Theo một thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ người mắc trầm cảm cách đây một thập kỷ đã đạt đến con số đáng báo động: khoảng 300 triệu người, đạt hơn 4% dân số thế giới. Tính đến hiện tại, tỷ lệ này càng tăng, nhất là vào thời điểm thế giới vừa trải qua 2 năm đầy biến động tiêu cực với dịch COVID-19.
Trầm cảm là gì và những triệu chứng nhận biết
Theo định nghĩa được các nhà khoa học đúc kết, trầm cảm là một bệnh thuộc tâm thần học đặc trưng bởi sự rối loạn khí sắc. Bệnh do hoạt động của não bộ bị rối loạn gây nên do một yếu tố tâm lý nào đó tạo thành những biến đổi bất thường trong suy nghĩ hành vi tác phong.
Trong số các trường hợp tự sát, người ta thống kê được có đến hơn 50% tỷ lệ do bệnh trầm cảm. Các đối tượng mắc trầm cảm tập trung ở những nhóm người: hôn nhân tan vỡ, kinh doanh thất bại, thất nghiệp…
Các nhà nghiên cứu cũng thống kê được rằng tỷ lệ nữ giới mắc trầm cảm cao gấp đôi so với nam giới. Độ tuổi mắc trầm cảm cũng rất đa dạng, nhưng thường tập trung vào nhóm người trưởng thành, có năng lực nhân biết và lao động chính trong xã hội. Tỷ lệ người mắc chứng trầm cảm ngày càng tăng nhưng số người được phát hiện kịp thời và chữa trị thành công vẫn ở mức thấp, chỉ khoảng chưa đến 30%.
Có nhiều dấu hiệu nhận biết một người mắc chứng trầm cảm, nhưng thường tập trung vào 9 dấu hiệu đặc trưng. Người có 5 trong số 9 dấu hiện sau nên cân nhắc đi khám để có hướng điều trị trầm cảm.
1. Trầm uất gần như cả ngày.
2. Giảm hoặc không có hứng thú trong tất cả hoặc đa số hoạt động.
3. Giảm hoặc tăng cân đáng kể ngoài ý muốn.
4. Mất ngủ kéo dài hoặc ngủ nhiều quá mức.
5. Bị kích động hoặc chậm chạp, lờ đờ rõ ràng, khiến người khác nhận ra sự khác biệt so với thường ngày.
6. Mệt mỏi, chán chường hoặc mất năng lượng kéo dài.
7. Cảm giác tự ti, vô dụng và mặc cảm tiêu cực về bản thân.
8. Giảm hoặc mất khả năng tập trung, suy nghĩ hoặc không quyết định được bất kỳ việc gì.
9. Liên tục nghĩ đến cái chết, sự giải thoát tiêu cực khác.
Trầm cảm thể thao
Riêng trong lĩnh vực thể thao, trầm cảm có những mức độ khác nhau, với nguyên nhân và các biểu hiện cũng đặc trưng hơn.
Các nghiên cứu khoa học kéo dài nhiều thập kỷ qua đã tìm ra 3 dạng của trầm cảm trong thể thao:
a. Trầm cảm mang tính cạnh tranh
Đây là dạng căng thẳng mà các VĐV hoặc những người liên quan thường gặp trong quá trình tập luyện và đặc biệt tăng dần trước, trong và sau các giải đấu.
Biểu hiện của sự căng thẳng mang tính cạnh tranh là những lo lắng, suy nghĩ tiêu cực về thành tích thi đấu, áp lực phải vượt qua bản thân, đối thủ, phải có thành tích… dẫn đến những hệ lụy khôn lường nếu tình trạng kéo dài.
Những nguyên nhân khiến VĐV mắc dạng trầm cảm này:
- Chấn thương.
- Tái phát chấn thương.
- Áp lực trước ngày thi đấu.
- Áp lực phải đạt thành tích cao trong thi đấu.
- Đối thủ.
- Địa điểm thi đấu
- Các vấn đề về kỹ năng, kỹ thuật thi đấu.
b. Trầm cảm mang tính tổ chức
Đây là những tác động từ bên ngoài khiến người bệnh tăng dần mức độ căng thẳng, trầm cảm. Áp lực về kế hoạch và hiệu quả tập luyện từ HLV, ban lãnh đạo khiến các VĐV luôn trong trạng thái lo sợ, căng thẳng, dẫn đến trầm uất sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến suy nghĩ, hành vi và cuối cùng là kết quả thi đấu.
