ITTF nhìn lại 100 năm bóng bàn nữ và chiến lược phát triển bình đẳng trong tương lai

Nhân dịp International Women’s Day 2026, International Table Tennis Federation (ITTF) đã đưa ra thông điệp “Give To Gain – Cho đi để phát triển”, nhìn lại hành trình 100 năm phụ nữ góp phần định hình môn bóng bàn và tái khẳng định cam kết thúc đẩy bình đẳng giới thông qua đầu tư, giáo dục, cơ hội và vai trò lãnh đạo trong thể thao.

Theo ITTF, “cho đi” không chỉ là một hành động mang tính biểu tượng, mà là chiến lược phát triển dài hạn. Khi trao cho phụ nữ và các bé gái nhiều hơn về nguồn lực, tri thức, cơ hội thi đấu và sự công nhận, bóng bàn thế giới sẽ trở nên mạnh mẽ, bao trùm và bền vững hơn.

Một thế kỷ những người phụ nữ cống hiến cho bóng bàn

Ngay từ khi giải World Table Tennis Championships đầu tiên được tổ chức tại London năm 1926, phụ nữ đã là một phần không thể thiếu của môn thể thao này. Tay vợt người Hungary Maria Mednyánszky trở thành nhà vô địch thế giới nữ đầu tiên, mở ra một thế kỷ thành công rực rỡ của các VĐV nữ.

Trong những thập niên tiếp theo, nhiều huyền thoại đã vượt ra ngoài khuôn khổ thể thao để trở thành biểu tượng. Angelica Rozeanu thống trị bóng bàn thế giới với 6 chức vô địch thế giới liên tiếp từ 1950 đến 1955. Đến thập niên 1990, Deng Yaping tiếp tục khẳng định vị thế với 4 HCV Olympic và 18 danh hiệu thế giới.

Bóng bàn Trung Quốc sau đó tiếp tục duy trì di sản vĩ đại với những tên tuổi như Wang Nan, Zhang Yining và Ding Ning. Gần đây hơn, Chen Meng đã trở thành nữ VĐV thứ ba trong lịch sử giành HCV đơn nữ Olympic liên tiếp tại Tokyo 2020 Olympic Games và Paris 2024 Olympic Games. Trong khi đó, Sun Yingsha hiện giữ vị trí số 1 thế giới và là nhà vô địch thế giới hai lần.

Trong suốt 21 mùa giải liên tiếp, ITTF cũng đảm bảo tiền thưởng ngang bằng cho nam và nữ ở tất cả các giải đấu, nhằm ghi nhận đúng mức thành tích của các VĐV nữ.

Những biểu tượng từ khắp các châu lục

Bên ngoài Trung Quốc, nhiều tay vợt nữ đã góp phần mở rộng tầm ảnh hưởng của bóng bàn trên toàn cầu.

Tại châu Phi, Dina Meshref và tài năng trẻ Hana Goda đang tạo nên những bước đột phá mới. Olufunke Oshonaike – VĐV từng 7 lần tham dự Olympic – vẫn được xem là một trong những người tiên phong vĩ đại của bóng bàn châu Phi.

Tại châu Mỹ, Adriana Díaz và Bruna Takahashi đang tiếp tục mở ra những cột mốc mới cho khu vực.

Ở hệ thống para table tennis, những cái tên như Kelly van Zon, Melissa Tapper và Bruna Alexandre đã chứng minh rằng bóng bàn là môn thể thao dành cho tất cả mọi người. Tại Paris 2024 Paralympic Games, Najlah Imad mang về tấm huy chương Paralympic đầu tiên cho Iraq ở môn bóng bàn, trong khi tài năng trẻ Bly Twomey gây ấn tượng khi giành 2 HCĐ ngay trong lần đầu dự Paralympic ở tuổi 14.

Không chỉ trên bàn đấu, phụ nữ cũng đang ngày càng khẳng định vai trò trong bộ máy lãnh đạo của môn thể thao này. Năm 2021, Petra Sörling trở thành nữ Chủ tịch đầu tiên của ITTF, trong khi Tina Crotta ghi dấu mốc lịch sử với tư cách trọng tài chuyên nghiệp nữ đầu tiên của bóng bàn thế giới.

Phát triển bền vững thông qua đầu tư cho phụ nữ

Sau 100 năm, ITTF tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của bóng bàn nữ thông qua nhiều chương trình đào tạo và hỗ trợ.

Giai đoạn 2022–2024, tỷ lệ nữ tham gia các hoạt động phát triển của ITTF tăng đều:

- VĐV nữ: từ 39% lên 44%

- HLV nữ: từ 30% lên 41%

- Trọng tài nữ: từ 31% lên 34%

Đến năm 2025, chương trình Participation Programme ghi nhận 45% người tham gia là nữ tại các khu vực châu Phi, châu Mỹ và châu Á, phù hợp với mục tiêu ít nhất 40% nữ trong cấu trúc chương trình.

Song song đó, chương trình My Gender, My Strength tiếp tục thúc đẩy vai trò của nữ HLV. Trong năm 2025, 18 HLV nữ đến từ 18 liên đoàn thành viên thuộc 5 châu lục đã tham gia chương trình đào tạo gồm học trực tuyến, thực tập tại các giải quốc tế và tổ chức trại huấn luyện cộng đồng. Đáng chú ý, tại Brunei chương trình này đã giúp tổ chức trại huấn luyện bóng bàn dành riêng cho nữ đầu tiên trong lịch sử quốc gia.

Động lực phát triển của bóng bàn nữ càng được củng cố khi International Olympic Committee xác nhận nội dung đồng đội hỗn hợp nam – nữ sẽ xuất hiện tại Los Angeles 2028 Olympic Games.

Hướng tới một tương lai bình đẳng và bao trùm hơn

Trong Kế hoạch chiến lược của ITTF, Quản trị và Phát triển bền vững là một trong ba trụ cột quan trọng. Kế hoạch hành động GEDI đặt ra sáu mục tiêu chiến lược, bao gồm:

- Tăng cường vai trò lãnh đạo của phụ nữ

- Phòng chống bạo lực trên cơ sở giới

- Thu hẹp khoảng cách đầu tư

- Đại diện truyền thông không thiên kiến

- Tạo cơ hội bình đẳng cho các bé gái

- Báo cáo tiến độ hằng năm

Chủ tịch ITTF Petra Sörling nhấn mạnh:

“Bình đẳng giới không chỉ là một tham vọng, mà là trách nhiệm. ITTF cam kết đảm bảo mọi phụ nữ và bé gái đều có cơ hội phát triển trong bóng bàn – dù với vai trò vận động viên, huấn luyện viên, trọng tài hay nhà lãnh đạo.”

Khi kỷ niệm 100 năm lịch sử bóng bàn thế giới, ITTF khẳng định sẽ tiếp tục “cho đi”. Bởi khi phụ nữ phát triển trong bóng bàn, toàn bộ môn thể thao này cũng trở nên mạnh mẽ hơn.