Nữ tuyển thủ và streamer trong thế giới Esports: Vượt qua định kiến, tiếng cười cợt và hành trình khẳng định bản thân
Ngành công nghiệp game trực tuyến – hay còn gọi là Esports – đã bùng nổ mạnh mẽ trong vài năm gần đây, trở thành một trong những lĩnh vực giải trí lớn nhất thế giới với giá trị vượt mốc 180 tỷ USD. Tuy nhiên, đằng sau những con số tăng trưởng ấn tượng là câu chuyện về sự chênh lệch giới tính vẫn còn tồn tại trong cộng đồng gaming.
Tại Ấn Độ, phụ nữ chiếm khoảng 41% tổng số game thủ vào năm 2021. Dù vậy, nhiều nữ game thủ cho biết trải nghiệm thực tế của họ cho thấy môi trường gaming vẫn chủ yếu do nam giới thống trị. Việc bước vào những phòng chơi trực tuyến đông nam giới đôi khi đồng nghĩa với việc phải đối mặt với sự nghi ngờ, bình luận thiếu tế nhị hoặc định kiến về năng lực.
Khi voice chat trở thành “bài kiểm tra” tâm lý
Trong các tựa game multiplayer, voice chat là công cụ giao tiếp quan trọng để phối hợp chiến thuật. Nhưng với nhiều nữ game thủ, chỉ cần cất tiếng nói cũng có thể khiến không khí trong phòng chơi thay đổi.
Tuyển thủ Ankkita Chauhan chia sẻ rằng ở những năm đầu chơi các tựa game như BGMI hay Valorant, cô thường thấy thái độ của người chơi khác thay đổi ngay khi họ nhận ra có phụ nữ trong lobby.
“Đôi khi ngay khoảnh khắc tôi lên voice chat, không khí của cả phòng thay đổi. Thay vì tập trung vào chiến thuật, một số người bắt đầu buông lời bình luận không cần thiết hoặc cố gây ấn tượng,” cô nhớ lại.
Cách đối phó của Ankkita khá đơn giản: tập trung hoàn toàn vào trận đấu. Theo cô, bảo vệ trạng thái tinh thần và giữ sự tập trung quan trọng hơn việc phản ứng lại những lời gây nhiễu.
Streamer Saloni Kandalgaonkar – được biết đến với nickname Mili Kya Mili – cũng có trải nghiệm tương tự khi phát sóng trực tiếp.
“Trong livestream tôi đã thấy đủ kiểu bình luận. Có người rất ủng hộ, có người còn non nớt, và cũng có những lời vượt quá giới hạn,” cô nói. “Nhưng tôi không để điều đó ảnh hưởng đến cách mình giao tiếp trong game. Nếu có điều gì không phù hợp, tôi thường xử lý bằng sự hài hước hoặc bình tĩnh rồi tiếp tục chơi. Tôi không thu nhỏ bản thân chỉ vì suy nghĩ của người khác.”
Tuy vậy, việc tham gia voice chat gần như là điều bắt buộc trong các trận đấu cạnh tranh, bởi giao tiếp là yếu tố quyết định chiến thắng.
Game thủ Krutika Ojha cho biết sự hoài nghi cô gặp phải thường không phải là trêu chọc mà là sự không tin tưởng.
“Trong giai đoạn thi đấu, tôi từng gặp những đối thủ hoặc đồng đội ngẫu nhiên đặt câu hỏi vì sao tôi có mặt trong lobby. Không phải kiểu tán tỉnh, mà là họ không tin phụ nữ chơi game cạnh tranh. Tôi phải phản hồi sắc bén hơn và luôn để màn trình diễn lên tiếng.”
Câu chuyện đại diện: Khi nhân vật nữ bị “đóng khung”
Bên cạnh cộng đồng người chơi, cách phụ nữ được thể hiện trong chính các trò chơi cũng là một chủ đề được bàn luận.
