Bóng đá Malaysia nên học Timor-Leste: Khi phủ nhận không cứu nổi danh dự

Vụ bê bối cầu thủ nhập tịch của Liên đoàn Bóng đá Malaysia (FAM) đang trở thành tâm điểm chú ý của bóng đá châu Á, và nó mang nhiều điểm tương đồng với vụ án từng khiến Timor-Leste phải trả giá đắt gần một thập kỷ trước. 

Đây có thể là lời cảnh báo nghiêm khắc về hậu quả của việc quản lý lỏng lẻo trong quá trình xác minh tư cách cầu thủ.

Năm 2016, Liên đoàn Bóng đá Châu Á (AFC) đã trừng phạt Timor-Leste sau khi phát hiện 12 cầu thủ gốc Brazil thi đấu cho đội tuyển quốc gia bằng giấy tờ giả trong giai đoạn 2011–2015.

AFC hủy toàn bộ kết quả có liên quan, cấm một số quan chức và loại Timor-Leste khỏi vòng loại Asian Cup 2023. Dù ban đầu phủ nhận, nhưng sau đó Timor-Leste buộc phải hợp tác điều tra, cải tổ hệ thống quản lý và xây dựng quy trình xác minh cầu thủ chặt chẽ hơn. Một quá trình kéo dài gần ba năm.

Giờ đây, FAM cũng đang đối mặt với khủng hoảng tương tự. Ngày 25/9, Ủy ban Kỷ luật của FIFA phạt FAM 350.000 franc Thụy Sĩ và đình chỉ bảy cầu thủ nhập tịch gồm Facundo Garcés, Imanol Machuca, Héctor Hevel, Gabriel Palmero, Rodrigo Holgado, João Figueiredo và Jon Irazabal.

FIFA cho rằng FAM đã “không xác minh đầy đủ” nguồn gốc và tình trạng cư trú thực tế của các cầu thủ này, dẫn đến việc đăng ký sai quy định.

Quyền Chủ tịch FAM, Datuk Yusoff Mahadi, bày tỏ “sốc” trước quyết định trên và tuyên bố sẽ kháng cáo, cho rằng các cầu thủ đã được cấp quốc tịch hợp pháp theo luật Malaysia. Ông cũng thừa nhận FAM đang tiến hành kiểm toán nội bộ, coi đây là “bài học đắt giá về quản trị”.

Trong khi đó, Tổng thư ký AFC Datuk Windsor Paul cho biết liên đoàn sẽ “theo dõi tình hình” cho đến khi quá trình kháng cáo lên FIFA hoàn tất. Luật sư thể thao Richard Wee nhấn mạnh: “Kinh nghiệm của Timor-Leste cho thấy, điều quan trọng nhất với FAM lúc này là minh bạch và hợp tác, không phải đối đầu.”

Timor-Leste từng phải trả giá bằng nhiều năm bị cấm thi đấu quốc tế, mất niềm tin từ cộng đồng bóng đá khu vực và chỉ dần phục hồi sau khi cải tổ toàn diện hệ thống đăng ký cầu thủ. Bài học đó vẫn còn nguyên giá trị.

Nếu muốn tránh “vết xe đổ”, FAM cần hành động quyết liệt, ưu tiên tính minh bạch, tuân thủ quy định quốc tế và sẵn sàng cải cách quy trình nội bộ. Con đường phía trước của bóng đá Malaysia phụ thuộc vào cách họ đối diện và khắc phục khủng hoảng bằng sự cầu thị và trách nhiệm, chứ không phải sự phủ nhận.