Thể thao điện tử, hay còn được biết đến với cái tên khác là Esports đang trên đà trở thành một ngành công nghiệp hàng tỷ đôla. Các game thủ tài năng sẽ có được thu nhập từ nhiều nguồn khác nhau: Từ giải đấu, từ nhà tải trợ, người hâm mộ hay thậm chí là được trả lương như các môn thể thao chính thống. Tuy nhiên, họ cũng phải đối mặt với vô vàn những cám dỗ của cuộc sống.
Để bảo vệ các game thủ chuyên nghiệp và những người nổi tiếng trong ngành công nghiệp games, nhiều công ty đại diện đã được thành lập và ngày càng phát triển, đặc biệt là tại khu vực Bắc Mỹ như Evolved Talent, Electronic Sports and Gaming Law, hay Level Up... Thậm chí, họ còn nhận được sự tôn trọng từ những người hâm mộ, tiêu biểu như CAA và UTA, 2 công ty đại diện cho Ninja, Dr Disrespect, Scarra, những streamers hàng đầu thế giới vào thời điểm hiện tại.
Công việc của một người đại diện
Cũng giống như thế giới bóng đá, những người đại diện sinh ra để chăm lo lợi ích cho các tuyển thủ, đặc biệt là trong các thương vụ chuyển nhượng, hợp đồng, tài chính và đôi khi là đời tư của các tuyển thủ. Những người đại diện sẽ giải quyết những công việc ngoài chuyên môn của tuyển thủ, để những tuyển thủ chỉ cần tập trung vào luyện tập và thi đấu, nhưng vẫn được hưởng lợi ích cao nhất.
Stephen Hanna, giám đốc phát triển toàn cầu của Ủy ban Chính trực Esports (ESIC) chia sẻ về tầm quan trọng của người đại diện:
"Những người đại diện tốt sẽ tìm ra những cách hợp lý và hợp pháp nhất để bảo vệ các tuyển thủ trước vô vàn rủi ro mà họ phải đối diện. Giá trị của những người đại diện là vô cùng thực tiễn bởi trong thế giới chuyên nghiệp, các tuyển thủ luôn phải có sự tập trung cao nhất và họ không thể nào nhìn nhận rõ rệt với những mối hiểm họa xung quanh bản thân."
Hành trình tiến đến sự hợp pháp trong thế giới Esports
Năm 2015, một tuyển thủ bày tỏ mong muốn rời đội Meet Your Makers đã nhận lời đe dọa từ quản lý của tổ chức rằng mẹ của cậu sẽ không còn nơi nào để ở nếu cậu ấy không chịu ở lại. Cũng trong năm đó, quản lý của Team Coast đã lấy đi toàn bộ số tiền thưởng của các thành viên từ các giải đấu LAN.
Ở giải đấu Liên Minh Huyền Thoại của VCS, những lùm xùm xoay quanh vụ nợ lương tuyển thủ của Zeros đã khiến báo chí tốn không ít giấy mực trong hơn 1 năm trời. Bản thân Zeros đã tố cáo GAM nợ 200 triệu tiền lương không trả, hợp đồng mập mờ, đã nhờ Garena can thiệp, tuy nhiên Tinikun, cựu HLV của GAM lại cho biết Zeros mới là người sai bởi anh không đọc kỹ điều khoản trong hợp đồng trước khi đặt bút ký với GAM Esports.
"Hồi đó trong hợp đồng của Zeros có điều khoản nếu vô địch thì mỗi tháng sau cộng thêm 20% lương. Levi, Yuna... ai cũng có điều khoản đó. Nhưng sau đó, GAM kêu ký lại hợp đồng, chuyển qua chủ sở hữu mới. Tất cả mọi người đều tái ký.
Lộc ký sau cùng vì ban đầu, Lộc định qua Team Flash hay sang nước ngoài. Nhưng cuối cùng thì nó ký lại hợp đồng. Lúc đó không để ý kỹ, nhưng mọi người đều nghĩ hợp đồng mới ký lại sẽ thanh toán mọi tiền lương, tiền thiếu của Zeros từ trước đó.
Thằng Lộc không có đọc. Phải cách đây một tuần mới đọc lại hợp đồng đó giật ngược lại từ ngày 1/5 là không có phần cộng thêm. Hợp đồng của Zeros không giống Yuna. Nghĩa là sau chức vô địch, lương của mọi người được cộng thêm cho tất cả các tháng sau này. Nhưng còn Lộc là vẫn như cũ, chưa có cộng".