Loại trầm cảm này bủa vây các VĐV từ nhiều phía, không chỉ là những lời quát mắng từ HLV, những lời chê bai từ đồng nghiệp, đối thủ… mà còn áp lực khủng khiếp về kỳ vọng của những người xung quanh, đặc biệt là khán giả, người hâm mộ.
Nguyên nhân gây trầm cảm mang tính tổ chức:
- Sự cố trong tập luyện (thay đổi kế hoạch, nội dung tập luyện hoặc cơ sở vật chất tập luyện)
- Va chạm với HLV, đồng đội.
- Bất mãn về sự thiếu hỗ trợ từ nhiều phía.
- Bất tiện trong di chuyển, lưu trú ở những kỳ tập huấn, thi đấu.
c. Trầm cảm mang tính cá nhân
Đây là loại trầm cảm xuất phát và tác động trực tiếp lên chính người bệnh. Loại trầm cảm này rất dễ dẫn đến bỏ cuộc, thậm chí tự sát nếu không được phát hiện, chữa trị hay chia sẻ sớm.
Những nguyên nhân thường thấy dẫn đến trầm cảm mang tính cá nhân gồm:
- Bất ổn trong cuộc sống (mất ngủ, sử dụng chất cồn).
- Gặp vấn đề về tài chính.
- Gặp các biến cố lớn trong đời (thất tình, hôn nhân đổ vỡ, người yêu quý đột ngột qua đời).
- Bất mãn về chế độ đãi ngộ, bị thất hứa hoặc bị lừa dối (nợ lương, không được hỗ trợ chữa trị chấn thương, bị đuổi khỏi đội không rõ nguyên nhân).
Những con số đáng suy ngẫm
Theo thống kê được Hội tâm thần học Việt Nam công bố gần đây thì mỗi năm ở Việt Nam có đến khoảng 40.000 người tự sát vì trầm cảm. Riêng trong lĩnh vực thể thao, con số này chưa được thống kê chính thức, nhưng cũng là vấn đề rất cần được quan tâm.
Các khảo sát cho thấy những môn thể thao mang tính chất đối kháng lại có tỷ lệ VĐV mắc chứng trầm cảm thấp hơn so với những môn cá nhân.
Một khảo sát trên 2000 VĐV ở nhiều môn thể thao cho ra kết quả: khoảng 20% số VĐV này gặp căng thẳng cao độ sau khi thi đấu, nhất là khi có kết quả thua hoặc thất bại nặng nề. 5-10% số VĐV này bị căng thẳng cao độ kéo dài dẫn đến trầm cảm.
Những môn thể thao có tỷ lệ VĐV mắc chứng căng thẳng cao độ rồi dẫn đến trầm cảm là những môn đòi hỏi sự khổ luyện từ nhỏ. Thể dục dụng cụ xếp hàng đầu trong số này về mức độ khổ luyện.
Những bé trai, bé gái được bắt đầu huấn luyện từ khi mới chỉ 5 tuổi và kéo dài quá trình khổ luyện đến tận 14-15 tuổi, trước khi đủ trình độ để thi đấu nhiều cấp độ.
Những chương trình đào tạo, tập luyện đến mức khắc khổ không chỉ tác động lên cơ thể mà còn gây ra những ám ảnh suốt đời về tâm lý. Đau đớn thể xác, áp lực phải vượt qua các vòng tuyển chọn và cả ước mơ, ảo tưởng về sự thành công trong tương lai khiến nhiều VĐV nhí “chết yểu sự nghiệp” từ rất sớm.
Một trong những ngôi sao thể dục dụng cụ nổi tiếng nhất thế giới liên quan đến sức khỏe tâm lý là “thần đồng” Simone Biles (Mỹ). Biles dù mới 24 tuổi những đã giành tới 32 huy chương các loại ở đấu trường Olympic và thế giới. Cô là một trong những VĐV thể dục dụng cụ thành công nhất trong lịch sử thể thao Mỹ và thế giới.
Tuy nhiên, cô gái này đã trải qua nhiều biến cố trong quá trình tập luyện và thi đấu: từ việc bị bác sĩ đội tuyển quấy rối tình dục, chấn thương dai dẳng và đặc biệt là áp lực được kỳ vọng quá lớn từ người hâm mộ. Biles mới đây đã bỏ thi đấu nhiều nội dung sở trường ở Olympic Tokyo 2020 vì vấn đề sức khỏe tâm lý, làm dấy lên những lo ngại về vấn đề tế nhị này trong giới thế thao.
