Kỳ 2: ĐH Đà Nẵng xây hệ thống thể thao sinh viên từ cấp trường

Hoạt động thể thao sinh viên tại Đại học Đà Nẵng không chỉ tập trung vào kỳ Đại hội tổ chức hai năm một lần. Ở các trường thành viên, các giải đấu được tổ chức trước đó để tuyển chọn lực lượng, sau đó thành lập đội tuyển tham dự Đại hội cấp Đại học Đà Nẵng.

Theo TS Đàm Hùng Phi, Phó trưởng Khoa Giáo dục thể chất, đây là quy trình được thực hiện qua nhiều năm. Sinh viên thi đấu từ cấp trường, những VĐV có chuyên môn được lựa chọn vào đội tuyển và tiếp tục chuẩn bị cho các nội dung ở cấp Đại học Đà Nẵng.

“Đại học Đà Nẵng là một trong số ít đơn vị tổ chức Đại hội Thể thao sinh viên toàn đại học. Chu kỳ hai năm một lần, các trường thành lập một đội tuyển để tham gia thi đấu. Trước khi tham gia thì ở các trường tổ chức giải đấu, qua giải đấu cấp trường thì tuyển chọn VĐV tham gia cấp Đại học Đà Nẵng”, TS Đàm Hùng Phi cho biết.

Cách tổ chức này tạo thành các cấp thi đấu nối tiếp nhau. Một sinh viên có thể bắt đầu từ giải tại trường, được lựa chọn vào đội tuyển, sau đó thi đấu ở cấp Đại học Đà Nẵng. Với những môn có lực lượng mạnh, quá trình tập luyện còn được duy trì thông qua các CLB hoặc đội tuyển của trường.

Từ giải cấp trường đến Đại hội toàn Đại học

Đại hội Thể thao sinh viên Đại học Đà Nẵng lần đầu được tổ chức vào năm 2000. Từ đó đến nay, Đại hội được duy trì theo chu kỳ hai năm một lần. Tháng 4/2026, Đại hội lần thứ 14 diễn ra tại Nhà thi đấu Đại học Đà Nẵng, quy tụ gần 1.000 VĐV, HLV, chỉ đạo viên, cán bộ và lãnh đạo các đoàn thể thao thuộc 9 trường đại học thành viên, đơn vị đào tạo thuộc và trực thuộc Đại học Đà Nẵng.

Kỳ Đại hội này tổ chức 7 môn gồm điền kinh, bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ, cầu lông, bóng bàn và pickleball, với 26 nội dung thi đấu.

Quy mô và số môn thi đấu được điều chỉnh theo từng kỳ, nhưng việc duy trì chu kỳ hai năm tạo ra một mốc thi đấu để các trường chuẩn bị lực lượng. Sau mỗi kỳ, các đội tiếp tục bước vào giai đoạn tuyển chọn, tập luyện cho chu kỳ tiếp theo.

Điểm đáng chú ý nằm ở mối liên hệ giữa giải cấp trường và Đại hội. Thay vì tuyển chọn đội hình chỉ trước thời điểm thi đấu, các trường có thể theo dõi VĐV qua những giải đấu nội bộ, từ đó lựa chọn lực lượng phù hợp với từng môn.

“Các giải đấu thể thao nền tảng, thường xuyên, liên tục và đã làm 14 lần. Từ đó sinh viên mới có chu kỳ tập luyện, họ sẽ tập để mục đích hai năm sau chinh phục giải đấu Đại hội”, TS Đàm Hùng Phi chia sẻ.

Chu kỳ này cũng gắn với đặc điểm nhân sự của thể thao sinh viên. Khi một khóa VĐV tốt nghiệp, lực lượng mới được bổ sung từ các khóa sau. Những VĐV có chuyên môn tốt có thể tiếp tục được lựa chọn và tập luyện cùng đội tuyển của trường.

Bên cạnh các môn thi đấu tại Đại hội, một số trường duy trì CLB bóng rổ, bóng chuyền và các môn thể thao khác. Đây là nguồn lực để các đội tuyển lựa chọn VĐV khi bước vào các giải cấp Đại học Đà Nẵng.

Mỗi trường cũng có những môn thể thao được đầu tư và có lực lượng nổi bật khác nhau. Sự khác biệt này được thể hiện trực tiếp qua kết quả thi đấu tại Đại hội, đồng thời tạo sự cạnh tranh giữa các đoàn.

Một ví dụ là bóng rổ. Đội bóng rổ sinh viên Đà Nẵng đã hai lần liên tiếp giành chức vô địch giải sinh viên toàn quốc. Thành tích này có sự tham gia của lực lượng được tuyển chọn và tập luyện từ môi trường thể thao sinh viên tại các trường.