Đó chỉ là 2 trong số hàng loạt câu chuyện cay đắng về những game thủ chuyên nghiệp gặp phải khi bước vào ngành công nghiệp Esports. Theo lời của Danan Flander, quản lý cấp cao của Golden Guardians, một tổ chức Esports của Golden State Warriors, những người đại diện chính hãng đã và đang thay đổi ngành công nghiệp game vượt qua bóng ma từ quá khứ, chấm dứt những nghịch cảnh gây ra bởi một số người đại diện hay tổ chức đã lợi dụng các tuyển thủ hay sử dụng những mánh khóe, kẽ hở trong hợp đồng để mang về lợi ích cho bản thân mình.
Để ngăn ngừa những người đại diện hay tổ chức trục lợi tuyển thủ, Ủy ban Chính trực Esports đang hoàn thiện một chứng chỉ chuyên nghiệp dành riêng cho những đại diện của tuyển thủ Esports.
Nghệ thuật đàm phán
Một trong những nhiệm vụ bắt buộc đối với người đại diện chính là đàm phán và thương thảo hợp đồng. Những quan điểm trái chiều trong giao dịch hay quyền lợi của các bên thường dẫn đến các xung đột. Các tuyển thủ Esports thường không có nhiều kiến thức về tài chính cũng như hợp đồng khi luôn phải tập trung vào luyện tập và thi đấu, họ có thể mất hàng ngàn, hay thậm chí là hàng triệu USD nếu không có sự hỗ trợ từ những người đại diện.
Trường hợp của Kanavi, người đi rừng của JDG là một ví dụ cụ thể. Theo tiết lộ của HLV cvMax, GRIFFIN ban đầu đã chuyển nhượng Kanavi sang JD Gaming dưới dạng cho mượn, bằng một bản hợp đồng thiếu công bằng. Sau đó, GRIFFIN cố gắng để bán hoàn toàn tuyển thủ này cho chính JD Gaming, bằng một bản hợp đồng có thời hạn dài đến vô lí.. Cựu CEO của GRIFFIN, Cho Gyu-nam, chính là người đã đe doạ sẽ tố cáo Kanavi có hành vi "đi đêm", nếu tuyển thủ này không chịu kí vào bản hợp đồng.
Nói về ưu tiên hàng đầu khi đàm phán hợp đồng với một đội, Barry Lee - Đồng sáng lập kiêm giám đốc Esports của Evolved Talent Agency cho biết, mức lương, các khoản tiền thưởng và thời hạn hợp đồng là 3 yếu tố thiết yếu nhất. Những điều khoản này có tác động rất lớn tới sự nghiệp của một tuyển thủ.
Lee cũng đặc biệt thận trọng với những điều khoản liên quan đến việc kết thúc hợp đồng, bao gồm cả những trường hợp bất khả kháng dẫn tới sự đổ vỡ nằm ngoài quyền kiểm soát của tổ chức hay tuyển thủ. Ngoài ra, anh cũng cố gắng bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và hình ảnh của tuyển thủ, bảo đảm các tổ chức sẽ không kiểm soát chúng quá mức thời hạn của hợp đồng như trường hợp của xạ thủ Uzi với tổ chức Royal Never Give Up.
Dưới góc nhìn của Flander, đàm phán hợp đồng không hề có bất cứ quy chuẩn nào. Sự non nớt về kinh nghiệm và kiến thức sống sẽ đem về thiệt thòi lớn cho các tuyển thủ. Khi LCS bắt đầu áp dụng hình thức nhượng quyền thương mại vào năm 2018, hợp đồng của nhiều thủ đã rơi vào tình trạng này.
Riot đã phải giải quyết vấn đề nghiêm trọng về hợp đồng bằng một mẫu hợp đồng đến từ được cung cấp bởi ESG Law (Electronic Sports and Gaming Law). Sau khi tham khảo, Riot đã chia sẻ mẫu hợp đồng cho một vài đội tuyển trước khi áp dụng cho tất cả các tổ chức. Giờ đây, các đội đều đã có một mẫu hợp đồng thống nhất khi ký kết với các tuyển thủ.
Tuy các bộ môn khác nhau sẽ có một vài điểm khác biệt trong hợp đồng, nhưng theo chia sẻ của Barry Lee, các hợp đồng đều thống nhất nếu xét trên một bức tranh toàn cảnh.