Ngoài ra, những ngôi sao lớn khác như “kình ngư” Michael Phelps, VĐV bơi xuất sắc nhất mọi thời đại với 28 huy chương Olympic, giữ kỷ lục giành 23 HCV Thế vận hội, cũng đã từng mắc chứng trầm cảm và nghĩ đến cái chết; hay Naomi Osaka, tay vợt 4 lần vô địch Grand Slam, người châu Á và Nhật Bản đầu tiên giữ vị trí số 1 quần vợt nữ thế giới, cũng gặp vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe tâm lý thời gian qua.
Ở Việt Nam, không ít VĐV gặp vấn đề về tâm lý như: Nguyễn Thị Oanh (mất ngủ, suýt từ giã sự nghiệp điền kinh vì viêm cầu thận); anh em VĐV chạy 400m Quách Công Lịch, Quách Thị Lan từng khủng hoảng tinh thần vì chấn thương kéo dài; võ sĩ karatedo đẳng cấp thế giới Nguyễn Thị Ngoan mắc trầm cảm tới 2 năm, trước khi trở lại sàn đấu…
Còn rất nhiều vấn đề, cá nhân cụ thể từng liên quan đến trầm cảm thể thao mà chúng tôi sẽ tiếp tục đề cập đến ở những bài viết sau về chủ đề nhạy cảm này.
Vươn lên đỉnh cao thế giới ở tuổi 19, tài năng hiếm có của Karate Việt Nam Nguyễn Thị Ngoan đã phải đối mặt với căn bệnh trầm cảm như thế nào.
Tay vợt nữ số 2 thế giới Naomi Osaka vừa làm chấn động làng tennis, vì bỏ Roland Garros 2021 do không muốn dự họp báo. Thế nhưng, BTC Wimbledon tuyên bố sẽ không nhân nhượng cô về việc này.
Khép lại sự nghiệp thi đấu nhiều thăng trầm, giờ đây LaMarcus Aldridge sẽ tiếp tục một cuộc chiến mới với những căn bệnh nguy hiểm.
Chia sẻ của một bà mẹ "hot girl" sau khi hoàn thành cuộc đua marathon lần đầu tiên trong cuộc đời về chạy bộ đã thay đổi cuộc đời cô gây sốt cộng đồng mạng.
Cuộc hôn nhân tưởng chừng đẹp như mơ, với 3 con nhỏ của người mẫu Danielle Lloyd và tiền vệ Jamie O’Hara chính thức tan vỡ vào tháng 12 năm ngoái.
Bình luận
Từ lòng tin tuyệt đối vào bác sĩ câu lạc bộ, bóng đá hiện đại đang đối mặt với sự xung đột giữa các bên, dẫn đến hệ lụy là chấn thương ngày càng trầm trọng.
U17 nữ Nhật Bản tạo nên chiến thắng đậm nhất từ đầu giải U17 nữ châu Á 2026 khi vùi dập U17 nữ Lebanon 13-0, qua đó khẳng định vị thế ứng viên vô địch hàng đầu ngay từ vòng bảng.
Lịch thi đấu, trực tiếp cầu lông Thomas & Uber Cup 2026 năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải cầu lông Thomas & Uber Cup 2026 năm 2026 mới nhất.
Lịch thi đấu, trực tiếp quần vợt Madrid Open năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải tennis Madrid Open năm 2026 mới nhất.
Bất chấp lịch thi đấu dày đặc và sự bào mòn về thể lực, Jannik Sinner vẫn lừng lững tiến vào trận chung kết Madrid Open 2026 sau chiến thắng thuyết phục trước Arthur Fils.
Vượt qua áp lực từ sức trẻ của Alexander Blockx, cựu vương Alexander Zverev đã chính thức ghi tên mình vào trận chung kết Madrid Open 2026.
Sự trỗi dậy của "những chú gà trống Gô-loa" cùng chủ nhà Đan Mạch không chỉ tạo nên cột mốc lần đầu tiên hai đại diện châu Âu cùng góp mặt tại bán kết, mà còn mở ra một chương mới cho bản đồ cầu lông thế giới, nơi giá trị thương mại và sự đầu tư bài bản đang dần thu hẹp khoảng cách trình độ giữa các lục địa.
Với mật độ thi đấu dày đặc và trình độ chuyên môn cực cao, ngày 02/05 hứa hẹn sẽ mang đến cho người hâm mộ những bữa tiệc bóng bàn đỉnh cao và mãn nhãn.
