Thủ môn cản phá phạt đền: Từ bản lĩnh đến chiêu trò mưu mẹo

Thủ thành Stekelenberg vừa gây ấn tượng khi đánh bại cả hai ngôi sao Aguero, De Bruyne trên chấm 11m. Nhưng lịch sử bóng đá thế giới từng chứng kiến một thủ môn có thể cản phá tới 4 quả phạt 11m trong một trận đấu.

Everton hoàn toàn có lý do để tiếc nuối khi không thể có được trọn vẹn 3 điểm trong cuộc đối đầu với Man City tại vòng 8 Premier League. Tuy nhiên, đối với cá nhân Maarten Stekelenburg, anh đã có ngày thi đấu tuyệt vời nhất trong sự nghiệp khi có tới 2 lần cản phá thành công những pha đá phạt đền của Kevin De Bruyne và Sergio Aguero.

Thành tích ấn tượng này giúp cho thủ môn người Hà Lan trở thành cầu thủ thứ 7 có thể cản phá 2 quả phạt trong một trận đấu tại Premier League, bên cạnh những người gác đền đình đám khác như Jussi Jaaskelainen, Heurelho Gomes hay người đồng hương Edwin van der Sar. Đặc biệt hơn cả chính là Heurelho Gomes khi anh là thủ môn duy nhất có tới 2 lần thiết lập thành tích này trong lịch sử giải Ngoại hạng.

Trên thực tế, việc một thủ môn cản phá được 2 quả penalty trong một trận không phải là một câu chuyện quá lạ lẫm. Lịch sử bóng đá thế giới từng chứng kiến 7 thủ môn có thể cản phá 3 quả penalty trong một trận đấu.

Gần đây nhất là trường hợp của thủ môn kỳ cựu Cammy Bell khi anh cản phá thành công 3 quả phạt đền, giúp cho Dundee Utd vượt qua Dunfermline Athletic với tỷ số 3-1 tại vòng 5 Championship (giải hạng Hai của Scotland).

Còn đối với các CĐV của Chelsea, có lẽ họ sẽ không bao giờ quên trận Community Shield 2007, trận đấu Edwin van der Sar đã khiến cho cả Caludio Pizzaro, Frank Lampard và Shaun Wright-Phillips phải “ôm hận” trong loạt đá luân lưu cân não, góp phần mang về danh hiệu đầu tiên ở mùa giải năm ấy cho Man Utd.

Video: 3 pha cản phá 11m của Edwin van der Sar trong trận chung kết Community Shield 2007  

Theo xác nhận của tổ chức Kỷ lục thế giới Guiness, thủ môn đầu tiên trong lịch sử bóng đá có thể cản phá được 4 quả 11m trong một trận đấu là Helmuth Duckadam. Khoảnh khắc lịch sử đó được diễn ra trong trận chung kết Cúp C1 (nay gọi là Champions League) năm 1986.

Sau khi hòa 0-0 với Barcelona trong 120 phút thi đấu, Steaua Bucuresti bước vào loạt sút luân lưu với tất cả hy vọng đặt vào người gác đền 27 tuổi. Giây phút kỳ diệu đã đến khi Duckadam lần lượt làm nản lòng Jose Alexanko, Angel Pedraza, Pichi Alonso và Marcos. Bên phía Steaua, Mihail Majearu và Laszlo Boloni cũng sút hỏng 2 quả đầu, nhưng Marius Lacatus và Gavril Balint sút thành công 2 quả tiếp theo. Như vậy, Steaua trở thành nhà vô địch mà không cần lượt sút cuối cùng.

Video: 4 pha cản phá 11m của Helmuth Duckadam trong trận chung kết Cúp C1 năm 1986  

Đến năm 2010, kỷ lục của Duckadam mới được san bằng khi thủ thành Ciaran Kelly lập một cú “poker” cản phá ở trận chung kết Cúp Quốc gia Ireland (FAI Cup), mang về danh hiệu vô địch lần thứ 3 trong lịch sử Slingo Rovers (ở thời điểm đó).

Đối với những người gác đền, việc phải đối mặt với những quả đá phạt đền chính là một trong những bài tập quan trọng nhất. Do vậy, nội dung cũng như thủ thuật để cán phá những quả 11m cũng rất đa dạng và phong phú.

Trong cuốn tự truyện “A Big Pole in Our Goal”, thủ thành Jerzy Dudek, người hùng trong chức vô địch Champions League 2005 của Liverpool, đã tiết lộ bí quyết giúp anh có thể cản phá 2 quả penalty trong loạt sút luân lưu cân não.

“Trước trận chung kết với AC Milan, HLV Rafa Benitez đã viết hết lên bảng tất cả những thông tin về những chuyên gia sút phạt của đối phương. Hơn thế nữa, trong suốt mùa giải năm đó, một trong những bài tập mà ông ấy yêu cầu tôi thực hiện nhiều nhất đó là cản phá những quả phạt đền”, Dudek chia sẻ.

“Trong các buổi tập, ông ấy yêu cầu tôi tưởng tượng khung thành được chia thành 6 phần bằng nhau. Tôi sẽ được nhìn một loạt các video những pha sút phạt đền của đối phương và phân tích xem họ thường sút vào phần nào nhất. Không cầu thủ nào hiểu được tôi và Rafa nói gì, bởi lẽ chúng tôi có thứ ngôn ngữ riêng khi nói về những quả penalty”.

Bên cạnh sự tư vấn của Benitez, Dudek còn hoàn thiện kỹ năng bắt phạt đền của mình thông qua Ochotorena, HLV thủ môn của Liverpool lúc bấy giờ.

“Thường thì trong các trận đấu, tôi luôn hướng ánh mắt tới Ochotorena mỗi khi đứng trước quả phạt đền. Nếu ông ấy giơ một tay lên cao, tôi sẽ bay người sang bên trái, còn nếu ông ấy giơ cả hai tay, tôi sẽ bay sang bên phải. Trong trận chung kết Champions League với AC Milan, chính Scott Carson (thủ môn số 2 của Liverpool ở thời điểm đó) là người truyền đạt ký hiệu từ Ochotorena tới tôi”, thủ môn người Ba Lan hồi tưởng lại.

Trong khi đó, trước trận chung kết Champions League 2011/12, thủ môn Petr Cech của Chelsea lúc đó đã bỏ 2 tiếng trên máy bay để nghiên cứu video tất cả các pha đá phạt penalty mà Bayern thực hiện kể từ năm 2007. Điều này đã giúp cho Petr Cech đã đoán trúng hướng của cả 6 quả penalty trong trận đấu đó, mang về danh hiệu Champions League đầu tiên cho "The Blues".

Video: Petr Cech thể hiện khả năng đọc tình huống penalty trong trận chung kết Champions League 2011/12

Ngoài những suy đoán và nghiên cứu mang tính khoa học, các thủ môn cũng không thiếu những chiêu trò, thậm chí là "chơi bẩn" nhằm tác động vào tâm lý của người sút phạt đền.

Tại vòng 15 Bundesliga ở mùa giải năm ngoái, thủ môn Marwin Hitz của Augsburg cố tình lên chỗ chấm đá penalty và phân trần điều gì với trọng tài trong khi vẫn dùng gót giày "cày nát" khu vực này. Kết quả, Modeste của Cologne trượt chân khi sút penalty và Marwin Hitz ngả người cản phá thành công. 

Video: Marwin Hitz "cày nát" chấm phạt đền tại vòng 15 Bundesliga 2015/16