Tương lai của ngành đại diện cho tuyển thủ Esports
Không phải tất cả các VĐV Esports nào cũng có người đại diện. Rất nhiều tuyển thủ lựa chọn gia đình và người thân làm đại diện hoặc thuê luật sư để tham khảo những điều khoản trong hợp đồng. Một số tuyển thủ thiếu hiểu biết thậm chí sẽ tự động ký kết hợp đồng mà không hiểu rõ các điều khoản.
Travis Mynard, từng là người đứng đầu trong việc quản lý hợp đồng tuyển thủ của Riot Games và hiện đang là người đại diện của United Talent Agency chia sẻ, chỉ có 30-40% các tuyển thủ Liên Minh Huyền Thoại là có người đại diện. Đối với các bộ môn như Call of Duty hay Overwatch, con số này còn thấp hơn rất nhiều.
Hiện tại, vấn đề mà các tuyển thủ Mỹ từng gặp trong quá khứ đã và đang lan rộng ra nhiều khu vực khác. Anthony Hodgson, một cựu HLV và BLV của bộ môn Dota 2 cay đắng chia sẻ, anh và các tuyển thủ đã bị Entity Gaming sa thải mà không có khoản bồi thưởng, tuy nhiên theo hợp đồng đã ký kết thì tổ chức đã hoàn toàn giải quyết đúng luật.
Bước tiếp theo trong việc bảo vệ quyền lợi của tuyển thủ là một tổ chức giống như công đoàn hoặc một hiệp hội giống như các giải đấu NBA, NFL để hỗ trợ các tuyển thủ. Vai trò của hiệp hội không chỉ đảm bảo các quyền lợi trong hợp đồng mà còn bảo vệ hình ảnh và tên tuổi của cầu thủ.
Năm 2017, Riot đã thành lập Hiệp hội tuyển thủ LCS để các tuyển thủ có tiếng nói hơn, tuy nhiên đây vẫn chỉ là một tổ chức không chính thức thuộc thẩm quyền của Riot không hơn không kém. Barry Lee đã nhấn mạnh tầm quan trọng của những tổ chức như công đoàn, bởi: "Một hiệp hội Esports sẽ là nơi các tuyển thủ tìm đến khi họ cảm thấy mức lương và thu nhập của mình không chinh xác."
Trước khi một hiệp hội được thành lập, những tuyển thủ trẻ vẫn sẽ cần đến một người đại diện không chỉ để giải quyết những vấn đề xung quanh hợp đồng, mà còn để hướng tới những bước đi tiếp theo trong sự nghiệp, đặc biệt là khi bước qua giai đoạn đỉnh cao trong sự nghiệp và sắp sửa giải nghệ.
Nhận thấy giá trị to lớn của Esports, các trường học ở nhiều quốc gia sẵn sàng đầu tư học bổng, hỗ trợ thành lập câu lạc bộ hay các khóa học vè games.
Riot Games đang tích cực đàm phán với Olympic để đưa Liên Minh Huyền Thoại cùng Esports góp mặt tại sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh.
Hầu hết các VĐV sẽ kết thúc sự nghiệp ở độ tuổi 30-40, nhưng đối với các game thủ Esports, họ luôn phải đối mặt với nguy cơ giải nghệ khi bước qua tuổi 20.
Bình luận
Wang Chuqin thừa nhận anh vẫn đang trong quá trình hoàn thiện bản thân và cần học hỏi nhiều từ hai đàn anh Fan Zhendong và Ma Long.
Lịch thi đấu, trực tiếp quần vợt Indian Wells năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải tennis BNP Paribas Open năm 2026 mới nhất.
Lịch thi đấu, trực tiếp cầu lông Thụy Sĩ Mở rộng năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải cầu lông Thụy Sĩ Mở rộng năm 2026 mới nhất.
Lịch thi đấu, trực tiếp billiard WNT European Pool Open năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải billiard pool 9 bi châu Âu mở rộng năm 2026 mới nhất.
Lịch thi đấu, trực tiếp cầu lông Ruichang China Masters năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải cầu lông Ruichang China Masters năm 2026 mới nhất.
Dừng bước đầy tiếc nuối trước hạt giống số 3 Tomoka Miyazaki tại giải cầu lông Thụy Sĩ Mở rộng 2026, Nguyễn Thùy Linh một lần nữa chứng minh khả năng tiệm cận trình độ top 10 thế giới của mình.
Trong bối cảnh địa chính trị còn nhiều biến động, các chuyên gia cho rằng tham vọng biến Saudi Arabia thành trung tâm game và giải trí mới của thế giới vẫn có tiềm năng lớn, nhưng sẽ đối mặt nhiều rủi ro.