Trong một giải đấu mang đậm tính thương mại và áp lực thành tích như Thomas Cup, bản lĩnh của các tay vợt đã chứng minh rằng: Khi tâm lý được giải tỏa, mọi giới hạn về thứ hạng đều có thể bị phá vỡ.
Tiếp nối kỳ tích lọt vào bán kết tại Qatar, đội tuyển Ma-rốc đến với World Cup 2026 bằng một diện mạo mới đầy trẻ trung dưới sự dẫn dắt của HLV Mohamed Ouahbi. Không còn là hiện tượng nhất thời, "Những chú sư tử Atlas" đang chứng minh một mô hình thành công rực rỡ khi kết hợp hoàn hảo giữa nguồn lực kiều dân tại châu Âu và hệ thống đào tạo học viện quốc nội kiểu mẫu.
Luôn là “ngựa ô” khó chịu của bóng đá châu Âu, Thụy Sỹ tiếp tục góp mặt tại World Cup 2026 với mục tiêu tiến xa hơn vòng knock-out.
Trên hành trình trở lại sân chơi lớn nhất hành tinh, Bosnia and Herzegovina tạo nên cú sốc lớn khi đánh bại Italy ở vòng play-off, qua đó giành vé dự World Cup 2026 sau 12 năm chờ đợi.
Trở lại Serie A chỉ sau một năm vắng bóng, Venezia đã viết nên một hành trình đầy cảm xúc. Ít ai ngờ rằng đội bóng từng rơi xuống vị trí thứ 6 vào tháng 11 lại có thể bứt phá ngoạn mục để giành vé thăng hạng sớm.
Barcelona đang đứng trước ngưỡng cửa vô địch La Liga nếu đánh bại Osasuna đêm nay, nhưng HLV Hansi Flick phải đối mặt với bài toán nhân sự nan giải để bảo toàn lực lượng cho trận El Clasico.
Barcelona đang đứng trước cơ hội đăng quang sớm tại La Liga nếu kình địch Real Madrid sẩy chân trên sân của Espanyol, một kịch bản rất giống với lịch sử 13 năm trước.
Ngày thi đấu thứ Sáu tại PPA Atlanta Pickleball Championships hứa hẹn mang tính bước ngoặt khi toàn bộ 5 nội dung bước vào vòng tứ kết. Với 2.000 điểm thưởng và cơ hội cuối cùng để giành vé dự PPA Tour Finals, mọi trận đấu đều mang ý nghĩa sống còn.
nter Miami đang đối mặt với một tình huống trớ trêu tại sân vận động mới NU Stadium. Trận derby với Orlando City là cơ hội để Messi và đồng đội chấm dứt chuỗi kết quả thất vọng này.
FIFA thông báo sẽ xem xét lại chiến lược bán vé cho giải đấu năm 2030 vì giá vé đã đạt mức cao kỷ lục tại World Cup 2026.
Số 3 thế giới ATP Alexander Zverev được kỳ vọng sẽ giành chiến thắng sít sao ở bán kết đầy cạnh tranh, khi Alexander Blockx tự tin tiếp tục gây sức ép.
Tại Horsens, tay vợt số 3 thế giới Anders Antonsen đã mang về lợi thế lớn cho chủ nhà Đan Mạch sau màn đối đầu nghẹt thở với ngôi sao số 2 thế giới Kunlavut Vitidsarn.
Sau hai thập kỷ chờ đợi kể từ lần cuối góp mặt tại Đức 2006, "Những chú sư tử" CH Séc đã chính thức trở lại đấu trường World Cup 2026.
Trận cầu kịch tính với hai thẻ đỏ đã khép lại bằng chiến thắng 2-1 cho Hà Nội FC trước Đà Nẵng ở vòng 21 V.League 2025/26. Ba điểm giúp đội bóng Thủ đô củng cố vị trí trong top 3 và đẩy đối thủ lún sâu vào “cửa tử” trong cuộc đua trụ hạng.
Sau 14 năm định vị là "thánh địa" của cờ vua đại học thế giới, Đại học Webster (Mỹ) đã chính thức thông báo ngừng chương trình giảng dạy và huấn luyện cờ vua.
Sau quãng thời gian dài vắng mặt vì chấn thương, đối chuyền Phạm Thùy Linh sẽ chính thức tái xuất trong màu áo Hà Nội Tasco Auto tại Cúp VTV9 Bình Điền – giải đấu quan trọng diễn ra vào giữa tháng 5 tới.
