Son Heung-min vì đâu "mất hút" ở World Cup 2026?

Thất bại 0-1 trước Mexico ở lượt trận thứ hai bảng A World Cup 2026 không làm cánh cửa đi tiếp của Hàn Quốc khép lại. Đội bóng của HLV Hong Myung-bo vẫn giữ vị trí thứ hai và còn nguyên quyền tự quyết ở lượt đấu cuối. Tuy nhiên, sau trận đấu tại Guadalajara, tâm điểm tranh luận chuyển sang cách vận hành hàng công - cụ thể là quyết định tiếp tục sử dụng Son Heung-min ở vị trí trung phong.

Đây là trận thứ hai liên tiếp đội trưởng tuyển Hàn Quốc được kéo vào đá tiền đạo cắm. Trước đó ở cuộc đối đầu với CH Séc, Son cũng xuất phát ở vai trò tương tự trong hệ thống tấn công với Lee Jae-sung và Lee Kang-in hoạt động phía sau.

Ý tưởng của Hong Myung-bo không khó hiểu. Khi tuổi tác khiến tốc độ của Son không còn duy trì ở mức cao nhất như trước, việc đưa anh vào trung lộ có thể giúp tận dụng khả năng chọn vị trí, dứt điểm và kinh nghiệm thi đấu đỉnh cao. Đây cũng là xu hướng nhiều ngôi sao tấn công áp dụng ở giai đoạn cuối sự nghiệp.

Tuy nhiên, sau 2 trận đấu đầu tiên tại World Cup, thử nghiệm đó đang để lại nhiều dấu hỏi hơn là câu trả lời.

Son Heung-min không được đặt vào vùng nguy hiểm

Trong trận gặp Mexico, Hàn Quốc không kiểm soát bóng quá lép vế nhưng gặp khó khăn lớn ở khâu tiếp cận vòng cấm đối phương. Đội chủ nhà chủ động thu hẹp không gian trung lộ, giữ cự ly đội hình thấp và buộc các pha lên bóng của Hàn Quốc phải triển khai ra biên.

Trong bối cảnh đó, Son - người được bố trí đá cao nhất - gần như bị tách khỏi hệ thống. Theo thống kê từ FotMob, Son kết thúc trận đấu với chỉ số kỳ vọng kiến tạo (xA) chỉ đạt 0,01. Tổng chỉ số xG cộng xA cũng chỉ dừng ở mức 0,01 - con số rất thấp với một cầu thủ chơi ở vị trí trung phong. Đáng chú ý hơn, Son chỉ có đúng một lần chạm bóng trong vòng cấm đối phương.

Đây là dữ liệu phản ánh rõ nhất vấn đề của Hàn Quốc. Một tiền đạo cắm có thể bỏ lỡ cơ hội, có thể dứt điểm thiếu chính xác, nhưng việc gần như không xuất hiện trong khu vực nguy hiểm cho thấy hệ thống chưa tạo ra điều kiện để cầu thủ phát huy điểm mạnh.

Tổng số lần chạm bóng của Son cũng chỉ là 21 - quá thấp nếu so với vai trò trung tâm của hàng công. Thực tế, dấu hiệu này đã xuất hiện từ trận gặp CH Séc. Khi đó Son có một vài tình huống xử lý đáng chú ý nhưng thiếu sự sắc bén ở pha kết thúc và bị thay ra ở phút 69. Người vào sân thay anh là Oh Hyeon-gyu - cầu thủ sau đó ghi bàn quyết định mang về chiến thắng. Đến trận gặp Mexico, Son tiếp tục bị rút khỏi sân sớm hơn, ngay đầu hiệp 2.

Hai trận liên tiếp được bố trí đá trung phong, hai lần không thể tạo ra ảnh hưởng như mong đợi và đều không thi đấu hết trận - đó là dữ kiện khiến giới chuyên môn bắt đầu đặt câu hỏi về tính hiệu quả của phương án này.

