Tây Ban Nha và Pháp thay đổi thế nào kể từ cuộc rượt đuổi 9 bàn thắng năm ngoái?

Chỉ hơn một năm trước, Pháp và Tây Ban Nha đã tạo nên một trong những trận đấu hấp dẫn nhất lịch sử UEFA Nations League. Tại Stuttgart, La Roja đánh bại Les Bleus với tỷ số 5-4 sau khi dẫn trước tới 5-1. Đó là màn rượt đuổi tỷ số khó tin, đồng thời cũng trở thành bước ngoặt để cả hai đội tuyển định hình bộ mặt mới.

Khi tái ngộ ở bán kết World Cup 2026, cả Tây Ban Nha lẫn Pháp đều không còn là chính mình của mùa hè năm ngoái. Từ con người, hệ thống chiến thuật cho đến cách tiếp cận trận đấu đều đã thay đổi đáng kể.

Pháp lột xác nhờ hàng công

Nếu trận thua 4-5 năm ngoái để lại điều gì tích cực cho tuyển Pháp, đó chính là niềm tin rằng họ có thể chơi thứ bóng đá tấn công chủ động mà vẫn tạo ra sức ép khổng lồ trước Tây Ban Nha.

Thực tế, quá trình chuyển đổi của HLV Didier Deschamps đã bắt đầu từ trước đó, ở trận tứ kết lượt về Nations League gặp Croatia. Khi phải lội ngược dòng sau thất bại 2 bàn ở lượt đi, chiến lược gia người Pháp buộc phải chuyển sang sơ đồ 4-2-3-1 thiên về tấn công.

Đến cuộc đối đầu với Tây Ban Nha, Deschamps tiếp tục đặt niềm tin vào hệ thống này dù đối thủ mạnh hơn rất nhiều. Kể từ đó, ông gần như không quay trở lại sơ đồ cũ. Trận bán kết World Cup 2026 sẽ đánh dấu khoảng 20 trận liên tiếp tuyển Pháp vận hành với 4-2-3-1.

Trận thua 4-5 cũng phơi bày mọi điểm yếu nơi hàng phòng ngự Pháp. Khi đồng hồ mới chỉ sang phút 67, Les Bleus đã để thủng lưới tới 5 lần. Những sai lầm cá nhân liên tiếp khiến Clement Lenglet, Pierre Kalulu, Ibrahima Konate và Theo Hernandez trải qua một buổi tối đáng quên.

Một năm sau, hàng thủ ấy gần như đã được thay mới hoàn toàn. Cặp trung vệ Upamecano - Saliba trở thành nền tảng của đội tuyển Pháp. Đây được xem là một trong những bộ đôi trung vệ ổn định nhất bóng đá thế giới hiện tại. Hai biên cũng được gia cố với Jules Kounde bên cánh phải và Lucas Digne ở hành lang trái, mang lại sự chắc chắn hơn hẳn so với cuộc đối đầu năm ngoái.

Konate từng thừa nhận sau trận đấu rằng hàng thủ hôm đó thiếu sự ăn ý vì lần đầu sát cánh cùng nhau. Diễn biến trong suốt một năm qua đã phần nào chứng minh nhận định ấy là chính xác. Khi bộ khung phòng ngự được duy trì ổn định, Pháp đã giảm đáng kể số sai lầm cá nhân.

Trong khi hàng thủ được nâng cấp, sức mạnh tấn công lại tiếp tục được phát huy. Ngay ở trận gặp Tây Ban Nha năm ngoái, Deschamps lần đầu tung ra bộ tứ Doue, Olise, Dembele và Mbappe. Dù thất bại, nhà cầm quân người Pháp khẳng định ông không muốn đánh đổi khả năng tấn công chỉ để lấy thêm sự an toàn.

Thời gian đã chứng minh quyết định đó là đúng. Doue trưởng thành rất nhanh, Olise ngày càng hòa nhập với vai trò số 10, Dembele duy trì phong độ bùng nổ, còn Mbappe vẫn là đầu tàu trên hàng công. Phía sau, cặp tiền vệ Adrien Rabiot và Manu Kone mang đến sự cân bằng giữa thu hồi bóng và phát triển tấn công.

Bên cạnh đó, Pháp còn có chiều sâu đội hình đáng nể. Rayan Cherki từng tạo dấu ấn ngay trận ra mắt tuyển quốc gia khi ghi bàn, kiến tạo và châm ngòi cho cuộc rượt đuổi tỷ số trước Tây Ban Nha. Đến World Cup 2026, anh đã trở thành một quân bài chiến lược mỗi khi Deschamps cần tạo khác biệt.