Đội bóng Binh Chủng Thông Tin - Binh Đoàn 19 đã khép lại hành trình ấn tượng tại giải hội làng Đền Đô (Bắc Ninh) bằng chức vô địch sau chiến thắng 3-1 trước VietinBank với các tỉ số 25-11, 16-25, 25-14, 25-17.
CLB PGE Budowlani Łódź đã chính thức ghi dấu mốc son trong lịch sử khi lần đầu tiên đăng quang tại TAURON Liga sau chiến thắng ấn tượng trước đương kim vô địch DevelopRes Rzeszów ở trận đấu quyết định.
Số 1 thế giới Jannik Sinner tiếp tục phong độ ấn tượng hướng tới cột mốc lịch sử, trong khi Arthur Fils đặt mục tiêu cạnh tranh.
Trong bóng đá, việc sút hỏng một quả phạt đền là điều bình thường, nhưng hỏng liên tiếp ba lần trong chỉ 6 phút là một sự kiện hiếm thấy.
AC Milan đang bắt đầu hoạch định tương lai cho mùa giải 2026/27 với sự xác nhận chắc chắn trên băng ghế huấn luyện: Massimiliano Allegri vẫn sẽ dẫn dắt Rossoneri.
Vượt qua muôn vàn khó khăn thử thách, đội tuyển Haiti trở lại sân chơi lớn nhất hành tinh sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi. Dưới bàn tay nhào nặn của chiến lược gia Sébastien Migné, họ không chỉ mang đến lối chơi rực lửa đặc trưng của vùng Caribe, mà còn là biểu tượng của tinh thần quật khởi.
Bàn thắng ở phút 90+2 giúp U17 nữ Việt Nam cầm hòa U17 nữ Thái Lan 2-2 trong trận ra quân Giải bóng đá U17 nữ châu Á 2026.
Trước những tin đồn về việc Real Madrid đang nhắm tới Jose Mourinho, ban lãnh đạo Benfica đã có động thái quyết liệt để giữ chân chiến lược gia 63 tuổi.
Sau chuyến thăm của ban lãnh đạo, Luka Modric đang cân nhắc gia hạn với AC Milan thay vì giải nghệ hay ra đi trong bối cảnh gặp chấn thương.
Dừng bước tại tứ kết Uber Cup 2026 sau trận thua 0-3 trước đương kim vô địch Trung Quốc, nhưng đội tuyển cầu lông nữ Malaysia đã hoàn thành mục tiêu chiến lược sau 16 năm chờ đợi.
Hành trình tại Horsens (Đan Mạch) không chỉ đánh dấu lần đầu tiên sau 16 năm Malaysia lọt vào top 8 đội mạnh nhất, mà còn là minh chứng cho thấy giá trị của niềm tin và tinh thần lãnh đạo tập thể – những yếu tố then chốt trong quản trị đội ngũ thể thao hiện đại.
Với sự góp mặt của dàn siêu sao hàng đầu Trung Quốc và khu vực ASEAN, cúp "Kỳ Thành Bôi 2026" không chỉ là một giải đấu cờ tướng thuần túy, mà còn là sân chơi của những giá trị thương hiệu đỉnh cao.
Đây không chỉ là một đợt giải ngân ngân sách, mà là chiến lược bài bản nhằm chuyên nghiệp hóa lộ trình phát triển của vận động viên, biến thể thao thành một lựa chọn sự nghiệp bền vững – một mô hình quản trị hiệu suất cao mà các quốc gia Đông Nam Á có thể tham khảo.
Ở tuổi 36, quyết định của anh không chỉ để lại sự tiếc nuối về mặt chuyên môn mà còn đánh dấu sự kết thúc của một kỷ nguyên vàng về giá trị thương mại và tầm ảnh hưởng của thể thao Nhật Bản trên quy mô toàn cầu.
CLB HAOK Mladost đã khép lại mùa giải ấn tượng bằng cú đúp danh hiệu tại SuperSport Superliga khi cả đội nam và đội nữ đều lên ngôi vô địch với cùng tỷ số 3-1 ở loạt chung kết.
Bằng việc loại bỏ hàng loạt hạt giống hàng đầu, bao gồm cả nhà đương kim vô địch Casper Ruud, tay vợt 21 tuổi người Bỉ không chỉ tiến vào bán kết gặp Alexander Zverev, mà còn minh chứng cho một quy luật bất biến trong kinh tế thể thao: Khi cơ hội gõ cửa, sự chuẩn bị sẵn sàng chính là chìa khóa để thay đổi hoàn toàn vị thế thương hiệu.