Lò vật nhan nhản chốn làng quê
Vật là một bộ môn thể thao rất được ưa chuộng với người nông dân Việt Nam từ xưa tới nay.
Những ngày đầu của mùa Xuân thanh bình hay những buổi hội hè đình đám nơi thôn dã, dân làng thường tổ chức những cuộc vui, như: Hát quan họ, thi nấu cơm, chọi trâu, đá gà, đánh đu, kéo co, bắn nỏ, đánh gậy trung bình tiên, đấu vật... Nhất là đấu vật, mở hội ngày Xuân mà không có thi vật, đi xem vật dân tộc thì chưa phải là Tết.
Trống vật nổi lên là có sức thu hút mọi người, già, trẻ, gái, trai, đủ mọi tầng lớp nô nức đến bao quanh sới. Người ta bình luận say sưa, chê khen rành rọt từng thế, từng miếng vật, từng keo vật, từng tác phong của mỗi đô. Lạ là từ cụ bà 80 tuổi đến đứa bé 10 tuổi cũng nắm luật, rành miếng rõ ràng.
Thật vậy, xưa kia ở nước ta chẳng mấy nơi không có lò vật. Có những lò vật vang lừng xứ Bắc như lò vật Gia Lương, Đồng Kỵ (Bắc Ninh), lò vật Thụy Lâm (Đông Anh, Cổ Loa), lò Liễu Đôi (Nam Định), lò Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Hải Phòng, Thanh Hóa, Nghệ An.
Hội Vật làng Sình (xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế) hàng năm mở hội vào ngày 10 tháng Giêng Âm lịch thu hút nhiều đô danh tiếng miền Trung.
Ở Trường Yên (Ninh Bình) thì rất tự hào về những ngày hội lớn hàng năm ở địa phương mình: Hội đền Vua Đinh, Hội chùa Trường Yên, Hội Cờ Lau tập trận. Trò vui lớn nhất của những hội này là trò đấu võ, đấu vật. Những đô và những thày dậy võ họ Đinh, họ Bùi, họ Vũ… cha truyền con nối, làm vẻ vang làng xóm.
Nhưng đặc biệt phát triển và thu hút nhiều người tập nhất phải kể tới phong trào ở Quốc Oai (Hà Nội) có nhiều lò vật danh bất hư truyền, giữ được tên tuổi trong làng vật Việt Nam nhiều năm qua. Đó là các lò Cấn Hữu, Yên Nội (Đồng Quang); Ngô Sài (thị trấn Quốc Oai); Ngọc Than (Ngọc Mỹ), Nghĩa Hương...
Trong các lò, phải kể đến Yên Nội nức tiếng cả nước khi đã sản sinh ra những đô vật ở đẳng cấp cao, giành nhiều huy chương trong nước và quốc tế, như: Nguyễn Đình Khinh, Nguyễn Đình Liệu, Nguyễn Đình Chi, Nguyễn Đình Thịnh, Phí Hữu Tình và đặc biệt là đô nữ Nguyễn Thị Lụa (HCB trẻ châu Á; HCB ASIAD; giành vé chính thức đến Olympic 2012).
Ông Nguyễn Đức Thịnh, Phó Giám đốc Trung tâm Thể dục thể thao huyện Quốc Oai, cho biết lãnh đạo huyện rất ủng hộ thực hiện đề án củng cố và phát triển môn vật truyền thống, đảm bảo duy trì 2 lớp vật truyền thống với khoảng 60 học viên tham gia hàng năm nhằm phát hiện nhân tố mới. Việc đào tạo, bồi dưỡng vận động viên sẽ tập trung vào các lò nổi tiếng như Đồng Quang, Ngọc Liệp, Liệp Tuyết, Cấn Hữu, thị trấn Quốc Oai…
Vật tại thành phố: Về với truyền thống dân tộc
Đến với Bảo tàng Dân tộc học (Hà Nội) một ngày Xuân mới thấy truyền thống thượng võ chưa mai một được nếu có sự chung lòng, chung sức. Các bé dù rất lạ lẫm nhưng mê từng miếng vật đang được các đô vật biểu diễn. Nhưng nếu chỉ xem rồi về thì ấn tượng sẽ phai nhanh.
Cô Mỹ Hạnh, một giáo viên chủ nhiệm lớp 1 ở khu vực Cầu Giấy (Hà Nội) cho biết: “Các hướng dẫn viên thuyết minh rất nhiệt tình và tôi hy vọng các cháu sẽ yêu môn vật dân tộc cũng như được hiểu biết hơn những trò chơi dân gian để thêm yêu quê hương, yêu đất nước. Vật dân tộc không khó hiểu vì luật rất rõ ràng. Người Nhật có thể tôn vinh và bảo tồn môn Sumo thì tôi nghĩ rằng mình cũng nên bảo tồn và gìn giữ vật dân tộc.