CLB Nam Định đã quyết định thanh lý hợp đồng với tiền đạo Mahmoud Eid sau quãng thời gian ngắn thi đấu không đạt kỳ vọng. Ngoại binh người Palestine có đóng góp khá hạn chế trong màu áo đội bóng thành Nam.
Chiến thắng trước Moregard phần nào cho thấy các tay vợt trẻ của Trung Quốc không hề thua kém những ngôi sao hàng đầu thế giới về mặt kỹ thuật. Tuy nhiên, khác với nhiều tay vợt nước ngoài sớm thi đấu quốc tế, các tài năng của Trung Quốc thường ra mắt muộn hơn nên vẫn cần thêm thời gian tích lũy kinh nghiệm.
Sau trận thua thứ hai liên tiếp tại hạng trung, Reinier de Ridder đã quyết định chuyển lên hạng Bán nặng để duy trì thể lực và tìm kiếm cơ hội đổi đời.
Sau trận đấu, Wen Ruibo bày tỏ sự tôn trọng dành cho đối thủ khi cho biết anh luôn ngưỡng mộ Moregard và coi tay vợt Thụy Điển là một trong những hình mẫu lớn trong làng bóng bàn thế giới.
Trong pickleball hiện đại, những cú drive tốc độ cao từ cuối sân đang trở thành một vũ khí tấn công phổ biến. Với những người chơi đứng tại kitchen line (vạch non-volley), tình huống bóng lao thẳng vào người thường tạo ra áp lực lớn về phản xạ lẫn thời gian xử lý.
Bị Ronda Rousey lôi vào câu chuyện bán ảnh trên OnlyFans, Valentina Shevchenko đã đáp trả cực gắt, mỉa mai Rousey đang sống trong quá khứ
Đương kim vô địch quốc gia VTV Bình Điền Long An đã chính thức đón sự trở lại của chủ công người Cuba Lianet Garcia nhằm chuẩn bị cho những giải đấu đầu tiên của mùa giải 2026, bao gồm Cúp Hoa Lư và giai đoạn 1 của Giải bóng chuyền VĐQG Việt Nam.
Vượt qua khởi đầu có phần chệch choạc, Dương Quốc Hoàng đã chứng minh đẳng cấp của nhà vô địch Premier League Pool khi đánh bại Benji Buckley với tỉ số 10-3 để ghi tên mình vào vòng 64 cơ thủ.
HLV Anthony Hudson thừa nhận gặp nhiều khó khăn khi chốt danh sách đội tuyển Thái Lan cho trận đấu với Turkmenistan tại vòng loại Asian Cup 2027. Cuộc đối đầu trên sân Rajamangala được xem là trận đấu quyết định tấm vé đi tiếp của “Voi chiến”.
Paddy Pimblett lên tiếng bảo vệ chiến thuật vật lộn của Charles Oliveira tại UFC 326, đồng thời bày tỏ khao khát được so tài với cựu vương người Brazil.
Cuộc cạnh tranh cho tấm vé cuối cùng vào vòng play-off của Tauron Liga mùa giải 2025–2026 đang bước vào giai đoạn quyết định. Hai đội đang tranh chấp trực tiếp là Metalkas Pałac Bydgoszcz và MOYA Radomka Radom, hiện chỉ cách nhau ba điểm trên bảng xếp hạng.
Bóng đá luôn chứa đựng những kịch bản không tưởng, và khi nhắc đến Real Madrid ở Champions League, mọi giới hạn đều có thể bị phá vỡ.
Trận siêu cúp Finalissima giữa nhà vô địch Nam Mỹ Argentina và nhà vô địch châu Âu Tây Ban Nha đã có một bước ngoặt bất ngờ.
Bức xúc vì phải chờ đợi cơ hội tranh đai, Arman Tsarukyan khẳng định trận Topuria vs. Gaethje là một sự lãng phí thời gian và chê Gaethje không có cửa thắng.
Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) xác nhận CLB Johor Darul Ta'zim không bị ảnh hưởng bởi vụ việc cầu thủ nhập tịch bị FIFA đình chỉ thi đấu.
U20 nữ Việt Nam giành chiến thắng 2-0 trước đội một CLB nữ KSPO (Hàn Quốc) trong trận giao hữu quốc tế, qua đó có bước chạy đà tích cực cho vòng chung kết U20 nữ châu Á 2026.
Sau một năm ngập trong rắc rối pháp lý và mất đai vô địch, Tank Davis đang đàm phán cho một trận tái đấu siêu lợi nhuận với Isaac "Pitbull" Cruz.
