Từ ký ức “ngoại giao bóng bàn” đến hiện tại: Hành trình kết nối của học giả Mỹ tại Bắc Kinh

Nhân dịp kỷ niệm 55 năm “ngoại giao bóng bàn”, ông Kent Watkins – Chủ tịch Hiệp hội Nhà ở và Cộng đồng Mỹ, đồng thời từng là trợ lý của Henry Kissinger – đã có chuyến thăm Bắc Kinh, mang theo kỳ vọng về việc thế hệ trẻ sẽ tiếp tục trở thành cầu nối cho quan hệ hữu nghị giữa hai quốc gia.

Trong buổi trò chuyện, vị học giả 89 tuổi không giấu được sự hào hứng khi nói về môn bóng bàn. Ông chia sẻ mình yêu thích các tay vợt như Ma Long, Fan Zhendong, Sun Yingsha hay Wang Chuqin, đặc biệt ấn tượng với các tay vợt thuận tay trái bởi bản thân ông cũng thi đấu theo phong cách này. “Tôi là một người hâm mộ bóng bàn ‘mới toanh’,” ông nói với ánh mắt đầy phấn khích.

Chuyến đi lần này của Watkins diễn ra cùng một đoàn gồm các VĐV đại học và học viên CLB bóng bàn tại Mỹ. Đây là một phần trong chuỗi hoạt động giao lưu nhân dịp kỷ niệm 55 năm sự kiện lịch sử “ngoại giao bóng bàn” – dấu mốc bắt đầu từ năm 1971, khi đội tuyển bóng bàn Mỹ được mời sang Trung Quốc, mở ra bước ngoặt trong quan hệ hai nước.

Với Watkins, ký ức về sự kiện này mang ý nghĩa đặc biệt: “Đó là lần đầu tiên tôi thực sự hiểu về Trung Quốc và cũng là bước khởi đầu cho nhận thức của tôi về quan hệ Mỹ - Trung.” Ông nhấn mạnh, trong bối cảnh quốc tế căng thẳng khi đó, chính tầm nhìn chiến lược của các nhà lãnh đạo hai nước đã tận dụng cơ hội từ thể thao để phá băng quan hệ ngoại giao.

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, giá trị của “ngoại giao bóng bàn” vẫn tiếp tục được duy trì. Với Watkins, bóng bàn không chỉ là một môn thể thao mà còn trở thành sợi dây gắn kết trong chính gia đình ông. Ông từng tham gia các giải đấu cấp bang, trong khi con cháu ông cũng theo đuổi thể thao ở nhiều cấp độ.

Đoàn do ông dẫn đầu lần này quy tụ sinh viên từ các trường đại học danh tiếng như Columbia, Duke hay Fordham, cùng các học viên từ CLB do cựu tuyển thủ Trung Quốc Wang Chen sáng lập tại New York. Ông bày tỏ kỳ vọng các bạn trẻ sẽ tích lũy thêm trải nghiệm và tình bạn qua chuyến đi, từ đó trở thành những “đại sứ” lan tỏa tinh thần hữu nghị giữa hai dân tộc.

Gắn bó với Trung Quốc từ sau khi biết đến “ngoại giao bóng bàn”, Watkins từng tham gia công tác tại Thế vận hội Bắc Kinh 2008 với vai trò thuộc Ủy ban Olympic Quốc tế. Ông cũng nhiều lần thúc đẩy các chương trình giao lưu giữa các thành phố của hai nước, góp phần tăng cường kết nối nhân dân.

Chứng kiến sự thay đổi của Bắc Kinh qua nhiều năm, ông nhận xét thành phố không chỉ giàu truyền thống văn hóa mà còn phát triển mạnh mẽ về công nghệ, đặc biệt trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo và robot. Những điểm đến như trung tâm robot hay nhà máy xe điện trong chuyến thăm lần này khiến ông đặc biệt ấn tượng.

Ở tuổi 89, Watkins vẫn duy trì tần suất di chuyển dày đặc giữa hai quốc gia để thúc đẩy giao lưu nhân dân. Ông bày tỏ mong muốn tiếp tục cống hiến cho mối quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời đề xuất đưa các hoạt động kỷ niệm “ngoại giao bóng bàn” trở thành chương trình thường niên, tổ chức luân phiên tại hai nước.

Khép lại buổi phỏng vấn, ông trao tặng một món quà lưu niệm đặc biệt – quả bóng bàn in dòng chữ “2026 – 55 năm ngoại giao bóng bàn”. Với ông, đó không chỉ là kỷ vật, mà còn là biểu tượng cho một câu chuyện lịch sử cần được tiếp nối qua nhiều thế hệ.