Tuy nhiên, việc tổ chức Đại hội không chỉ tập trung vào một môn. Với 7 môn thi đấu và 26 nội dung tại kỳ thứ 14, các trường có thể lựa chọn những nội dung phù hợp với lực lượng của mình. Qua từng kỳ, đội tuyển ở mỗi môn tiếp tục được bổ sung theo sự thay đổi của các khóa sinh viên.

Mỗi trường một thế mạnh

Đại học Đà Nẵng có nhiều đơn vị đào tạo với đặc điểm sinh viên khác nhau, tạo nên sự đa dạng trong phong trào thể thao. Mỗi trường có thế mạnh riêng ở từng môn như Bách Khoa, Sư phạm kỹ thuật thì thiên về các môn của nam còn Kinh tế, ngoại ngữ thì là các môn của nữ. Từ đó hình thành sự cạnh tranh và tạo động lực phát triển khi cùng tham dự Đại hội Thể thao sinh viên toàn Đại học Đà Nẵng.

Từ các giải đấu cấp trường, nhiều CLB thể thao sinh viên được hình thành và duy trì, đặc biệt ở những môn có phong trào mạnh như bóng rổ, bóng chuyền. Đây không chỉ là nơi sinh viên tập luyện, thi đấu mà còn trở thành nguồn tuyển chọn VĐV cho các đội tuyển.

Sự phát triển ấy có được từ sự quan tâm, đầu tư của các trường và sự chỉ đạo xuyên suốt của Ban Giám đốc Đại học Đà Nẵng. Khi phong trào được duy trì thường xuyên, sinh viên có thêm cơ hội bộc lộ năng khiếu và từng bước nâng cao trình độ qua các giải đấu.

Một VĐV có thể bắt đầu từ giải cấp trường, được tuyển chọn vào đội tuyển, thi đấu tại Đại hội Đại học Đà Nẵng rồi hướng tới những sân chơi sinh viên cấp quốc gia. Bóng rổ là ví dụ rõ nét. Đội bóng rổ sinh viên Đà Nẵng đã hai lần liên tiếp vô địch giải sinh viên toàn quốc, thành tích gắn với quá trình tuyển chọn và tập luyện được xây dựng từ cấp trường.

Không chỉ bóng rổ, mô hình Đại hội với nhiều nội dung thi đấu cũng tạo điều kiện để từng trường phát huy những môn phù hợp với lực lượng sinh viên. Những môn có phong trào mạnh tiếp tục được duy trì qua các CLB, trong khi các VĐV nổi bật được theo dõi, tuyển chọn để tập luyện chuyên sâu hơn.

Điểm quan trọng là hoạt động này không diễn ra theo từng mùa giải riêng lẻ mà được nối dài qua nhiều năm. “Thành công lớn nhất để có kết quả hiện tại là duy trì Đại hội này”, TS Đàm Hùng Phi nhấn mạnh.

Từ một giải đấu được tổ chức theo chu kỳ hai năm, thể thao sinh viên dần hình thành một quy trình liên tục: trường tổ chức giải, tuyển chọn VĐV, xây dựng đội tuyển, thi đấu và chuẩn bị cho chu kỳ tiếp theo.

Sau 14 kỳ Đại hội, giá trị không chỉ nằm ở thành tích của từng môn hay từng trường. Quan trọng hơn, các thế hệ sinh viên có một sân chơi để hướng tới, các trường có cơ chế tuyển chọn lực lượng, còn phong trào thể thao có điều kiện tiếp nối qua từng khóa.

Trong quá trình ấy, lực lượng giảng viên Khoa Giáo dục thể chất giữ vai trò quan trọng khi trực tiếp giảng dạy, tuyển chọn, huấn luyện và hỗ trợ chuyên môn cho các đội tuyển.

Đó là những người đứng phía sau quá trình phát hiện, bồi dưỡng và nâng tầm những sinh viên có năng khiếu, tạo nền tảng để họ bước ra những sân chơi có tính cạnh tranh cao hơn – câu chuyện sẽ được nhìn rõ hơn ở chặng tiếp theo.

Kỳ 1: ĐH Đà Nẵng và năng lực tổ chức các giải thể thao sinh viên quy mô lớn

Đón đọc Kỳ 3: Từ sân chơi đến thành tích – công thức tạo ra những đội tuyển mạnh

Động Lực là thương hiệu thể thao Việt Nam với hơn 35 năm hình thành và phát triển, đồng hành cùng nhiều giải đấu, trường học và tổ chức thể thao trên cả nước. Tại Giải Bóng chuyền Sinh viên Toàn quốc 2026, Động Lực là Nhà tài trợ bóng thi đấu chính thức, cung cấp bóng chuyền Động Lực Hunter đạt tiêu chuẩn thi đấu Quốc Gia, góp phần mang đến những trận đấu chất lượng, chuyên nghiệp và công bằng. Sự đồng hành của Động Lực thể hiện cam kết lâu dài trong việc phát triển thể thao học đường, đồng thời góp phần nâng tầm chất lượng các giải đấu và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thể thao Việt Nam.