Tôi cũng mong là các giờ học ngoại khóa, nên có môn vật dân tộc để các con hiểu biết hơn về truyền thống cha ông, dù rằng karate hay taekwondo đều tuyệt, nhưng đó không phải là của Việt Nam”.
Chị Thanh Tâm, hướng dẫn viên của Bảo tàng thì cho biết: “Dù là trẻ nhỏ hay người lớn cũng đều đã quên đi hoặc không ý thức được giá trị tinh thần của vật dân tộc. Chúng tôi cố gắng hết sức để giúp mọi người. Người Việt Nam ta ngày xưa mạnh mẽ lắm, thường rủ nhau tập dượt võ thuật hay vật; ai có miếng võ nào hay, ngón vật nào độc đáo thì lại truyền dạy cho anh em cùng tập.
Các đô vật được tập cách luyện thể lực cho dai sức, mạnh tay mạnh chân, cách đứng thủ thế nào cho vững chắc, cách “lồng tay tư” sao cho có ưu thế và những bộ pháp như cách di chuyển từng bước chân, khi tới, khi lui, khi bước ngang, bước xéo, xoay vòng...
Họ còn được tập luyện cách té ngã thế nào cho khỏi đập đầu xuống đất, khỏi gẫy tay, tập cách né tránh, thoát hiểm; kể cả những nghi thức có tính cách tôn giáo dành riêng cho mỗi lò vật, như Múa Hoa, Xe Đài hay còn gọi là Ra Giàng, hoặc Múa Hạc.
Vật không phải chỉ cần có sức khỏe, có lực để thắng được đối phương, nó còn đòi hỏi phải có thế, có miếng, có kỹ thuật, có mánh lới, cộng với sự nhanh nhẹn, chính xác của từng đô vật. Do đó, vật có nhiều thế, nhiều miếng, có những miếng đánh trong tư thế bất ngờ, có những miếng đánh trong lúc giằng co, hoặc đánh trong tư thế nằm. Đẹp lắm mà cũng rất hào hùng”.
Bé Hoàng Minh, Trường tiểu học Điện Biên (quận Hoàn Kiếm) cho biết: “Con rất mê các chú đô vật thi đấu. Trong tiếng trống thúc hừng hực, con như hòa mình vào trận đấu. Con cũng rất muốn học vật dân tộc và hiểu biết thêm về sự anh dũng, hào hùng của các ông các cụ; nhưng chưa biết học ở đâu”.
Chuyên gia của tờ Sporting News đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Los Angeles FC vs Inter Miami thuộc vòng tứ kết Champions Cup 2025.
Chuyên gia của tờ Sporting News đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Brisbane Roar vs Macarthur thuộc giải vô địch quốc gia Australia 2024/25.
Bảng xếp hạng giải vô địch U17 Nam Mỹ năm 2025. Cập nhật bảng xếp hạng giải đấu có sự góp mặt của các đội tuyển Argentina, Brazil, Uruguay...
Bảng xếp hạng Ngoại hạng Anh 2024/25 sau 30 vòng đấu đã chứng kiến đội đầu bảng Liverpool tái lập khoảng cách, trong khi MU thua trận thứ 13.
Lịch thi đấu, trực tiếp PHUKET International Series năm 2025 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải cầu lông câu lạc bộ các tỉnh, thành, ngành toàn quốc năm 2025 mới nhất.
Chuyên gia của tờ Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Chelsea vs Tottenham thuộc vòng 30 Ngoại hạng Anh 2024/25.
Cách chơi đội hình Kim Ngưu TFT mùa 14 mới nhất gồm: Annie, Alistar, Graves, Jarvan, Viego và Aphelios với khả năng khuếch đại sát thương và tăng vàng theo thời gian.
BXH LCK 2025. Cập nhật nhanh nhất và mới nhất kết quả và bảng xếp hạng LCK LOL 2025L, giải đấu nhằm tuyển chọn đại diện khu vực Hàn Quốc tham dự MSI 2025.
Quế Ngọc Hải từng là trụ cột quan trọng của đội tuyển Việt Nam. Tuy nhiên, những diễn biến trong mấy tháng qua đang khiến NHM đặt dấu hỏi cho sự trở lại của cầu thủ xứ Nghệ ở ĐTQG.
Với 2 chủ lực là Annie và Aphelios, Quân Sư TFT đang là một trong những đội hình mạnh nhất trong meta hiện tại của Đấu Trường Chân Lý
Chuyên gia của tờ Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Atletico Madrid vs Barcelona thuộc vòng bán kết Cúp Nhà vua 2024/25.
Chuyên gia của tờ Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Liverpool vs Everton thuộc vòng 30 Ngoại hạng Anh 2024/25.
Chuyên gia của tờ Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Man City vs Leicester thuộc vòng 30 Ngoại hạng Anh 2024/25.
