tưởng với Tưởng

Với những gì thể hiện trên đường chạy, về lý thuyết đội hình vừa phá kỷ lục quốc gia cũng là lực lượng 4x400m nam mạnh nhất của Việt Nam trong một thập kỷ trở lại đây. Điều thú vị trong đội hình trên là Trần Đình Sơn, người từng góp mặt ở đội hình lập kỷ lục tại Malaysia cách đây 9 năm. Ở tuổi 29, Đình Sơn đang là "anh cả" ở đội 4x400m nam hiện tại. Nhưng còn thú vị hơn bởi ngôi sao sáng nhất hiện là "cậu em áp út" Tạ Ngọc Tưởng.

Chân chạy sinh năm 2005 đang nắm giữ đồng thời cả hai kỷ lục chạy 400m nam trẻ quốc gia và lứa tuổi vô địch. Thậm chí trong vòng 1 năm qua Tạ Ngọc Tưởng đã... 2 lần phá kỷ lục quốc gia ở đường chạy 400m nam. Ở giải Vô địch quốc gia tháng 8/2025 Tưởng bùng nổ khi cán đích đầu tiên với thông số 45 giây 59.

Thông số trên vượt xa kỷ lục quốc gia cũ đã tồn tại tròn một thập kỷ, thuộc về đàn anh Quách Công Lịch (45 giây 99, năm 2015). Chưa hết, cách đây 1 tháng ở giải Vô địch Điền kinh U23 châu Á, Ngọc Tưởng có kỷ lục mới: 45 giây 50 khi đạt tấm huy chương bạc.

Tưởng đang tạo ra những kỷ lục cá nhân đúng nghĩa không tưởng! Và tất nhiên chân chạy 21 tuổi này là "át chủ bài" của đội hình tiếp sức 4x400m nam. Bên cạnh Ngọc Tưởng, cựu vô địch quốc gia Lê Ngọc Phúc hay Vũ Ngọc Khánh đều sinh từ năm 2002 trở về sau, tức đang ở giai đoạn trẻ trung sung mãn nhất.

Những nhân tố dự bị như Trần Nhật Hoàng, người từng lập hat-trick HCV ở SEA Games 2019 ở các nội dung chạy 400m cũng chỉ sinh năm 2000, hay Nguyễn Xuân Quang mới ở tuổi 22...

Đây là đội hình được đánh giá kết hợp hoàn hảo từ bản lĩnh với sức trẻ, từ kỷ lục gia đến những gương mặt đạt đẳng cấp tiệm cận về thành tích, đã tích lũy kinh nghiệm chinh chiến ở SEA Games lẫn ASIAD và những giải đấu cấp độ khác ở châu lục.

Nhưng sau tất cả, liều chừng đó đã đủ để điền kinh Việt Nam nhắm tới tấm huy chương ở ASIAD 20 diễn ra cuối tháng này?

Dấu hỏi cho tấm huy chương chưa từng chạm tới?

Vô địch châu Á kèm với kỷ lục quốc gia phá rất sâu, đưa thành tích về ngưỡng 3 phút 02 giây là tín hiệu rất đáng mừng trước thềm ASIAD 20 tại Nagoya, Nhật Bản cuối tháng này. Nhưng cần nhớ rằng ở giải tiếp sức châu Á các cường quốc điền kinh như Nhật Bản, Ấn Độ, Qatar, Bahrain, Trung Quốc... vẫn chưa tung ra lực lượng mạnh nhất - điều đó có nghĩa thành tích cách đây hơn hai tháng không phải thước đo chuẩn mực để áp tính huy chương cho ASIAD tới đây.

Cần một ví dụ để nhắc nhở thì đó chính là trường hợp của đội tiếp sức 4x400m nữ. Đội hình này đã thống trị SEA Games suốt từ 2017, giành những chức vô địch châu Á liên tiếp từ năm 2023 cho đến nay nhưng ở kỳ ASIAD gần nhất ở Hàng Châu các cô gái 4x400m chỉ xếp hạng tư.

Lần gần nhất - và cũng là duy nhất - đội tiếp sức 4x400m nữ đứng bục ở ASIAD là khi đoạt huy chương đồng tại Đại hội năm 2018. Với đội hình 4x400m nam, thực tế chúng ta vẫn chưa một lần chạm đến huy chương ASIAD.

Nếu soi chiếu thành tích quá khứ, sẽ thấy rất khó khăn bởi mốc trên 3 phút 02 giây là không đủ lọt vào top 3 ở ASIAD 2018, bởi những đội chạy tốt nhất đều cán đích dưới mốc này, thậm chí đội 4x400m nam Qatar còn lập kỷ lục châu Á khi chạy quanh mốc 3 phút.

Đáng chú ý, ngay cả đội xếp thứ 3 ở kỳ ASIAD gần nhất tại Hàng Châu 2023, 4x400m nam Sri Lanka cũng đạt thông số 3:02.55 giây, tức vẫn nhanh hơn đội hình giữ kỷ lục Việt Nam hiện tại 5% giây.

Về lý thuyết, thành tích 3:02.60 giây chỉ "quy đổi" ra tương đương tấm huy chương bạc 4x400m nam nhưng là ở Á vận hội cách đây 12 năm. Điều đó nói lên thực tế là thể thao nói chung và điền kinh nói riêng là vậy, luôn vận hành và phát triển theo đúng quỹ đạo: Nhanh hơn - Cao hơn - Xa hơn, vậy nên thành tích thi đấu sẽ chỉ ngày một cải thiện và tiến bộ.

Tất nhiên, trong một cuộc đấu cụ thể còn nhiều yếu tố tác động nên thành tích thi đấu của mỗi vận động viên và đội hình tổ nhóm, đặc biệt là nội dung tiếp sức. Không hẳn điền kinh Việt Nam không có hy vọng ở đội hình 4x400m nam đã liên tục bứt phá thành tích với những kỷ lục quốc gia trong hơn 2 năm qua. Nhưng rõ ràng, đánh giá một cách sòng phẳng và khách quan, kỷ lục quốc gia chưa phải một sự đảm bảo mà để nhắm đến tấm huy chương ở ASIAD tới đây. Các chân chạy như Tưởng, Phúc, Khánh, Sơn, Hoàng, ai được chọn vào đội hình thi đấu, đều sẽ phải nỗ lực 200%, vượt ngưỡng xuất sắc nhất của bản thân, nếu muốn tạo ra lịch sử với chiếc gậy tiếp sức trên tay.