VĐV Teqball Việt Nam xuất thân từ môn gì?

Teqball mới phát triển tại Việt Nam trong thời gian ngắn nhưng đã tạo dấu ấn tại SEA Games 2025 và ASIAD 2026. Thành công ấy có một nguyên nhân đáng chú ý: đội tuyển Việt Nam không xây dựng lực lượng hoàn toàn từ con số 0 mà tận dụng những VĐV đã có nền tảng kỹ thuật phù hợp từ các môn khác.

Theo Cục Thể dục thể thao Việt Nam, phần lớn VĐV Teqball Việt Nam chuyển sang từ cầu mây, đá cầu và bóng đá. HLV Lê Quang Khang cho biết nền tảng thể lực và kỹ năng sẵn có giúp các VĐV thích nghi tương đối nhanh với môn thể thao mới.

Cầu mây và đá cầu là nền tảng quan trọng

Trong số những môn tạo ra nguồn VĐV cho Teqball Việt Nam, cầu mây và đá cầu có sự tương đồng rõ nhất. Bá Trường Giang là ví dụ tiêu biểu. VĐV này xuất thân từ cầu mây trước khi chuyển sang Teqball. Theo chia sẻ của Trường Giang, hai môn có nhiều điểm giao nhau về kỹ thuật, từ đánh đầu, dùng đùi kiểm soát bóng cho tới những động tác nhào lộn. Chính kinh nghiệm từ cầu mây giúp anh nhanh chóng làm quen với chiếc bàn cong và cách đưa bóng sang phần sân đối phương.

Điều này cũng lý giải vì sao các VĐV Đông Nam Á thường có khả năng thích nghi tốt với Teqball. Liên đoàn Teqball Quốc tế (FITEQ) từng chỉ ra rằng phong cách thi đấu thiên về kỹ thuật nhào lộn và xử lý bóng trên không phổ biến ở các VĐV Đông Nam Á, đặc biệt là Thái Lan và Malaysia, những quốc gia có nhiều VĐV xuất thân từ cầu mây.

Với Teqball, cầu thủ không được dùng tay và phải điều khiển bóng bằng chân, đầu, ngực hoặc đùi. Vì vậy, khả năng giữ thăng bằng, cảm giác bóng, độ linh hoạt và xử lý bóng trên không có giá trị rất lớn. Đây đều là những kỹ năng mà VĐV cầu mây đã được rèn luyện từ trước.

Đá cầu cũng tạo ra nền tảng tương tự. Khả năng điều khiển quả cầu bằng nhiều bộ phận của cơ thể, thực hiện những động tác chân có độ khó cao và giữ thăng bằng trong các tư thế khác nhau giúp VĐV dễ thích nghi với yêu cầu kỹ thuật của Teqball.

Lãnh đội Teqball Việt Nam Trần Duy Khâm từng cho biết trong 6 VĐV Việt Nam dự SEA Games 2025 có tới 4 người, trong đó có 3 nam, xuất thân từ đá cầu hoặc cầu mây. Theo ông, đây là lợi thế đáng kể bởi nền tảng kỹ thuật của hai môn phù hợp với Teqball.

Đây cũng là cách giải thích quan trọng cho tốc độ tiến bộ của Teqball Việt Nam. Thay vì mất nhiều năm đào tạo một VĐV hoàn toàn mới, đội tuyển có thể tìm kiếm những người đã sở hữu nền tảng vận động phù hợp rồi đào tạo thêm kỹ thuật và chiến thuật đặc thù của Teqball.

Vì sao Thái Lan cũng đi theo con đường tương tự?

Câu chuyện của Việt Nam khá giống với Thái Lan, dù mức độ phát triển của hai đội tuyển hiện nay khác nhau.

Thái Lan có truyền thống cầu mây rất mạnh và đây trở thành nguồn cung VĐV tự nhiên cho Teqball. FITEQ xác định những VĐV Đông Nam Á có nền tảng cầu mây thường phát triển phong cách thi đấu giàu tính nhào lộn, sử dụng tốc độ chân và khả năng xử lý bóng trên không để tạo ra những pha tấn công khó chống đỡ.