Chuyên gia của tờ Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Southampton vs Crystal Palace thuộc vòng 30 Ngoại hạng Anh 2024/25.
Chuyên gia của tờ Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Newcastle vs Brentford thuộc vòng 30 Ngoại hạng Anh 2024/25.
Chuyên gia của tờ Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Bournemouth vs Ipswich thuộc vòng 30 Ngoại hạng Anh 2024/25.
Chuyên gia của tờ Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Brighton vs Aston Villa thuộc vòng 30 Ngoại hạng Anh 2024/25.
Chuyên gia của tờ La Gazzetta dello Sport đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa AC Milan vs Inter Milan thuộc vòng bán kết Coppa Italia 2024/25.
Trong Đấu Trường Chân Lý mùa 14, Zed đang trở lại và là một trong những vị tướng mạnh nhất trong meta hiện tại của mùa 14.
Thần Pháp TFT có thể xem như một đội hình siêu phẩm Flex mùa 14 dành cho mọi nhà nhờ khả năng buff chỉ số đặc biệt riêng cho cả đội theo tướng.
Hai trọng tài người Malaysia sẽ xuất hiện ở vòng 17 V.League 2024/25. Một bắt chính và một làm ở phòng VAR.
Dù nhắm đến cái tên Edina Begic tuy nhiên thủ tục gấp rút khiến VTV Bình Điền Long An không kịp bổ sung chủ công này, thay vào đó là ngoại binh tới từ Tp.Hồ Chí Minh.
UFC 316 sẽ là cơ hội để Sean O'Malley phục hận trước nhà vô địch Merab Dvalishvili, nhưng đây là nhiệm vụ không hề dễ dàng nếu nhìn vào thất bại trước đó.
Với 8 đội bóng nam/nữ được xác định sau giai đoạn 1 giải VĐQG 2025, cúp bóng chuyền Hùng Vương là sân chơi chất lượng được NHM chú ý.
Real Madrid đã vượt qua Real Sociedad trong một trận đấu vô cùng kịch tính, có tới 8 bàn thắng, mà nhờ đó lọt vào chung kết Cúp Nhà vua.
Hàng loạt các hiệu ứng Hack DTCL khác đang chờ đợi bạn trong Thành Phố Công Nghệ - ừ thì, ít nhất là ba hiệu ứng mỗi trận.
Cùng cắm máy và tải xuống mùa ĐTCL mới nhất: Thành Phố Công Nghệ và những Tộc Hệ mùa 14 sẽ ra mắt vào ngày 02/04 cùng Phiên bản 14.1.
Phiên bản 25.7 sẽ có những thay đổi đáng chú ý dành cho Xerath, Yone và Yorick, hứa hẹn sẽ đem đến những thay đổi lớn về meta của Liên Minh Huyền Thoại.
TFT mùa 14 sẽ chính thức ra mắt các game thủ Đấu Trường Chân Lý trong bản cập nhật DTCL 14.1 diễn ra vào Thứ Tư, ngày 2/4/2025.
Những đội hình mạnh DTCL mùa 14 trong máy chủ thử nghiệm? Cùng tìm hiểu về mùa giải mới Đấu Trường Chân lý và những đội hình meta.
Bảo trì LMHT 2/4. Cập nhật thời gian bảo trì Liên Minh hôm nay, những thông tin về đợt bảo trì cập nhật phiên bản LMHT 25.7 và DTCL 14.1.
Băng Đảng TFT. Cùng tìm hiểu về một trong những đội hình mới trở lại trong mùa giải mới nhất của tựa game Đấu Trường Chân Lý.
Chuyên gia của tờ Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Arsenal vs Fulham thuộc vòng 30 Ngoại hạng Anh 2024/25.
Chuyên gia của tờ Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Real Madrid vs Real Sociedad thuộc vòng bán kết Cúp Nhà vua 2024/25.
Chuyên gia của tờ Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Nottingham vs MU thuộc vòng 30 Ngoại hạng Anh 2024/25.
Chuyên gia của tờ Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Wolves vs West Ham thuộc vòng 30 Ngoại hạng Anh 2024/25.
Chuyên gia của tờ La Gazzetta dello Sport đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Empoli vs Bologna thuộc vòng bán kết Coppa Italia 2024/25.
Chuyên gia của tờ Bild đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Bielefeld vs Leverkusen thuộc vòng bán kết Cúp quốc gia Đức 2024/25.
Nhà vô địch tuyệt đối boxing hạng nặng Oleksandr Usyk vừa gây sốc khi nhắc đến khả năng đối đầu youtuber Jake Paul ở trên sàn... võ thuật tổng hợp MMA.
CLB Thanh Hóa lại mất tiền khi FIFA xử thua kiện với HLV cũ Svetislav Tanasijevic. Đây là lần thứ 5, đội bóng xứ Thanh chấp nhận án phạt vì sự thiếu chuyên nghiệp này.