Son không sa sút phong độ, nhưng có thể đang bị sử dụng sai cách

Điều đáng chú ý là nếu tách Son khỏi những thống kê về bàn thắng hay cơ hội tạo ra, màn trình diễn cá nhân của anh không hề tệ. Ngược lại, nhiều chỉ số cho thấy Son vẫn duy trì được chất lượng chuyên môn. Tiền đạo đang thi đấu tại MLS thực hiện 3 pha rê bóng và thành công cả ba. Anh thắng toàn bộ năm tình huống tranh chấp tay đôi dưới mặt đất, đạt tỷ lệ chuyền bóng chính xác 79% và có 4 lần thu hồi bóng.

Đặc biệt ở phút 16 trận gặp Mexico, Son tạo ra tình huống nguy hiểm nhất của Hàn Quốc bằng cú lốp bóng tinh tế qua đầu thủ môn. Nếu hậu vệ Edson Alvarez không kịp lùi về phá bóng ngay trên vạch vôi, đó hoàn toàn có thể đã là bàn thắng mở tỷ số.

Những chi tiết đó cho thấy vấn đề không nằm ở việc Son đánh mất phẩm chất mà là anh đang phải chơi trong một vai trò không tối ưu. Trong phần lớn sự nghiệp, Son xây dựng tên tuổi như một cầu thủ chạy cánh hàng đầu thế giới. Giá trị lớn nhất của anh đến từ những pha nhận bóng ở hành lang trái, tăng tốc vào khoảng trống rồi cắt vào trung lộ để dứt điểm hoặc tạo cơ hội.

Ngược lại, vai trò trung phong đòi hỏi khả năng hoạt động trong không gian hẹp, làm tường, xoay lưng với khung thành và liên tục tranh chấp với trung vệ đối phương. Son không hoàn toàn thiếu những kỹ năng này, nhưng đó chưa bao giờ là môi trường giúp anh phát huy tối đa.

Điều này thể hiện khá rõ trước Mexico. Mỗi khi Son nhận bóng ở trung lộ, phía trước anh thường là hai lớp phòng ngự. Anh không có khoảng trống để tăng tốc và cũng ít cơ hội xoay người hướng về khung thành. Trái lại, những lần Son chủ động dạt biên hoặc lùi xuống nhận bóng đều tạo cảm giác nguy hiểm hơn.

Một chi tiết khác cũng khiến nhiều người tiếc nuối là việc Hàn Quốc chưa thử nghiệm phương án kết hợp Son với một trung phong thực thụ. Trong trận giao hữu gặp Mexico trước đây, Son từng chơi ở cánh trái, còn Oh Hyeon-gyu đá cao nhất. Khi đó, tiền đạo trẻ liên tục kéo giãn hàng thủ để Son khai thác khoảng trống phía sau.

Tại World Cup lần này, điều đó chưa xuất hiện khi cả hai trận đấu, Oh Hyeon-gyu chỉ vào sân sau khi Son rời sân. Ở cuối trận gặp Mexico, khi Um Ji-sung và Yang Hyun-jun được tung vào sân để tăng tốc độ triển khai ở hai cánh, Hàn Quốc bắt đầu tạo được nhiều pha tạt bóng và áp lực hơn. Sau đó, Cho Gue-sung cũng xuất hiện để bổ sung khả năng không chiến.

Trong bối cảnh đó, không ít người đặt câu hỏi rằng, nếu Son vẫn ở trên sân nhưng được trả về hành lang trái quen thuộc để hỗ trợ cho một trung phong mục tiêu, liệu diện mạo hàng công Hàn Quốc có khác đi?

Không ai có thể đưa ra câu trả lời chính xác tuyệt đối. Tuy nhiên, điều có thể nhìn thấy sau hai lượt trận là thử nghiệm Son Heung-min đá tiền đạo cắm chưa tạo ra hiệu quả tương xứng với kỳ vọng. Trước trận quyết định với Nam Phi, nơi Hàn Quốc cần thêm điểm số để chắc suất đi tiếp, bài toán của HLV Hong Myung-bo có lẽ không phải chọn ai đá chính mà là chọn vị trí nào để cầu thủ xuất sắc nhất của ông được chơi đúng với phiên bản nguy hiểm nhất của chính mình.