Tại ASIAD 2026, nhiều VĐV Thái Lan chuyển từ cầu mây sang Teqball. Jutatip Kuntatong là trường hợp nổi bật: cô chỉ bắt đầu làm quen với Teqball khoảng 6 năm trước nhưng sau đó vươn lên trở thành nhà vô địch thế giới ở cả nội dung đơn nữ và đôi nữ.

Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ Thái Lan không cần tạo ra một hệ thống kỹ năng hoàn toàn mới. Quốc gia này đã có sẵn lực lượng VĐV quen với bóng, có khả năng kiểm soát cơ thể tốt và thực hiện những động tác kỹ thuật phức tạp. Teqball vì thế trở thành một hướng phát triển mới cho những VĐV đã có nền tảng từ cầu mây.

Việt Nam đang tận dụng lợi thế tương tự. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi vẫn cần thêm thời gian bởi Teqball có những yêu cầu riêng về góc bàn, điểm rơi, nhịp độ và chiến thuật. Kỹ năng cầu mây hay đá cầu là nền móng tốt, nhưng không thể thay thế quá trình huấn luyện Teqball chuyên biệt.

Bá Trường Giang và Lê Anh Khoa là minh chứng rõ nhất cho quá trình chuyển đổi ấy. Sau khi giành HCĐ đôi nam tại SEA Games 2025, bộ đôi này tiếp tục tạo bất ngờ ở ASIAD 2026 khi thắng đôi Ấn Độ từng giành HCĐ thế giới năm 2024, sau đó đánh bại Hàn Quốc để giành quyền tranh HCĐ.

Thành tích đó cho thấy nền tảng từ môn khác có thể giúp VĐV Việt Nam rút ngắn đáng kể thời gian làm quen với Teqball. Nhưng để cạnh tranh lâu dài, yếu tố quyết định sẽ là khả năng bổ sung nền tảng cũ bằng hệ thống đào tạo chuyên biệt.

Đây cũng là lý do đội tuyển Việt Nam đã chủ động làm việc với các chuyên gia nước ngoài. Tháng 7/2025, chuyên gia Hungary Milan Szabo của FITEQ và chuyên gia Thái Lan Pornthep Wapisiri trực tiếp tham gia huấn luyện tại TP.HCM, tập trung vào kỹ thuật, chiến thuật và hạn chế những lỗi thường gặp.

Nhìn rộng hơn, nguồn VĐV từ cầu mây và đá cầu có thể trở thành lợi thế riêng của Việt Nam trong quá trình phát triển Teqball. Đây là những môn đã có phong trào và hệ thống thi đấu trong nước, qua đó mở ra một nguồn tuyển chọn tương đối tự nhiên.

Bóng đá cũng đóng góp VĐV cho Teqball, bởi hai môn cùng sử dụng bóng và đòi hỏi cảm giác bóng tốt. Tuy nhiên, những kỹ năng đặc thù của cầu mây và đá cầu, đặc biệt là khả năng xử lý bóng trên không, lại có sự tương đồng trực tiếp hơn với những yêu cầu của Teqball. Cục Thể dục thể thao Việt Nam cũng xác nhận lực lượng Teqball quốc gia được hình thành từ cả ba nguồn chính này.

Vì thế, câu trả lời cho việc VĐV Teqball Việt Nam xuất thân từ môn gì không chỉ đơn giản là cầu mây hay đá cầu. Đó là sự kết hợp của những môn thể thao đã tạo sẵn kỹ năng kiểm soát bóng, độ linh hoạt và khả năng xử lý trên không. Teqball mới là điểm đến sau cùng của quá trình chuyển đổi ấy.

Nếu Việt Nam tiếp tục khai thác nguồn VĐV từ cầu mây, đá cầu và bóng đá, đồng thời tăng cường đào tạo Teqball chuyên biệt và thi đấu quốc tế, mô hình chuyển đổi này có thể tiếp tục tạo ra những VĐV đủ khả năng cạnh tranh ở cấp độ châu lục.