Bóng bàn Việt Nam từ đỉnh cao châu Á đến chuyên nghiệp hóa: Kỳ 2 - Tiếng "cạch cạch" trong hầm trú ẩn

Trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, bóng bàn không phải là môn thể thao xa xỉ trong những nhà thi đấu hiện đại. Bóng bàn là môn thể thao "quốc dân" theo đúng nghĩa đen. Từ phong trào "Khỏe để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc", bóng bàn len lỏi vào từng nhà máy gang thép, từng đơn vị pháo cao xạ.

Những chiếc bàn bóng được ghép tạm bằng gỗ tạp, đặt ngay tại vỉa hè hay trong các hầm trú ẩn. Hình ảnh các chiến sĩ, công nhân tay cầm vợt, mắt không rời quả bóng nhựa giữa giờ nghỉ giải lao là một minh chứng cho tinh thần lạc quan và ý chí thép của người Việt.

Trong thời kỳ này, bóng bàn Việt Nam bắt đầu xuất hiện những tên tuổi lớn như Nguyễn Ngọc Phan và Trần Hữu Nhuận. Họ không chỉ là những vận động viên giỏi, mà còn là những "đại sứ" thể thao đầu tiên. Những chuyến tập huấn và du đấu tại Trung Quốc – "công xưởng" bóng bàn thế giới – đã giúp các tay vợt miền Bắc tiếp cận với lối chơi tấn công nhanh, áp sát, đồng thời thắt chặt tình hữu nghị với các danh thủ nước bạn.

Dù chưa có khái niệm thương mại hóa rõ nét, nhưng dưới góc độ kinh doanh thể thao, đây chính là giai đoạn hình thành giá trị thương hiệu quốc gia thông qua thể thao.

Việc duy trì hoạt động thể thao trong chiến tranh là một khoản "đầu tư" vào sức khỏe và tâm lý con người. Một lực lượng lao động và chiến đấu khỏe mạnh, lạc quan chính là tài sản quý giá nhất của quốc gia.

Những quả bóng nhựa nhỏ bé đã trở thành sợi dây kết nối chính trị và văn hóa. Việt Nam đã sử dụng bóng bàn như một công cụ để khẳng định sự tồn tại và khát vọng hòa bình trên trường quốc tế.

Khi nguồn cung khó khăn, những cơ sở sản xuất thủ công nhỏ lẻ bắt đầu tìm cách chế tạo vợt, lưới... tạo tiền đề cho thị trường dụng cụ thể thao nội địa sau này. Và ngay từ năm 1965, Việt Nam đã xuất khẩu vợt bóng bàn Đường Sắt sang Liên Xô, Bulgaria, Hungaria, Balan, Mông Cổ, Cu Ba.

Nhìn lại bóng bàn miền Bắc thời chiến, chúng ta không chỉ thấy sự gian khổ, mà còn thấy một bài học về khát vọng vươn lên. Nếu ngày xưa cha ông ta có thể tập luyện trong hầm trú ẩn để rồi vươn ra quốc tế thì ngày nay, với điều kiện cơ sở vật chất hiện đại, thế hệ trẻ không có lý do gì để không mơ về những đỉnh cao mới. Đây chính là giá trị tinh thần cốt lõi: Nghịch cảnh chỉ làm tăng thêm sức mạnh cho những người đam mê.