Kinh tế thể thao Việt Nam và bài toán đánh thức "mỏ vàng" từ môn golf

Sáng 27/3, tại Diễn đàn Kinh tế Thể thao Việt Nam 2026 (VSES 2026), bức tranh toàn cảnh về một nền công nghiệp thể thao tỷ đô đã được phác họa rõ nét.

Trong đó, câu chuyện về "kinh tế golf" nổi lên như một bài học điển hình: Lợi thế tự nhiên là chưa đủ nếu thiếu vắng những chính sách cởi trói và tầm nhìn phát triển bền vững.

Khái niệm "kinh tế golf" có thể vẫn còn mới mẻ tại Việt Nam, nhưng sức nặng của nó trong tổng thể nền kinh tế thể thao là điều không thể phủ nhận.

Ông Vi Quốc Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Golf Việt Nam, cho biết đi sau Hàn Quốc hay Nhật Bản một khoảng thời gian dài, nhưng Việt Nam đang đứng trước một cơ hội vàng để bứt tốc. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành những doanh thu và lợi nhuận cho đất nước, chúng ta cần nhìn nhận môn thể thao này qua ba lăng kính cốt lõi.

Cỗ máy kéo theo cả một "hệ sinh thái"

Đừng nhìn golf chỉ qua lăng kính của 18 lỗ và những cú swing trên sân cỏ. Ông Vi Quốc Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Golf Việt Nam, khẳng định: "Golf là một ngành thể thao có sức lan tỏa rất mạnh sang nhiều lĩnh vực kinh tế khác như bất động sản, hàng không, lưu trú, ẩm thực và nhiều loại hình dịch vụ liên quan."

Thực tế, với khoảng 150.000 người chơi hiện tại và gần 100 sân golf đang vận hành, quy mô của golf Việt Nam tuy còn khiêm tốn nhưng lại sở hữu dư địa phát triển khổng lồ.

Từ năm 2017 đến nay, Việt Nam liên tục được vinh danh là "Điểm đến golf tốt nhất châu Á", thậm chí có hai năm vươn lên vị trí số một thế giới. Đó là bảo chứng sắc bén nhất cho tiềm năng của ngành du lịch thể thao.

Nhờ sự đa dạng về địa hình—từ sân đồi, sân đồng bằng đến sân ven biển —Việt Nam hoàn toàn có khả năng xây dựng một hệ sinh thái dịch vụ cao cấp xoay quanh các giải đấu và tour du lịch golf quốc tế.

Lời giải cho bài toán cạnh tranh: Nghịch lý thuế 20%

Theo ông Vi Quốc Tuấn tại VSES 2026, mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam sẽ có khoảng 150 đến 180 sân golf để nâng cao năng lực cạnh tranh với các đối thủ như Thái Lan hay Malaysia. Tuy nhiên, sân đẹp chỉ là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ.

Điểm nghẽn chí mạng kìm hãm đà tăng trưởng của kinh tế golf hiện nay chính là rào cản về chính sách và chi phí. Phó Chủ tịch Hiệp hội Golf Việt Nam chỉ rõ:

"Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thuế tiêu thụ đặc biệt đang áp dụng đối với ngành golf tại Việt Nam. Mức thuế hiện nay là 20%, trong khi một số quốc gia trong khu vực không áp dụng loại thuế này, hoặc nếu có thì cũng chỉ ở mức 5–7%."

Sự chênh lệch về thuế tạo ra một rào cản khổng lồ, khiến chi phí chơi golf tại Việt Nam trở nên đắt đỏ, làm giảm sức hút đối với du khách quốc tế. Chưa dừng lại ở đó, thủ tục đầu tư xây dựng kéo dài từ 2 đến 3 năm cũng khiến nhiều nhà đầu tư chùn bước.

Để golf thực sự cất cánh, Nhà nước cần đóng vai trò "đỡ đầu", xem xét miễn giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và đưa du lịch golf vào nhóm lĩnh vực ưu tiên hỗ trợ.

Giấc mơ "bình dân hóa" và sự phát triển bền vững

Một nền kinh tế thể thao không thể cắm rễ sâu nếu chỉ phục vụ một nhóm nhỏ. Điểm mấu chốt thứ ba mà đại diện Hiệp hội Golf Việt Nam đưa ra chính là bài toán phổ cập bộ môn này.

Hiện nay, Việt Nam chưa có nhiều sân golf công cộng (public) và hệ thống sân tập bình dân để đại đa số người dân có thể tiếp cận. Chính sự thiếu vắng không gian tập luyện thường ngày khiến golf vẫn mang nặng định kiến là môn "thể thao quý tộc".

Để giải quyết vấn đề này, ông Vi Quốc Tuấn cho biết cần có những chính sách định hướng từ Chính phủ nhằm phát triển hạ tầng sân công cộng, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào đào tạo golf trẻ, golf tài năng.

Chỉ khi xã hội nhìn nhận golf là một môn thể thao đúng nghĩa, có tác động tích cực đến nền kinh tế, và mọi tầng lớp đều có cơ hội tiếp cận, thì kinh tế golf mới có thể phát triển theo hướng bền vững và vươn tầm châu lục. Thời cơ đã chín muồi, và nếu không hành động ngay lúc này, Việt Nam sẽ bỏ lỡ một "cỗ máy in tiền" đầy hứa hẹn.