Hai thế lực lớn của bóng chuyền nữ Brazil là Gerdau Minas và Osasco São Cristóvão Saúde sẽ tái đấu chỉ chưa đầy hai tuần sau trận chung kết Cúp Brazil, khi họ chạm trán ở vòng 9 giai đoạn hai của Brazilian Women's Superliga mùa giải 2025–2026.
Trước tình trạng các tay vợt trẻ tự ý rời đội tuyển để thi đấu tự do sau khi đã thành danh, huyền thoại Lee Chong Wei – đại diện Liên đoàn Cầu lông Malaysia (BAM) – đã đề xuất thắt chặt các điều khoản hợp đồng.
Găng tay trong pickleball không phải là phụ kiện bắt buộc, nhưng với nhiều người chơi, nó là công cụ hỗ trợ kỹ thuật và bảo vệ sức khỏe tay hiệu quả. Việc sử dụng hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố: sinh lý, phong cách chơi, điều kiện thời tiết và cảm giác cá nhân với cây vợt.
Nguyễn Thị Oanh đang nắm giữ kỷ lục marathon nữ quốc gia, nhưng cô sẽ không tranh tài ở nội dung này tại giải Vô địch quốc gia marathon Báo Tiền Phong 2026.
Cùng lúc đó, hạt giống số 5 Jessica Pegula cũng cho thấy bản lĩnh lì lợm của mình, hứa hẹn tạo nên những cuộc đối đầu rực lửa trong cuộc đua đến ngôi vô địch WTA 1000 tại sa mạc California.
Hào quang Olympic có thể lùi vào lịch sử, nhưng ảnh hưởng của Chen Meng với bóng bàn Trung Quốc chỉ mới bắt đầu một chương mới – một chương mà cô hoàn toàn làm chủ kịch bản.
Huyền thoại Cub Swanson chính thức xác nhận trận đấu tại UFC 327 sẽ là lần cuối cùng anh bước vào lồng bát giác, khép lại sự nghiệp kéo dài 20 năm.
Cặp đôi chủ nhà Adelmo Folha và Mateus Dultra đã mang đến trận đấu kịch tính nhất ở vòng loại nội dung nam của giải bóng chuyền bãi biển Beach Pro Tour Elite João Pessoa 2026 khi giành chiến thắng sau ba set nghẹt thở để tiến vào vòng đấu chính.
Với thành tích 15-0 kể từ đầu mùa giải 2026, tay vợt 22 tuổi đang cho thấy sự thống trị tuyệt đối trong giai đoạn chuyển giao thế hệ của làng banh nỉ thế giới.
Michael Olise đối mặt án treo giò tại tứ kết Champions League vì nghi vấn tẩy thẻ. Bayern Munich lo sốt vó trước nguy cơ mất trụ cột khi đối đầu Real hoặc Man City.
Thất bại của "lão tướng" 38 tuổi không chỉ là một kết quả chuyên môn, mà còn đánh dấu sự chuyển dịch mạnh mẽ của thế hệ kế cận trong làng quần vợt thế giới.
Liên tục tạo nên những cú sốc trước các đối thủ hàng đầu thế giới, đôi nam trẻ Aaron Tai - Kang Khai Xing đang trở thành hiện tượng thú vị tại Swiss Open 2026, mang đến bài học đắt giá về chiến lược đào tạo trẻ cho cầu lông khu vực.
Với sự góp mặt của 9 đại diện tại vòng hai Swiss Open 2026, Indonesia đang khẳng định vị thế "ông kẹ" của cầu lông khu vực.
Trong bối cảnh "tượng đài" gặp khó, những gương mặt trẻ của Malaysia như Justin Hoh hay Wong Ling Ching lại đang thắp lên hy vọng mới, mở ra bài hỏi về việc quản trị phong độ và sức khỏe vận động viên trong thể thao đỉnh cao.
VPF đã mời hai trọng tài Hàn Quốc Kim Woo-sung và Choi Cheol-jun làm nhiệm vụ ở trận đấu giữa Ninh Bình và Công An Hà Nội tại vòng 16. Đây được xem là cuộc đối đầu quan trọng trong cuộc đua vô địch mùa giải năm nay.
Ngày thi đấu đầu tiên của vòng bảng nội dung nữ tại giải bóng chuyền bãi biển Beach Pro Tour Elite ở João Pessoa (Brazil) đã chứng kiến một trong những bất ngờ lớn nhất của mùa giải 2026.