Nhiều tựa game vẫn xây dựng avatar nữ với thiết kế mang tính cường điệu hoặc gợi cảm quá mức – từ trang phục bó sát đến ngoại hình phi thực tế.
Saloni cho rằng ngành game cần đa dạng hóa hình ảnh phụ nữ trên màn hình. “Một số game vẫn thiết kế nhân vật nữ với những đặc điểm phóng đại. Sẽ rất tuyệt nếu chúng ta thấy nhiều tính cách chân thực hơn và nhiều kiểu cơ thể đa dạng hơn.”
Cô lấy ví dụ về sự thay đổi của nhân vật Lara Croft, biểu tượng của dòng game Tomb Raider. Theo Saloni, sự phát triển của nhân vật này cho thấy thiết kế có thể chuyển trọng tâm từ ngoại hình sang năng lực, sự bền bỉ và chiều sâu nhân vật.
Những game thủ khác cũng đánh giá cao các nhân vật đặt sức mạnh và câu chuyện lên trên yếu tố thẩm mỹ. Tarushika – còn được biết đến với nickname Sheek – cho rằng các nhân vật như Bangalore là hình mẫu đáng tham khảo: mạnh mẽ, kỷ luật và sẵn sàng chiến đấu, thay vì chỉ mang tính trang trí.
Trong khi đó, Ankkita đánh giá cao hướng tiếp cận của Valorant với những nhân vật như Sage. Theo cô, những cách xây dựng nhân vật như vậy củng cố thông điệp rằng trí tuệ, khả năng lãnh đạo hay chiến thuật không phụ thuộc vào giới tính.
Khoảng cách niềm tin: Khi phụ nữ phải chứng minh mình giỏi
Rào cản lớn nhất mà nhiều nữ game thủ nhắc đến chính là “khoảng cách về độ tin cậy”. Trước khi được công nhận, họ thường phải chứng minh năng lực nhiều hơn so với nam giới.
Nhiều phụ nữ bị mặc định là “game thủ giải trí”, không phải người chơi nghiêm túc.
“Có những lúc mọi người nghĩ rằng tôi không hiểu sâu về cơ chế game,” Ankkita chia sẻ. “Điều đó thể hiện qua những chi tiết nhỏ, như khi thảo luận kỹ thuật thì mọi ánh nhìn lại hướng về phía các tuyển thủ nam.”
Tarushika – tuyển thủ BGMI từng thi đấu trong đội hình vô địch – cho biết trải nghiệm này đặc biệt rõ khi cô tham gia các giải đấu mở, không phải giải chỉ dành cho nữ.
“Trong các phòng thi đấu cạnh tranh, khi tôi bắt đầu đưa ra các quyết định chiến thuật như hướng di chuyển, dự đoán vòng bo hay quản lý tài nguyên, cuộc trò chuyện lập tức trở nên hoàn toàn chiến thuật,” cô nói. “Khi bạn nâng cúp hoặc đứng top trong lobby mạnh, mọi nghi ngờ sẽ biến mất.”
Tương lai của Esports: Khi sự hiện diện trở thành điều bình thường
Dù quá trình thay đổi diễn ra chậm, nhiều nữ game thủ vẫn lạc quan về tương lai của Esports.
Theo họ, một hệ sinh thái thực sự hòa nhập là nơi sự tham gia của phụ nữ được xem là điều bình thường, không phải điều đặc biệt. Cơ hội tiếp cận huấn luyện, scrim, cũng như slot thi đấu cần được mở rộng đồng đều. Đồng thời, các đội hình thi đấu hỗn hợp nam – nữ cũng cần được bình thường hóa.
Với thế hệ nữ game thủ tiếp theo đang cầm tay cầm và bàn phím bước vào thế giới gaming, lời khuyên của họ rất đơn giản.
“Bạn không cần ai cho phép để được ở đó,” Krutika nói. “Dù bạn chơi để giải trí hay thi đấu chuyên nghiệp, hãy tận hưởng hành trình của mình.”