Điều quan trọng hơn cả là bản sắc thi đấu của tuyển Pháp đã thay đổi. Khác với hình ảnh lép vế trước Tây Ban Nha ở bán kết Euro 2024, Les Bleus của hiện tại chủ động gây áp lực ngay từ đầu, sẵn sàng tranh chấp ở cường độ cao và không ngần ngại đẩy đội hình lên phần sân đối phương.

Các thống kê ở trận bán kết Nations League cho thấy điều đó rất rõ. Pháp tạo ra chỉ số bàn thắng kỳ vọng (xG) 2,78, không thua kém là bao mức 2,91 của Tây Ban Nha. Họ tung ra 24 cú sút so với 16 của đối thủ, có 4 cơ hội ngon ăn và kiểm soát bóng tới 57% - con số hiếm thấy trước La Roja.

Những dữ liệu ấy khiến Deschamps có thêm cơ sở để tiếp tục lựa chọn lối chơi chủ động khi hai đội tái ngộ.

Tây Ban Nha không còn đáng sợ?

Nếu Pháp trưởng thành hơn sau thất bại, Tây Ban Nha lại bước vào bán kết World Cup với phần nào suy giảm so với chính họ của năm ngoái.

Những thay đổi đầu tiên xuất hiện ở hàng phòng ngự. Hai hậu vệ biên Porro và Cucurella vẫn giữ được vị trí trong đội hình chính. Tuy nhiên, cặp trung vệ đã có sự điều chỉnh đáng kể. Dean Huijsen và Robin Le Normand không còn là lựa chọn ưu tiên. Pau Cubarsi được trao cơ hội nhiều hơn trong khi Aymeric Laporte mang lại kinh nghiệm và sự ổn định.

Tuyến giữa cũng không còn duy trì sức mạnh như trước. Martin Zubimendi, người đá chính ở trận thắng Pháp năm ngoái, thậm chí không còn góp mặt trong danh sách dự World Cup. Mikel Merino chuyển sang vai trò siêu dự bị, Pedri không còn duy trì tầm ảnh hưởng quá lớn như giai đoạn đỉnh cao.

Rodri đã trở lại sau chấn thương nhưng chưa lấy lại phong độ thống trị khu trung tuyến. Fabian Ruiz phải cạnh tranh quyết liệt cho một suất đá chính, còn Dani Olmo trở thành lựa chọn số một ở vị trí hộ công.

Sự thay đổi lớn nhất lại nằm ở hàng công. Một năm trước, bộ ba Lamine Yamal, Nico Williams và Mikel Oyarzabal khiến hàng thủ Pháp vỡ vụn bằng tốc độ và khả năng phối hợp đầy biến hóa. Đến World Cup 2026, Oyarzabal vẫn duy trì hiệu suất ghi bàn ổn định. Tuy nhiên, Yamal mới trở lại sau chấn thương ngay trước giải đấu nên chưa đạt trạng thái sung mãn nhất. Nico Williams cũng liên tục gặp vấn đề thể lực và mới chỉ có ba lần vào sân từ ghế dự bị.

Điều đó khiến khả năng tạo đột biến ở hai cánh của Tây Ban Nha giảm đi đáng kể so với cuộc đối đầu năm ngoái. Dĩ nhiên, La Roja vẫn là đội bóng có khả năng kiểm soát bóng hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, họ không còn tạo ra cảm giác áp đảo tuyệt đối như thời điểm đánh bại Pháp 5-4.

Chính vì vậy, bài học lớn nhất mà Les Bleus rút ra từ thất bại cách đây hơn một năm vẫn còn nguyên giá trị. Muốn đánh bại Tây Ban Nha, điều nguy hiểm nhất là để đối thủ kiểm soát hoàn toàn nhịp độ trận đấu.

Pháp từng chứng minh họ đủ khả năng pressing quyết liệt, cầm bóng ngang ngửa và tạo ra số cơ hội không hề thua kém La Roja. Nếu hạn chế được những sai lầm cá nhân từng khiến họ trả giá đắt, đội bóng của Deschamps hoàn toàn có thể biến ký ức đau đớn năm ngoái thành nền tảng cho màn phục hận tại World Cup.

Cuộc tái ngộ ở bán kết vì thế không chỉ là trận chiến giữa hai ứng viên vô địch mà còn là phép thử cho hai quá trình chuyển mình theo những hướng hoàn toàn khác nhau. Pháp đang trở nên cân bằng hơn sau khi tìm ra công thức kết hợp giữa hàng công giàu sáng tạo và hàng thủ ổn định. Tây Ban Nha vẫn trung thành với triết lý kiểm soát bóng, nhưng không còn có sự bùng nổ và chiều sâu nhân sự như một năm trước.